Depresja poporodowa

Depresja poporodowa jest poważną chorobą, która dotyczyć może nawet 19% kobiet po urodzeniu dziecka. Jej występowanie niesie negatywne skutki zarówno dla matki, jak i dziecka oraz wpływa niekorzystnie na funkcjonowanie rodziny. Dlatego też tak dużą wagę przykłada się do profilaktyki, wczesnego rozpoznania problemu oraz do leczenia.

Depresja poporodowa – przyczyny

Nie udało się ustalić jednoznacznych przyczyn występowania emocjonalnych zaburzeń poporodowych, ponieważ są one bardzo złożone. Zaburzenia psychiczne pojawiające się po porodzie to w większości zaburzenia afektywne. Kobiety starają się przygotować do roli matki, lecz z reguły ograniczają się do przygotowania do porodu. Nie wszystkie potrafią sobie wyobrazić, jak zmieni się ich życie. Sytuacja po powrocie do domu z dzieckiem często je przerasta. Ogólne rozbicie po porodzie, problemy z laktacją, płaczące dziecko, brak odpoczynku, mogą się przyczynić do rozwoju choroby, jaką jest depresja poporodowa.

Czynniki ryzyka depresji poporodowej dzielimy na biologiczne oraz psychospołeczne. Czynniki biologiczne dotyczą przede wszystkim sfery hormonalnej. W ciągu kilku dni po porodzie stężenie progesteronu, estradiolu i wolnego estriolu spada o około 90–95%. Nagłe zmniejszenie stężenia progesteronu w organizmie kobiety koreluje z obniżeniem nastroju w pierwszym tygodniu po porodzie. Czynniki psychospołeczne mogą powodować zaostrzenie lub pogłębienie zaburzeń emocjonalnych. Podkreśla się znaczenie przede wszystkim stresujących wydarzeń życiowych.

Z kolei do czynników związanych z ciążą i porodem można zaliczyć:

• niechcianą ciążę;
• negatywne doświadczenia związane z porodem (poczucie bezradności, ciężki, długotrwały poród, kleszcze, próżnociąg);
• dziecko urodzone przedwcześnie;
• niewłaściwe przybieranie na wadze dziecka;
• częsty płacz dziecka;
• problemy związane z opieką nad dzieckiem;
• problemy zdrowotne noworodka;
• wcześniejsze poronienia i porody martwych dzieci.

Depresja poporodowa – objawy

Objawy depresji poporodowej zaczynają się pojawiać około 4-8 tygodnie po porodzie i trwają średnio 6 miesięcy. Choroba ta manifestuje  się dużo większym nasileniem objawów w porównaniu do
baby bluesa (smutek poporodowy charakteryzujący się obniżonym nastrojem, lękiem, drażliwością i płaczliwością, co ma związek z nagłymi zmianami hormonalnymi oraz stresem). W obrazie klinicznym zauważyć można:

• poczucie beznadziejności lub przygnębienia;
• utrata zainteresowań oraz anhedonia (brak odczuwania przyjemności);
• niska samoocena;
• obsesyjne myśli i obawy w związku z przekonaniem o własnej niewydolności w opiece nad dzieckiem;
• chwiejność emocjonalna;
• przekonanie, że dziecko sprawia wyjątkowe, większe niż inne dzieci, trudności w opiece;
• stany nasilonego lęku;
• poczucie osamotnienia;
• trudności w okazywaniu uczuć;
• myśli samobójcze.

Dość charakterystycznymi objawami w przebiegu depresji poporodowej są: bogata, niekiedy teatralna, na pokaz, ekspresja przygnębienia przebiegająca z płaczliwością, częstymi skargami na nieznośny smutek czy zmęczenie. Pojawia się wysoki poziom lęku, z napadami paniki, agorafobią, nadmierna i nieadekwatna troska o zdrowie własne i dziecka. Myśli samobójcze są już najwyższym przejawem powagi i zaawansowania depresji poporodowej u kobiety.

Depresja poporodowa – profilaktyka

Dla kobiet w ciąży i połogu rekomenduje się co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej w tygodniu (zawierającej ćwiczenia aerobowe i ćwiczenia wzmacniające mięśnie). Najlepiej dobrane pod okiem fizjoterapeuty uroginekologicznego. Udowodniono, że taki ruch przez cały okres ciąży nie tylko pozytywnie wpływa na zdrowie matki i dziecka oraz samopoczucie matki, ale i zmniejsza ryzyko chorób czy powikłań ciążowych, w tym depresji poporodowej.

Wśród wielu pozostałych działań uwzględnia się: edukację w okresie ciąży, psychoprofilaktykę, utrzymanie ciągłości opieki medycznej, zapewnienie życzliwości i wsparcia personelu medycznego, opiekę psychiczną na oddziale, współpracę z rodziną, eliminację czynników negatywnych w przebiegu ciąży i porodu, edukację oraz pomoc w okresie poporodowym w szpitalu i w domu, wzmocnienie kompetencji matki (pomoc grup wsparcia).

Depresja poporodowa – leczenie

Podstawą leczenia depresji poporodowej jest współpraca z psychoterapeutą. Spore znaczenie ma terapia poznawczo-behawioralna (CBT), która pomaga zmieniać negatywne wzorce myślenia i zachowania, jak również terapia interpersonalna, która skupia się na relacjach i emocjach związanych z macierzyństwem.

W cięższych przypadkach stosuje się leki przeciwdepresyjne, np. z grupy SSRI. Rozmowa z bliskimi, grupy wsparcia i kontakt z położną lub psychologiem są również wskazane. Dodatkowo techniki relaksacyjne, aktywność fizyczną, zdrową dietę i suplementację, są bardzo dobrym uzupełnieniem działań.

	Spirulina w proszku 100% naturalna Spirulina w proszku od bioalgi to sproszkowana, 100% alga Spirulina platensis. Doświadczenie i wieloletnie badania sprawiły, że otrzymany produkt jest nie tylko w pełni naturalny, ale również wysokiej jakości i zawiera wysokie stężenie składników odżywczy Zobacz więcej...
	Spirulina w tabletkach 100% naturalna Spirulina platensis, którą Państwu oferujemy to 100% naturalna, słodkowodna alga o wysokiej zawartości składników odżywczych. Codziennie spożywana dostarcza organizmowi niezbędne substancje wpływające na sprawne funkcjonowanie układów w ciele człowieka. Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Jeleniewska A., Tomaszewska A., Kalicka J., Rustecka A., Kalicki B. Wpływ zaburzeń psychicznych u kobiet podczas ciąży i po porodzie na stan zdrowia dziecka, Pediatria i Medycyna Rodzinna, 1/2020.
2. Kaźmierczak M., Gebuza G., Girszewska M., Zaburzenia emocjonalne okresu poporodowego, Problemy Pielęgniarstwa 2010; 18 (4): 503–511.
3. Pięta M., Pięta B., Bojar I. Dlaczego i jak monitorować ryzyko depresji okołoporodowej – algorytmy postępowania, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 2024. Tom 30, Nr 3, 208–212.