Goździki to roślina opisywana już przed naszą erą. Wzmianki o niej pochodzą ze starożytnej Grecji. Zawartość olejku eterycznego w goździkach wynosi od 19 do 25%, co nadaje im charakterystyczny, intensywny zapach i smak, a jednocześnie odpowiada za liczne właściwości prozdrowotne. Tę roślinę można z łatwością kupić w zielarniach oraz sklepach spożywczych jako popularną przyprawę. Goździki są cenione nie tylko w kuchni, ale również w medycynie naturalnej i kosmetyce. Wykazują działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwzapalne oraz antyoksydacyjne, dlatego od wieków znajdują zastosowanie w łagodzeniu różnych dolegliwości. Ich charakterystyczny aromat sprawia również, że są chętnie wykorzystywane do aromatyzowania napojów, deserów i mieszanek przyprawowych.
Goździki to suszone pąki kwiatowe drzewa goździkowego. Pochodzą głównie z Indonezji i mają intensywny, korzenny zapach oraz smak. Są szczególnie lubiane w okresie jesienno-zimowym jako dodatek herbat, napojów, wypieków. Po wysuszeniu przybierają charakterystyczny „gwoździkowaty” kształt, stąd ich nazwa. Goździki mają silny, swoisty, przyjemny aromat, zbliżony do kwiatu o tej samej nazwie i paląco-szczypiący smak wywołujący wrażenie drętwienia ust.
Dominującym składnikiem olejku goździkowego jest eugenol (do 95%), który jest bezbarwnym lub jasnożółtym rzadkim płynem o mocnym aromatycznym zapachu goździków. Ponadto olejek zawiera pochodne fenolu (acetoeugenol i izoeugenol), seskwiterpeny (α- i β-kariofylen), terpeny (α- i β-pinen, limonen), kwas oraz alkohol benzoesowy i aldehyd cynamonowy. Poza olejkiem eterycznym w goździkach zidentyfikować można garbniki, kwas oleanolowy i związki śluzowe.
Pod względem uprawnym goździki preferują klimat równikowy lub tropikalny, gdzie stale panuje średnia temperatura rzędu 20-30 stopni Celsjusza. Roślina jest bardzo wrażliwa na wahania temperatury i zimno, które są dla niej niszczące. Gleba powinna być żyzna, próchnicza, dobrze przepuszczalna. Preferowane stanowisko to najlepiej półcień lub rozproszone światło.
Goździki mają działanie przeciwbiegunkowe, pobudzają trawienie i zapobiegają zakażeniom przewodu pokarmowego. W medycynie szczególne zastosowanie znalazł olejek goździkowy, zwłaszcza w terapii górnych dróg oddechowych, m.in. w:
W stomatologii goździki wykazują działanie antyseptyczne i przeciwbólowe. Są używane do odkażania kanałów korzeniowych i ubytków próchnicowych zębów. Mogą chwilowo łagodzić ostry ból zęba, co zwiększa komfort oczekiwania na wizytę u dentysty.
Udowodniono, że goździki mogą ograniczać rozwój grzybów (np. Candida), hamują działanie mediatorów zapalnych, a także silnie pobudzają wydzielanie soków trawiennych. Można je stosować w formie naparów, jako wywary, odwary lub w formie olejku goździkowego, zależnie od potrzeb i preferencji. Najczęściej jednak wykorzystuje się olejek goździkowy (aplikując go bezpośrednio na skórę) oraz jako dodatek do herbat i naparów ziołowych.
Goździki są zdrową i popularną na całym świecie przyprawą, jednak w niektórych sytuacjach mogą szkodzić, szczególnie w większych ilościach lub w postaci olejku. Przeciwwskazaniami są wówczas:
W razie jakichkolwiek wątpliwości, zwłaszcza w przebiegu chorób przewlekłych, najlepiej skonsultować się z lekarzem.
|
Olej z czarnuszki
Czarnuszka to wszechstronny, naturalny produkt o potwierdzonym, niezwykle szerokim działaniu. Wykazuje właściwości m.in. antyseptyczne, antywirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwalergiczne ... Zobacz więcej... |
Może Cię zainteresować
