Hartowanie

Hartowanie to proces polegający na stopniowym przyzwyczajaniu organizmu do niższych temperatur lub innych bodźców, aby lepiej je tolerował. O hartowaniu najczęściej mówi się w kontekście wzmacniania odporności organizmu. Systematyczne działania w tym kierunku rzeczywiście sprawiają, że czujemy się lepiej, rzadziej chorujemy, mamy więcej energii do działania.

Hartowanie

Hartowanie

Hartowanie można prowadzić na wiele sposobów, dobierając rodzaj i intensywność bodźca do wieku, stanu zdrowia oraz aktualnej kondycji organizmu. Najważniejsze są regularność i stopniowe zwiększanie ekspozycji, ponieważ zbyt gwałtowne działanie może wywołać nadmierne obciążenie zamiast korzystnej adaptacji. Do najpopularniejszych metod hartowania zalicza się:

  • morsowanie;
  • chodzenie boso;
  • zmiennocieplne prysznice;
  • sauna;
  • kąpiele słoneczne.

Morsowanie

Morsowanie to celowe zanurzanie ciała w zimnej wodzie, zwykle w temperaturze od kilku do kilkunastu stopni Celsjusza, przez krótki czas. Organizm reaguje na zimno gwałtownym pobudzeniem układu nerwowego: przyspiesza oddech, rośnie ciśnienie i zmienia się praca serca. Wraz z upływem czasu regularne, stopniowe ekspozycje mogą poprawiać tolerancję zimna.

Badania wskazują, że systematyczne morsowanie poprawia jakość snu, zmniejsza częstotliwość występowania infekcji, zmniejsza potreningowa bolesność mięśni, a także wspiera pracę układu endokrynologicznego. Przeciwwskazaniami do morsowania są natomiast:

  • niekontrolowane zaburzenia ciśnienia tętniczego;
  • choroby serca;
  • padaczka;
  • skłonność do omdleń;
  • przebyty udar mózgu;
  • zakrzepica.

Chodzenie boso

Dobrym sposobem hartowania organizmu jest również chodzenie lub bieganie boso. Należy to robić zawsze w domu, a w ciepłe dni również na zewnątrz (na balkonie, w ogrodzie, na łące). Nie brakuje zwolenników hartowania zimnem, którzy urządzają regularne sesje stąpania bosymi stopami po śniegu. Jednak do tej metody zalicza się też chodzenie po betonie, kamykach, piasku czy trawie. W przypadku dzieci nierzadko robi się w ogrodzie ścieżki sensoryczne, po których chodzi się boso, do ich przygotowania wykorzystać można kamyki, ryż, kaszę, watę, materiały o różnej strukturze.

Do chodzenia boso praktycznie nie ma żadnych przeciwwskazań. Ostrożność powinny zachować jedynie osoby z zaburzeniami czucia (np. przy zaawansowanej cukrzycy), gdy istnieje ryzyko, że drobne skaleczenia stóp pozostaną niezauważone i mogłyby ulec zakażeniu.

Zmiennocieplne prysznice

Bardzo znanym sposobem hartowania organizmu są naprzemienne prysznice. Można je robić przez cały rok, nie ogranicza nas więc pogoda na zewnątrz. W czasie kąpieli należy zmieniać temperaturę wody: raz polewać się zimną, raz ciepłą. Takie działanie powoduje zwężanie i rozszerzanie się naczyń krwionośnych, co poprawia krążenie krwi. Przeciwwskazania są tutaj takie same jak w przypadku morsowania, podobnie jak uzyskiwane efekty biologiczne.

Spirulina cynk

Sauna

Sauna pozwala na szybkie zwiększenie temperatury ciała. Aby można było zaliczyć saunę do metod hartowania, należy po każdej sesji nagrzewania zanurzyć się w lodowatej wodzie, a po całkowitym zakończeniu saunowania danego dnia należy wypić sporo wody i udać się na spokojny spacer. Regularne korzystanie z sauny wiąże się w badaniach obserwacyjnych z niższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych i nadciśnienia tętniczego. Sauna może sprzyjać odprężeniu i poprawie samopoczucia, pomaga też oczyszczać organizm z toksyn, co z kolei przekłada się na lepszą jakość snu i dużo lepsze samopoczucie na co dzień.

Ostrożność należy natomiast zachować przy niestabilnej chorobie wieńcowej lub niestabilnej dławicy piersiowej, w okresie bezpośrednio po zawale serca, ciężkiej stenozie aortalnej, niekontrolowanych zaburzeniach rytmu serca, znacznych problemach z ciśnieniem, skłonności do omdleń i odwodnienia.

Kąpiele słoneczne

Istnieją sposoby hartowania się również latem. Są to na przykład kąpiele słoneczne, czyli wystawianie ciała na promieniowanie słoneczne przez około 10 minut, a następnie polewanie go chłodną wodą. Można wykonać kilka takich sesji. Należy jednak pamiętać, aby osłonić głowę kapeluszem oraz aby nie eksponować ciała na słońce w godzinach jego najintensywniejszego świecenia. Ważne jest też stopniowe polewanie ciała wodą, a nie gwałtowne zanurzanie się w niej, by uniknąć szoku termicznego.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Hof W., Jong K., Droga Icemana, Wydawnictwo Galaktyka, Łódź 2020.
  2. Śliż D., Mamcarz A., Medycyna stylu życia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.

Może Cię zainteresować

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *