Niedokrwistość

Niedokrwistość (inaczej: anemia) to patologiczny stan kliniczny objawiający się zmniejszeniem stężenia hemoglobiny (Hgb) i hematokrytu (Ht) poniżej wartości przyjętych za normę dla danej płci i wieku. Parametry te sprawdza się na podstawie badań krwi. Wymagane jest leczenie przyczynowe, najlepiej pod okiem lekarza hematologa, internisty lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Co to jest niedokrwistość?

Współcześnie uważa się, że niedokrwistość nie jest samodzielną jednostką chorobową, ale należy ją traktować jako następstwo stanu chorobowego toczącego się w organizmie. Najczęstsze objawy patologii są następujące:

• osłabienie i szybkie męczenie się, nawet podczas mało wymagających aktywności;
• ospałość, brak energii;
• bladość skóry i błon śluzowych;
• zawroty głowy i bóle głowy;
• duszność, szczególnie podczas wysiłku;
• kołatanie serca lub przyspieszone bicie serca;
• gorsza koncentracja i rozdrażnienie;
• uczucie zimna, zimne dłonie i stopy.

Obraz kliniczny niedokrwistości z niedoboru żelaza oprócz objawów typowych dla każdej niedokrwistości obejmuje również symptomy tkankowego niedoboru żelaza, takie jak:

• zaburzenia troficzne skóry;
• suchość skóry i włosów, łamliwość włosów i paznokci, deformacje płytki paznokciowej;
• zajady w kącikach ust, atroficzne bolesne zapalenie błony śluzowej jamy ustnej;
• zaburzenia apetytu.

Można podsumować, że niedokrwistość (anemia) to stan, w którym we krwi znajduje się zbyt mało hemoglobiny i/lub krwinek czerwonych (erytrocytów) w stosunku do potrzeb organizmu. W efekcie tkanki otrzymują mniej tlenu, co prowadzi do rozwoju licznych objawów.

Niedokrwistość – przyczyny

Najczęstsze przyczyny niedokrwistości podzielono na 3 podstawowe grupy:

• I – zaburzenia w produkcji erytrocytów (krwinek czerwonych odpowiedzialnych za transport tlenu po organizmie). Do tej sytuacji może natomiast dojść w konsekwencji talasemii, niedoboru żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego, zaburzeń syntezy hemu i innych;
• II – utrata większej ilości krwi. Ma to miejsce po dużych urazach (zwłaszcza tych prowadzących do uszkodzenia tętnic lub krwawienia wewnętrznego), operacjach, ale i u obficie miesiączkujących kobiet;
• III – zwiększone niszczenie erytrocytów w organizmie. Tutaj przyczynami są nabyte niedokrwistości hemolityczne oraz nieimmunologiczne zakażenia (np. malaria).

Zdecydowanie najczęściej diagnozuje się jednak niedokrwistość z niedoboru żelaza.

Niedokrwistość – diagnostyka

Niedokrwistość diagnozuje się na podstawie badań krwi. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, ang. World Health Organization) niedokrwistością określa się spadek stężenia hemoglobiny poniżej:

• 11 g/dl u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 6 lat;
• 12 g/dl u dzieci w wieku od 6 do 14 lat;
• 13 g/dl u mężczyzn;
• 12 g/dl u kobiet;
• 11 g/dl u kobiet ciężarnych.

Niedokrwistość w zależności od stężenia hemoglobiny można określać jako łagodną, umiarkowaną lub ciężką. Jednocześnie podczas badań krwi należy sprawdzić poziom żelaza, ferrytyny, kwasu foliowego i witaminy B12, a także wykonać morfologię.

Zobacz również: Domowe sposoby na podniesienie poziomu żelaza.

Niedokrwistość – leczenie

Leczenie zależy od tego, co jest przyczyną niedokrwistości. Jako że przeważnie podłoże stanowi niedobór żelaza, leczenie skupia się na suplementacji tego pierwiastka, zwiększeniu jego spożycia w podstawowej diecie oraz działaniach przyczynowych ograniczających źródło niedoboru żelaza (np. regulacja miesiączkowania za pomocą hormonów, zatamowanie krwawienia).

W przypadku niedokrwistości związanej z chorobami przewlekłymi podstawą jest leczenie choroby, która ją powoduje, a jeśli nie jest to możliwe, stabilizacja tej choroby. W skrajnych przypadkach lekarz może przepisać leki stymulujące produkcję krwinek czerwonych, zaś w ciężkiej, objawowej niedokrwistości w wybranych sytuacjach konieczne może być przetoczenie koncentratu krwinek czerwonych.

Spirulina + Żelazo - wsparcie energii i produkcji krwi Starannie dobrane połączenie spiruliny i żelaza o wysokiej biodostępności. Żelazo wspiera transport tlenu w organizmie, produkcję czerwonych krwinek oraz pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia. Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Chełstowska M., Warzocha K., Objawy kliniczne i zmiany laboratoryjne w diagnostyce różnicowej niedokrwistości, Onkologia w Praktyce Klinicznej, 3/2006.
2. Hus I., Mastalerz-Migas A., Algorytm różnicowania przyczyn niedokrwistości, Lekarz POZ, 1/2022.
3. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.