Rabdomioliza

Rabdomioliza to gwałtowny proces rozpadu mięśni poprzecznie prążkowanych. Charakteryzuje się zerwaniem, a w następstwie martwicą włókien mięśniowych, co z kolei skutkuje uwolnieniem do krwioobiegu oraz przestrzeni zewnątrzkomórkowej składników komórek mięśniowych. Może prowadzić do poważnych zaburzeń gospodarki elektrolitowej oraz ostrego uszkodzenia nerek. Zjawisko wymaga natychmiastowego leczenia.

Rabdomioliza – czym jest?

Rabdomioliza to stan, w którym dochodzi do uszkodzenia i rozpadu komórek mięśni szkieletowych, a ich zawartość przedostaje się do krwiobiegu. Tą zawartością są zwłaszcza:

• mioglobina – białko, które w dużych ilościach może uszkadzać nerki;
• kinaza kreatynowa (CK) – jej wysokie stężenie we krwi jest charakterystycznym markerem rabdomiolizy, mającym spore znaczenie w procesie diagnostycznym;
• elektrolity (np. potas), których uwolnienie może prowadzić do zaburzeń rytmu serca.

Proces ten może przebiegać bezobjawowo (łagodnie), jednak może również zagrażać życiu, generując poważne powikłania takie jak ostra niewydolność nerek, zaburzenia rytmu serca czy niewydolność wielonarządowa.

Rabdomioliza – przyczyny

Za najczęstszą przyczynę wystąpienia rabdomiolizy uznaje się bezpośrednie uszkodzenie mięśni, do którego może dojść w konsekwencji:

• uderzenia;
• urazów elektrycznych;
• ukąszeń owadów;
• zgnieceń;
• nietypowych lub też błędnie wykonywanych ćwiczeń fizycznych;
• zabiegów operacyjnych.

Również takie procesy jak niedokrwienie lub niedotlenienie mięśni sprzyjają wystąpieniu miopatii, która może być następstwem m.in. urazów, oparzeń, hipotermii, hipertermii, unieruchomienia, nieprawidłowego założenia opaski uciskowej, drgawek oraz zaburzeń równowagi elektrolitowej.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko rabdomiolizy są natomiast:

• choroby tarczycy;
• zaburzenia o podłożu genetycznym, takie jak dystrofia mięśniowa lub miopatie metaboliczne;
• infekcje (wirusowe zapalenie mięśni, martwicze zapalenie powięzi);
• niektóre przyjmowane leki (zwłaszcza statyny);
• alkohol, środki odurzające oraz toksyny.

Warto odnaleźć przyczynę patologii, by móc wdrożyć skuteczne leczenie przyczynowe i zapobiegać rabdomiolizie w przyszłości.

Rabdomioliza – objawy

Rabdomioliza wyróżnia się szerokim spektrum symptomów, począwszy od bezobjawowych, jak np. wzrost poziomu kinazy kreatynowej w osoczu, poprzez znaczny wzrost poziomu biomarkerów ostrego uszkodzenia nerek we krwi oraz zaburzenia równowagi elektrolitowej, aż do rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego. Do najczęstszych i najbardziej typowych objawów towarzyszących rabdomiolizie, zaliczamy:

• ból mięśni;
• osłabienie mięśni;
• pojawiające się charakterystyczne ciemne zabarwienie moczu.

Dodatkowym objawem dosyć często występującym u pacjentów jest ponadto obrzęk mięśni. Niespecyficznymi objawami mogą być natomiast m.in. nudności, wymioty oraz gorączka. W procesie diagnostycznym występujące ból mięśni i osłabienie oraz mioglobinuria określane są jako zespół triady objawów umożliwiających rozpoznanie rabdomiolizy.

Diagnostyka rabdomiolizy

Postawienie ostatecznej diagnozy stwierdzającej aktywny proces rabdomiolizy u pacjenta powinno opierać się na wynikach badań laboratoryjnych obejmujących zwłaszcza poziom kinazy kreatynowej (CK) oraz mioglobiny w surowicy krwi, a także badania moczu. Wstępem zawsze będzie jednak wywiad zdrowotny, w tym identyfikacja objawów ze wspomnianej triady.

Rabdomioliza – leczenie

Leczenie rabdomiolizy opiera się na dożylnym podawaniu płynów, natychmiastowym usunięciu czynnika wywołującego, jeśli jest znany i jest to możliwe, oraz monitorowaniu funkcji nerek. Przeważnie leczenie odbywa się na oddziale szpitalnym. W ciężkich przypadkach konieczna może się okazać dializa.

Acerola Suplement diety Acerola to przede wszystkim źródło naturalnej witaminy C. Pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, przyczynia się do zmniejszenia zmęczenia i znużenia, pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym … Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Małecki R., Rabdomioliza – postępowanie w warunkach opieki podstawowej, Kardiologia na co dzień, 2/2007.
2. Prygiel J., Potulska-Chromik A., Kostera-Pruszczyk A., Rabdomioliza – przyczyny, obraz kliniczny i postępowanie, Neurologia Dziecięca, 26/2017.
3. Lachowicz M., Rabdomioliza, czyli niebezpieczny rozpad mięśni, 2021.