Hartowanie to proces polegający na stopniowym przyzwyczajaniu organizmu do niższych temperatur lub innych bodźców, aby lepiej je tolerował. O hartowaniu najczęściej mówi się w kontekście wzmacniania odporności organizmu. Systematyczne działania w tym kierunku rzeczywiście sprawiają, że czujemy się lepiej, rzadziej chorujemy, mamy więcej energii do działania.

Hartowanie
Hartowanie można prowadzić na wiele sposobów, dobierając rodzaj i intensywność bodźca do wieku, stanu zdrowia oraz aktualnej kondycji organizmu. Najważniejsze są regularność i stopniowe zwiększanie ekspozycji, ponieważ zbyt gwałtowne działanie może wywołać nadmierne obciążenie zamiast korzystnej adaptacji. Do najpopularniejszych metod hartowania zalicza się:
- morsowanie;
- chodzenie boso;
- zmiennocieplne prysznice;
- sauna;
- kąpiele słoneczne.
Morsowanie
Morsowanie to celowe zanurzanie ciała w zimnej wodzie, zwykle w temperaturze od kilku do kilkunastu stopni Celsjusza, przez krótki czas. Organizm reaguje na zimno gwałtownym pobudzeniem układu nerwowego: przyspiesza oddech, rośnie ciśnienie i zmienia się praca serca. Wraz z upływem czasu regularne, stopniowe ekspozycje mogą poprawiać tolerancję zimna.
Badania wskazują, że systematyczne morsowanie poprawia jakość snu, zmniejsza częstotliwość występowania infekcji, zmniejsza potreningowa bolesność mięśni, a także wspiera pracę układu endokrynologicznego. Przeciwwskazaniami do morsowania są natomiast:
- niekontrolowane zaburzenia ciśnienia tętniczego;
- choroby serca;
- padaczka;
- skłonność do omdleń;
- przebyty udar mózgu;
- zakrzepica.
Chodzenie boso
Dobrym sposobem hartowania organizmu jest również chodzenie lub bieganie boso. Należy to robić zawsze w domu, a w ciepłe dni również na zewnątrz (na balkonie, w ogrodzie, na łące). Nie brakuje zwolenników hartowania zimnem, którzy urządzają regularne sesje stąpania bosymi stopami po śniegu. Jednak do tej metody zalicza się też chodzenie po betonie, kamykach, piasku czy trawie. W przypadku dzieci nierzadko robi się w ogrodzie ścieżki sensoryczne, po których chodzi się boso, do ich przygotowania wykorzystać można kamyki, ryż, kaszę, watę, materiały o różnej strukturze.
Do chodzenia boso praktycznie nie ma żadnych przeciwwskazań. Ostrożność powinny zachować jedynie osoby z zaburzeniami czucia (np. przy zaawansowanej cukrzycy), gdy istnieje ryzyko, że drobne skaleczenia stóp pozostaną niezauważone i mogłyby ulec zakażeniu.
Zmiennocieplne prysznice
Bardzo znanym sposobem hartowania organizmu są naprzemienne prysznice. Można je robić przez cały rok, nie ogranicza nas więc pogoda na zewnątrz. W czasie kąpieli należy zmieniać temperaturę wody: raz polewać się zimną, raz ciepłą. Takie działanie powoduje zwężanie i rozszerzanie się naczyń krwionośnych, co poprawia krążenie krwi. Przeciwwskazania są tutaj takie same jak w przypadku morsowania, podobnie jak uzyskiwane efekty biologiczne.
Sauna
Sauna pozwala na szybkie zwiększenie temperatury ciała. Aby można było zaliczyć saunę do metod hartowania, należy po każdej sesji nagrzewania zanurzyć się w lodowatej wodzie, a po całkowitym zakończeniu saunowania danego dnia należy wypić sporo wody i udać się na spokojny spacer. Regularne korzystanie z sauny wiąże się w badaniach obserwacyjnych z niższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych i nadciśnienia tętniczego. Sauna może sprzyjać odprężeniu i poprawie samopoczucia, pomaga też oczyszczać organizm z toksyn, co z kolei przekłada się na lepszą jakość snu i dużo lepsze samopoczucie na co dzień.
Ostrożność należy natomiast zachować przy niestabilnej chorobie wieńcowej lub niestabilnej dławicy piersiowej, w okresie bezpośrednio po zawale serca, ciężkiej stenozie aortalnej, niekontrolowanych zaburzeniach rytmu serca, znacznych problemach z ciśnieniem, skłonności do omdleń i odwodnienia.
Kąpiele słoneczne
Istnieją sposoby hartowania się również latem. Są to na przykład kąpiele słoneczne, czyli wystawianie ciała na promieniowanie słoneczne przez około 10 minut, a następnie polewanie go chłodną wodą. Można wykonać kilka takich sesji. Należy jednak pamiętać, aby osłonić głowę kapeluszem oraz aby nie eksponować ciała na słońce w godzinach jego najintensywniejszego świecenia. Ważne jest też stopniowe polewanie ciała wodą, a nie gwałtowne zanurzanie się w niej, by uniknąć szoku termicznego.
Polecane produkty:
|
Chlorella – tabletki na oczyszczenie organizmu
Chlorella w tabletkach to naturalna alga z rozerwaną ścianą komórkową (chroniona patentem) w postaci suplementu diety. Została wytworzona wyłącznie z suszonych, jednokomórkowych mikroskopijnych alg. Chlorella pomaga wyeliminować metale ciężkie z organizmu Zobacz więcej... |
|
Spirulina w tabletkach 100% naturalna
Spirulina platensis, którą Państwu oferujemy to 100% naturalna, słodkowodna alga o wysokiej zawartości składników odżywczych. Codziennie spożywana dostarcza organizmowi niezbędne substancje wpływające na sprawne funkcjonowanie układów w ciele człowieka. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Hof W., Jong K., Droga Icemana, Wydawnictwo Galaktyka, Łódź 2020.
- Śliż D., Mamcarz A., Medycyna stylu życia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.






