Zmęczenie w ciągu dnia

Zmęczenie w ciągu dnia może przydarzyć się każdemu człowiekowi bez względu na wiek, jednak szybkie tempo życia, nadmiar obowiązków oraz różnego rodzaju problemy zdrowotne są podstawowymi czynnikami ryzyka tego problemu. Jeśli zmęczenie utrzymuje się przez dłuższy czas, towarzyszą mu inne niepokojące dolegliwości bądź znacząco pogarsza efektywność pracy i jakość codziennego życia, należy skonsultować się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. W razie potrzeb skieruje on pacjenta do konkretnego lekarza specjalisty po wykonaniu wstępnej diagnostyki.

Zmęczenie w ciągu dnia – przyczyny

Zdecydowanie najczęściej zmęczenie w ciągu dnia wiąże się z błędnymi lub nie do końca właściwymi nawykami codziennymi, takimi jak:

• życie w biegu, nadmiar obowiązków, skupianie się nadmiernie na pracę zawodowej, brak czasu na własny odpoczynek, relaks i rozwijanie hobby;
• silny, chroniczny stres w życiu codziennym, zwłaszcza przy braku umiejętności radzenia sobie z nim;
• niezdrowa i mało zbilansowana dieta, która w dłuższej perspektywie czasu prowadzi do niedoborów pokarmowych w kontekście witamin, minerałów, węglowodanów i antyoksydantów, co z kolei przekłada się na niedostateczną podaż energii do komórek;
• brak snu, niewysypianie się, bezsenność związana z nadmiarem obowiązków lub z problemami osobistymi;
• odwodnienie – niewystarczająca podaż płynów może obniżać poziom codziennej energii;
• sięganie po używki, np. papierosy czy alkoholu.

Zmęczenie w ciągu dnia może jednak równie dobrze wynikać z problemów zdrowotnych i chorób. Są nimi między innymi:

• schorzenia tarczycy – na przykład niedoczynność tarczycy, nadczynność tarczycy, choroba Hashimoto;
• nowotwory oraz leczenie onkologiczne (chemioterapia, radioterapia);
• niedokrwistość (anemia);
• zaburzenia snu – na przykład bezdech senny, lunatyzm, bezsenność;
• choroby przewlekłe dowolnego podłoża, na przykład choroby wątroby, choroby nerek, choroby mięśnia sercowego.

Jeśli omawiany problem trwa dłuższy czas lub towarzyszą mu jakiekolwiek objawy, warto skonsultować się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej.

Zmęczenie w ciągu dnia – objawy i konsekwencje

Zmęczenie w ciągu dnia objawia się przede wszystkim brakiem energii, sennością, problemami z koncentracją i drażliwością. U zmęczonej osoby pojawiają się wahania nastroju, jest ona mniej przyjazna w relacjach towarzyskich oraz mniej wydajna w obowiązkach zawodowych i domowych. Motywacja do działania znacząco spada i dotyczy to każdej strefy życia. Wahania nastroju i drażliwość sprawiają, że taka osoba może mieć problemy zarówno w pracy, jak i w domu. Wzrasta ryzyko depresji oraz stanów lękowych, co zostało niejednokrotnie potwierdzone badaniami klinicznymi.

Konsekwencje przewlekłego zmęczenia w ciągu dnia to obniżona sprawność fizyczna i psychiczna, pogorszenie jakości życia, a także zwiększone ryzyko rozwoju przewlekłych chorób, takich jak depresja, zaburzenia hormonalne czy choroby układu krążenia. Dodatkowo wykazano, że u takiej osoby spada odporność i wzrasta tendencja do infekcji czy przewlekłych stanów zapalnych w organizmie. Jeśli taka osoba zmaga się z przewlekłymi chorobami, ich natężenie ulega intensyfikacji, częściej pojawiają się okresy zaostrzenia. Mimo zmęczenia takie osoby mogą mieć problemy ze snem, co z kolei przekłada się na wszystkie aspekty życia i działanie każdego układu organizmu. Inne możliwe konsekwencje to: bóle i zawroty głowy, bóle brzucha, zaburzenia trawienne, niepłodność, zaburzenia libido, zaburzenia cyklu miesiączkowego u kobiet, problemy z równowagą i koordynacją oraz wiele innych.

Zmęczenie w ciągu dnia – jak temu przeciwdziałać?

Aby nie odczuwać zmęczenia w ciągu dnia, w pierwszej kolejności należy przyjrzeć się codziennemu grafikowi. W ciągu dnia należy znajdować czas zarówno na pracę, jak i przyjemności czy odpoczynek. Balans jest bardzo ważny w życiu każdego człowieka. Przy odczuwaniu zmęczenia najlepiej sprawdzi się aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywności na świeżym powietrzu, wśród zieleni. Dotleni organizm, poprawi krążenie krwi i doda energii. Doraźnymi metodami szybko pomagającymi na zmęczenie są również:

• napary – kawa, rumianek, mięta pieprzowa, guarana, żeń-szeń;
• suplementacja ziół nie produktów o działaniu pobudzającym – kofeina, różeniec górski, maca, ashwagandha, matcha;
• techniki relaksacyjne takie jak głębokie oddychanie, joga, medytacja, trening autogenny Schultza;
• kąpiel relaksacyjna, najlepiej z pobudzającymi olejami eterycznymi (cytrusowy, bergamotkowy).

Długoterminowo warto zadbać o jakość i odpowiednią liczbę godzin snu (optymalnie 6-8), zdrową i zbilansowaną dietę bazującą na naturalnych produktach spożywczych, właściwie dobraną suplementację (najlepiej na podstawie badań krwi), dobre relacje z innymi osobami oraz równowagę w życiu codziennym. Jeśli mimo tego podejmowane działania nie przynoszą rezultatów, warto rozpocząć psychoterapię, która być może da lepsze efekty, ponieważ zadziała przyczynowo. Jeśli dany pacjent zmaga się z jakimikolwiek chorobami przewlekłymi, należy je ustabilizować, zaś wszelkie choroby ostre – wyleczyć. Bardzo ważne jest bowiem wspomniane działanie przyczynowe.

Bibliografia

1. Wilk M., Zespół przewlekłego zmęczenia, Neuropsychiatria. Przegląd Kliniczny. 10/2018.
2. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.
3. Szeligowska E., Rolka H., Kowalewska B., I inni, Problem zmęczenia, zaburzeń snu i złego samopoczucia emocjonalnego u pacjentów onkologicznych.