Laktoza (inaczej: cukier mleczny) to organiczny związek chemiczny zaliczany do grona węglowodanów. Pod względem chemicznym na laktozę składa się cząsteczka glukozy i galaktozy. Jak wskazuje nazwa, największe ilości laktozy znajdziemy w mleku ssaków. W dzisiejszych czasach sporym problemem jest nietolerancja laktozy, osoby dorosłe nie potrzebują jej do życia, a spożycie w wielu przypadkach kończy się problemami żołądkowymi.
Laktoza jest disacharydem, czyli dwucukrem złożonym z dwóch prostszych cząsteczek: D-galaktozy i D-glukozy połączonych ze sobą specyficznym wiązaniem chemicznym, czyli wiązaniem β-1,4-glikozydowym. Stanowi podstawowy cukier występujący w mleku ssaków, jego zawartość w mleku krowim wynosi około 5%, natomiast w mleku ludzkim około 7%. Wzór sumaryczny laktozy to: C₁₂H₂₂O₁₁.
Laktoza znajduje się naturalnie w mleku ssaków (np. krowim, ludzkim, w mniejszych ilościach również w mleku kozim), a więc jednocześnie i w produktach mlecznych, takich jak jogurt, ser czy kefir. Jedynym wyjątkiem są produkty mleczne bez laktozy (taka informacja zawsze widnieje na opakowaniu). Po wyizolowaniu ma postać białego, krystalicznego proszku. Jest mniej słodka od sacharozy i bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie.
Dorosły człowiek nie potrzebuje w swojej diecie laktozy. Jest ona jednak niezmiernie istotna w przypadku noworodków i niemowląt, ponieważ stanowi u nich podstawowe źródło energii, a ta zaś jest wykorzystywana do dalszego wzrostu i rozwoju organizmu. To dlatego wszystkie ssaki na pewnym, początkowym etapie swojego życia pożywiają się właśnie mlekiem bogatym w laktozę (cukier dodający energii). Laktoza u niemowląt wspiera rozwój naturalnej flory bakteryjnej jelit, będąc dla niej pożywką.
Ciekawostką jest, że powszechnie laktozę pozyskuje się na większą skalę, np. z serwatki podczas produkcji mleka, by następnie wykorzystać ją w innych dziedzinach przemysłu. Przykładem jest choćby użycie laktozy do produkcji leków i suplementów diety, jest w nich substancją pomocniczą, stabilizującą. Ponadto koncentrat laktozowy uzyskiwany z serwatki używa się do skarmiania trzody chlewnej.
Za rozkład i trawienie spożytej wraz z mlekiem laktozy odpowiada enzym o nazwie laktaza, syntezowany przez komórki zlokalizowane w rąbku szczoteczkowym nabłonka jelita cienkiego. Ma aktywność β-galaktozydazy, co oznacza, że jest w stanie przecinać wspomniane wcześniej wiązanie chemiczne występujące w cząsteczce laktozy. U większości ssaków, w tym także u człowieka, aktywność laktazy obniża się wraz z wiekiem, co sprawia, że u dorosłych i starszych trawienie laktozy jest ograniczone lub zahamowane.
W rezultacie tego spożycie mleka może prowadzić do wystąpienia uciążliwych objawów takich jak:
Nadmiar laktozy w diecie nierzadko pogarsza też przebieg licznych chorób dermatologicznych, wywołuje wypryski, zaczerwienienia i świąd skóry oraz inne zjawiska związane ze stanem zapalnym. Wszystko to składa się na obraz kliniczny nietolerancji laktozy.
Najpopularniejszym badaniem sprawdzającym, jak trawiona jest laktoza, jest pomiar stężenia wodoru w wydychanym powietrzu oraz test tolerancji laktozy z krwi. Leczenie nietolerancji laktozy polega w głównej mierze na eliminacji źródeł laktozy. Nie oznacza to, że należy całkowicie zrezygnować z nabiału, lecz warto sięgać po produkty oznaczone symbolem „bez laktozy”.
|
Olej z czarnuszki
Czarnuszka to wszechstronny, naturalny produkt o potwierdzonym, niezwykle szerokim działaniu. Wykazuje właściwości m.in. antyseptyczne, antywirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwalergiczne ... Zobacz więcej... |
Może Cię zainteresować
