Działanie kwasu hialuronowego jest dość dobrze poznane. Opiera się na nim między innymi spora część medycyny estetycznej. Należy do substancji bezpiecznych, ponieważ zwykle nie powoduje uczuleń ani reakcji alergicznych ze strony organizmu.

Czym jest kwas hialuronowy?

Kwas hialuronowy po raz pierwszy został wyizolowany w 1934 roku z ciała szklistego oka bydlęcego. Jest to powszechnie występująca substancja – spotkać ją można we wszystkich organizmach żywych. W organizmie człowieka występuje pod postacią gęstej i przeźroczystej cieczy.

Należy do glikozaminoglikanów, czyli nierozgałęzionych polisacharydów. Cząsteczki kwasu mogą w środowisku wodnym zwiększać swoją objętość nawet 1000-krotnie tworząc trwałą sieć stabilizowaną wiązaniami wodorowymi. Jedna cząsteczka może wiązać około 250 cząsteczek wody. Na skuteczność jego działania ma wpływ między innymi masa cząsteczkowa.

Kwas hialuronowy to związek nietoksyczny, nieuczulający i niedrażniący.

Występowanie

Duże stężenie kwasu hialuronowego można spotkać podczas rozwoju embrionalnego, gojenia się ran, a także w następujących strukturach ludzkiego ciała: ściany naczyń krwionośnych, ciałko szkliste oka, pępowina, stawy, płyn łzowy. Największe ilości jednak bezsprzecznie znajdują się w skórze (a dokładniej w macierzy zewnątrzkomórkowej), ponieważ nawet ponad 50%. Macierz zewnątrzkomórkowa stanowi nie tylko materiał budulcowy, odgrywa bowiem znaczną rolę również w formowaniu tkanek, migracji komórek czy w przekazywaniu sygnałów wewnątrzkomórkowych.

Jego ilość w organizmie zmniejsza się wraz z wiekiem, przy czym około 80 roku życia zanika całkowicie.


Kwas hialuronowy bioalgi


Działanie kwasu hialuronowego

Zarówno kwas hialuronowy jak i jego pochodne wykazują działanie nawilżające, ochronne i przeciwstarzeniowe. Wykazuje zdolności do tworzenia hydrofilowego filtru na powierzchni skóry, którego celem jest ochrona warstwy rogowej przed działaniem czynników zewnętrznych. Powoduje on również zmniejszenie utraty wody przez naskórek. Znacznie wpływa to na nawilżenie skóry.

Badania wykazały, że w redukcji zmarszczek najlepiej sprawdza się kwas o niskiej masie cząsteczkowej, ponieważ jest wówczas w stanie przeniknąć do głębszych warstw skóry. Postać wielkocząsteczkowa z kolei bierze udział w procesach owulacji, zapłodnieniu i embriogenezie.

Trwałe i widoczne efekty można zauważyć również we współczesnej medycynie estetycznej. Iniekcje na bazie substancji wykonuje się do:

  • redukcji statycznych zmarszczek
  • podnoszenia i modelowania policzków
  • korekcji rysów twarzy czy kształtu ust
  • poprawy nawilżenia i sprężystości skóry

Pozostałe właściwości kwasu hialuronowego obejmują:

  • utrzymanie prawidłowego nawilżenia, turgotu i napięcia tkanek
  • zapewnianie odpowiednich odstępów w macierzy zewnątrzkomórkowej
  • wpływ na różnicowanie komórek i angiogenezę
  • zwiększanie ruchliwości komórek i wpływ na ich migrację
  • pobudzanie proliferacji fibroblastów
  • indykcję syntezy endogennego kwasu hialuronowego, kolagenu i elastyny
  • ochronę komórek przed wolnymi rodnikami
  • funkcje immunoregulujące

Zastosowanie

Współcześnie na rynku dostępnych jest wiele produktów zawierających kwas hialuronowy. Oznaczone są one jako produkty lecznicze, wyroby medyczne lub kosmetyki. Wykorzystywany jest także w medycynie estetycznej, głównie do wykonywania iniekcji podskórnych.

Bardzo często jest składnikiem preparatów do pielęgnacji twarzy, szyi oraz skóry wokół oczu, np. pod postacią kremów, maseczek czy toników. Znajduje się również w kosmetykach antycellulitowych lub przeciw rozstępom. Dopuszczalne stężenie kwasu lub jego pochodnych nie powinno przekraczać 2%. Grupą konsumentów dla której przeznaczona jest większość kosmetyków na bazie kwasu hialuronowego są osoby dojrzałe oraz starsze. Wraz z wiekiem zawartość kwasu znacząco się obniża, co powoduje odwodnienie, spadek elastyczności skóry, jej zaniki lub suchość. Efektem tego jest między innymi powstawanie zmarszczek i bruzd. Regularne stosowanie kosmetyków z tym kwasem umożliwia spowolnienie tego procesu.

Kwas hialuronowy znalazł zastosowanie także w ginekologii. Preparaty (kremy, maści, kapsułki) przywracają właściwe funkcje pochwy i pomagają w regeneracji błony śluzowej szyjki macicy po porodzie czy operacjach ginekologicznych.

Coraz większą popularność zdobywają kapsułki do stosowania doustnego, mające na celu uzupełnienie niedoborów kwasu w organizmie.

Ciekawostką jest, że kwas hialuronowy może być stosowany w kosmetykach jako humektant, ponieważ utrzymuje wilgoć i zabezpiecza produkty przed wysychaniem.

Bibliografia:

  1. Olejnik A., Gościańska J., Nowak I. (i inni), Znaczenie kwasu hialuronowego w przemyśle kosmetycznym i medycynie estetycznej, Chemik, 2/2012.
  2. Korzeniowska K., Pawlaczyk M., Kwas hialuronowy – nie tylko kosmetyk, Farmacja Współczesna, 7/2014.
  3. Styczeń P., Kwas hialuronowy, Pharmaceutical Representative Polska, grudzień 2016 – styczeń 2017.
  4. Wilk-Jędrusik M., Kwas hialuronowy w dermatologii estetycznej i kosmetologii: intradermoterapia, suplementacja doustna oraz aplikacja zewnętrzna, Poznań 2013.
Kwas hialuronowy można kupić w Sklepie Spirulina.pl