Ferrytyna to bardzo ważne białko, które pełni rolę magazynu żelaza w organizmie każdego człowieka. Niestety w dzisiejszych czasach nierzadko obserwuje się niski poziom tego parametru, co negatywnie wpływa na funkcjonowanie całego organizmu, prowadząc między innymi do przewlekłego zmęczenia, spadku odporności, chorób tarczycy i wahań nastroju. Rekomenduje się regularną ocenę poziomu ferrytyny na podstawie badań krwi, szczególnie w przypadku kobiet.

Ferrytyna – charakterystyka
Ferrytyna jest białkiem globularnym o średnicy 10-12 nm, kształtem przypomina wydrążoną kulę, w której wnętrzu znajduje się żelazo stanowiące mineralny rdzeń ferrytyny. Pojedyncza cząsteczka ferrytyny może wiązać 2000-4500 atomów żelaza. Regulacja syntezy ferrytyny zależy nie tylko od gospodarki żelazowej organizmu, lecz także od cytokin prozapalnych, a także od hormonów tarczycy i insuliny indukujących syntezę obu podjednostek. W warunkach fizjologicznych stężenie ferrytyny w surowicy uznaje się za czuły wskaźnik gospodarki żelazowej. Przyjmuje się, że stężenia poniżej 30 μg/l wskazują na niedobór ustrojowego żelaza bez względu na współistnienie anemii czy jej brak. Można również podsumować, że ferrytyna to białko wiążące odwracalnie jony żelaza i przechowujące je, głównie w wątrobie. Pełni kluczową rolę we wszystkich żywych organizmach, utrzymując żelazo w dostępnej i nieszkodliwej formie.
Ferrytyna – znaczenie dla organizmu człowieka
Ferrytyna występuje we wszystkich komórkach organizmu, a jej podstawową i najważniejszą funkcją jest magazynowanie żelaza oraz ochrona przed uszkodzeniem molekuł budujących struktury komórkowe. Innymi słowy to właśnie ferrytyna przechowuje żelazo w komórkach (głównie w wątrobie, śledzionie i szpiku), po czym uwalnia je w sytuacjach, gdy organizm go potrzebuje. Wolne żelazo w organizmie wykazuje wysoką toksyczność, a w konsekwencji może powodować uszkodzenia komórek przez stres oksydacyjny. Ferrytyna „wiąże” żelazo, tym samym zapobiegając jego szkodliwemu działaniu. Z kolei w diagnostyce medycznej ferrytyna jest tzw. białkiem ostrej fazy. Jej poziom może wzrastać przy infekcjach, stanach zapalnych oraz w chorobach przewlekłych.
Normy ferrytyny
Normy ferrytyny różnią się w zależności od płci i wieku, ale zazwyczaj wynoszą:
- Dla kobiet 15-150 ng/ml;
- Dla mężczyzn 30-400 ng/ml;
- Dla dzieci 7-140 ng/ml.
Niski poziom ferrytyny obserwowany jest znacznie częściej niż wysoki poziom tego białka. Stan ten określa się mianem hipoferrytynemii. Może być dobrym wskaźnikiem niedoboru żelaza ustrojowego i to bez względu na istniejącą anemię lub jej brak. Niedokrwistość z niedoboru żelaza jest najczęstszą postacią niedokrwistości, osoczowe stężenie ferrytyny jest obniżone, zwiększona jest całkowita zdolność wiązania żelaza przez transferynę. Z kolei wysoki poziom tego białka nazywa się hiperferrytynemią. Najczęstszymi (ponad 90%) przyczynami tego stanu są patologie niezwiązane z przeładowaniem organizmu żelazem, mianowicie nadużywanie alkoholu, zespół metaboliczny, stany zapalne i cytoliza. W pozostałych przypadkach w pierwszej kolejności należy brać pod uwagę dziedziczną hemochromatozę.
Interpretacją wyników badań krwi zawsze powinien zajmować się lekarz. Na ocenę stanu zdrowia pacjenta ma wpływ nie tylko analiza poziomu ferrytyny, ale także innych parametrów krwi oraz wzajemnych zależności między nimi.
Polecane produkty:
|
Spirulina + Żelazo - wsparcie energii i produkcji krwi
Starannie dobrane połączenie spiruliny i żelaza o wysokiej biodostępności. Żelazo wspiera transport tlenu w organizmie, produkcję czerwonych krwinek oraz pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Karney A., Ferrytyna – wskaźnik ustrojowych zasobów żelaza, Pediatria Polska, 4/2009.
- Krzyżowska K., Eszyk J., Gonciarz M., Ferrytyna – udział w gospodarce żelazem i znaczenie diagnostyczne, Lekarz POZ, 5/2020.




