Elektrolity

Elektrolity to jony soli znajdujące się fizjologicznie w płynach ludzkiego organizmu krwi, osoczu oraz płynach tkankowych. Biorą udział w większości procesów na poziomie komórkowym i regulują czynność gospodarki wodno-elektrolitowej, a więc i całego ustroju. W wielu przypadkach może dojść do nadmiernej utraty tych związków, wówczas warto znać szybkie sposoby na uzupełnienie tych niedoborów.

Elektrolity

Elektrolity – charakterystyka

Najważniejsze elektrolity w organizmie człowieka wraz z ich funkcją:

  • sód – najbardziej aktywny osmotycznie składnik płynu międzykomórkowego. Zapewnia równowagę kwasowo-zasadową i utrzymuje właściwe nawodnienie całego organizmu. Optymalny poziom: 135-145 mmol/l;
  • potas – utrzymuje ciśnienie tętnicze krwi na właściwym poziomie, wspiera czynność mięśni, w tym mięśnia sercowego, a także bierze udział w metabolizmie białek i węglowodanów. Optymalny poziom: 3,5-5,5 mmol/l;
  • wapń – reguluje przewodnictwo impulsów elektrycznych oraz wspiera czynność całego układu nerwowego. Optymalny poziom: 2,25-2,75 mmol/l;
  • magnez – bierze udział w procesach metabolicznych, utrzymuje prawidłowe ciśnienie krwi, wzmacnia mięśnie. Optymalny poziom: 0,65-1,2 mmol/l;
  • chlor- reguluje czynność nerek i całego układu pokarmowego. Optymalny poziom: 95-105 mmol/l.

Poziom elektrolitów można ocenić na podstawie jonogramu, czyli prostego badania krwi wykonywanego na czczo.

Niedobór elektrolitów

Niedobór elektrolitów w organizmie może pojawić się wskutek przewlekłych lub uporczywych wymiotów i biegunek, a także przy wzmożonej potliwości ciała, np. w przebiegu chorób z gorączką lub w upalne, letnie dni. Także wysoki poziom aktywności organizmu przy bagatelizowaniu nawodnienia może doprowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Innymi czynnikami ryzyka są: przyjmowanie leków moczopędnych i środków na przeczyszczenie, zbyt niski poziom codziennego nawodnienia organizmu, nieodpowiednia dieta uboga w elektrolity, ciężka praca fizyczna, spożycie dużej ilości alkoholu. Charakterystycznymi objawami niedoboru elektrolitów są:

  • obrzęki, zwłaszcza nóg;
  • nadmierne zmęczenie i ciągła senność;
  • osłabienie organizmu (w tym osłabienie siły mięśniowej);
  • zawroty głowy;
  • bóle głowy;
  • skurcze mięśni;
  • biegunki lub zaparcia;
  • poddenerwowanie i wahania nastroju;
  • nudności.

U niektórych pacjentów może dojść do zaburzeń pracy układu nerwowego (dezorientacja, słabe przewodnictwo nerwowe) oraz wzrostu ciśnienia krwi. W skrajnych przypadkach obserwuje się omdlenia, konwulsje lub nawet paraliż.

Uzupełnianie elektrolitów

Metody uzupełniania elektrolitów w organizmie zależą od przyczyny ich niedoboru. Jeśli przyczyną była choroba lub poważny wypadek, najczęściej związki te podaje się we wlewie dożylnym w odpowiednich stężeniach, a pacjent jest przez pewien czas monitorowany. Jeśli jednak chcemy uzupełnić elektrolity podczas grypy, biegunki lub na drugi dzień po wypiciu nadmiernej ilości alkoholu, z powodzeniem można sięgnąć po domowe sposoby:

  • picie gotowych zawiesin i roztworów elektrolitowych możliwych do kupienia w każdej aptece;
  • dbanie o wysoki poziom nawodnienia organizmu, a więc picie dużej ilości wody z dodatkiem kilku ziaren soli himalajskiej lub soli kłodawskiej;
  • spożywanie przekąsek bogatych w elektrolity, np. pestek dyni, migdałów, suszonych moreli, bananów, pomidorów;
  • przygotowywanie domowych napojów izotonicznych.

Aby stworzyć domowy napój izotoniczny, wystarczy zmieszać litr wody z 40 g miodu, 1,4 g soli kłodawskiej oraz ulubionymi dodatkami: cytryną, miętą, rozmarynem, bazylią, ogórkiem.

Kiedy pić elektrolity?

Wskazania do picia elektrolitów:

  • kac i stan po spożyciu alkoholu;
  • gorączka;
  • upalne dni;
  • wzmożony poziom aktywności fizycznej lub praca fizyczna;
  • biegunka;
  • wymioty;
  • odwodnienie organizmu;
  • patologiczna nadmierna potliwość ciała;
  • przyjmowanie leków przeczyszczających lub moczopędnych;
  • infekcje wirusowe i/lub infekcje bakteryjne;
  • zaburzenia gospodarki hormonalnej;
  • niektóre zaburzenia czynności nerek lub wątroby.

Picie elektrolitów nie powoduje skutków ubocznych, dlatego co pewien czas może po nie sięgnąć każda osoba.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Jarosz M., Woda i elektrolity, Normy żywienia, 2012.
  2. Kokot F., Franek E., Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  3. Ganong W., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009.

Może Cię zainteresować

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

0

Twój koszyk jest pusty

Brak produktów w koszyku.