Hipotonia

Hipotonia to pojęcie stosowane do określania obniżonego napięcia mięśniowego, czyli stanu, w którym mięśnie wykazują zmniejszone napięcie spoczynkowe i nie pracują w sposób w pełni prawidłowy. Najczęściej wynika to z zaburzeń dotyczących układu nerwowego, mięśni lub przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Mięśnie mogą wydawać się słabsze, mniej stabilne oraz mniej wydolne podczas codziennych aktywności. Hipotonia często diagnozowana jest u niemowląt i dzieci, jednak może występować również u osób dorosłych jako objaw licznych schorzeń neurologicznych, metabolicznych oraz przewlekłych chorób ogólnoustrojowych.

Hipotonia

Co to jest hipotonia?

Charakterystyczne objawy hipotonii raczej z łatwością można zauważyć już w wieku dziecięcym, u maluszków w pierwszych miesiącach ich życia. Jeśli dziecko położone na brzuszku nie próbuje unosić główki, nie bawi się własnymi rączkami, nie unosi do góry nóżek, pojawiają się powody do niepokoju. Hipotonię można podejrzewać również wtedy, gdy dziecko:

  • jest wiotkie, „przelewa się przez ręce” podczas próby podnoszenia go;
  • niechętnie ssie pierś;
  • prawie nigdy nie płacze;
  • nie unosi stóp do buzi, nie bawi się swoimi rączkami;
  • nie skupia wzroku, gdy inna osoba się nad nim pochyla lub mówi do niego;
  • denerwuje się i krzyczy przy zmianie pozycji ciała, np. w trakcie przewijania;
  • nie przekręca się na boki i na brzuszek, nie próbuje pełzać.

Dodatkowo typowe jest nieco późniejsze rozwijanie poszczególnych umiejętności i zdobywanie kolejnych kamieni milowych rozwoju. Innymi słowy, dziecko z obniżonym napięciem mięśniowym później siada, później uczy się chodzić i stać, nie jest tak wysportowane i aktywne, jak jego rówieśnicy.

W przypadku osób dorosłych, gdy hipotonia mięśniowa pojawi się jako konsekwencja chorób przewlekłych lub urazów układu nerwowego, typowe będzie osłabienie mięśniowe (trudność w chodzeniu po schodach, unoszeniu cięższych przedmiotów jedną ręką), szybkie męczenie się nawet przy stosunkowo niewielkim wysiłku, zaburzenia równowagi i koordynacji. Mięśnie stają się wiotkie, co prowadzi do pogłębiających się wad postawy, choćby takich jak plecy okrągłe czy przodopochylenie miednicy. Ma to szereg następczych konsekwencji, np. szybkie powstawanie przepuklin kręgosłupa.

Przyczyny hipotonii

Nieprawidłowe napięcie mięśniowe jest objawem złego funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, może być też między innymi konsekwencją chorób genetycznych i metabolicznych. Najbardziej narażone są dzieci, które urodziły się przedwcześnie, poprzez cięcie cesarskie, z niską wagą, gdy poród był trudny i wystąpiło niedotlenienie u dziecka. Problemy mogą pojawić się ponadto także wtedy, kiedy przedłuża się żółtaczka u noworodka.

W przypadku osób dorosłych hipotonia mięśniowa najczęściej jest konsekwencją chorób i problemów neurologicznych, a więc takich jak:

  • udar mózgu;
  • stwardnienie rozsiane;
  • stwardnienie zanikowe boczne;
  • choroba Parkinsona;
  • choroba Alzheimera;
  • urazy rdzenia kręgowego;
  • zaawansowana przepuklina kręgosłupa;
  • neuropatie (uszkodzenia nerwów obwodowych).

Dodatkowo hipotonia może wynikać z dystrofii mięśniowych, chorób zapalnych mięśni, chorób genetycznych i wrodzonych (np. zespół Downa, zespół Pradera-Williego), nieregulowanej niedoczynności tarczycy bądź zaawansowanych zaburzeń elektrolitowych.

Hipotonia – leczenie

Leczenie hipotonii musi być przyczynowe. Dlatego też, jeśli jest ona konsekwencją chorób kręgosłupa i krążka międzykręgowego, rozważa się zabieg chirurgiczny (np. stabilizację kręgosłupa po wcześniejszej mikrodiscektomii), zwraca szczególną uwagę na normalizację masy ciała i wdrożenie rehabilitacji ruchowej. Z kolei przy zaburzeniach elektrolitowych pacjent otrzymuje elektrolity w postaci kroplówek dożylnych, modyfikuje się jego dietę i zaleca suplementację.

Bez względu na przyczynę hipotonii mięśniowej, kluczowa jest fizjoterapia. Głównie chodzi o ćwiczenia, które ukierunkowane są po części na przyczynę problemu (np. stymulację neuroplastyczności mózgu, aktywację nerwów), a po części na wzmacnianie mięśni i przywracanie ich funkcji. Ćwiczenia i terapia manualna są istotne szczególnie u dzieci z hipotonią, lecz warto korzystać z pomocy doświadczonych fizjoterapeutów w każdym wieku.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Olchowik B., Sendrowski K., Śmigielska-Kuzia A., Jakubiuk-Tomaszuk A., Sobaniec P., Neurofizjologiczne podłoże hipotonii mięśniowej w zespole Downa, Neurologia Dziecięca, 21/2012.
  2. Komasińska P., Steinborn B., Dziecko wiotkie z punktu widzenia pediatry i neurologa dziecięcego, Neurologia Dziecięca, 29/2020.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *