Wilcza jagoda

Wilcza jagoda (inaczej: pokrzyk wilcza jagoda, łac. Atropa belladonna) to silnie trująca roślina z rodziny psiankowatych. Występuje również w Polsce, przede wszystkim w południowej części kraju. Dawniej wykorzystywana była celem zatrucia drugiej osoby lub wywołania halucynacji, dlatego wzmianki o niej spotkać można w licznych książkach.

Wilcza jagoda

Wilcza jagoda – charakterystyka

Wilcza jagoda jest wysoką, dorastającą do 150 cm byliną z rodziny psiankowatych. Pokrzyk występuje zwłaszcza w widnych lasach i zaroślach, na zrębach i wiatrołomach. Preferuje siedliska żyzne, wilgotne, zacienione, bogate w azot. Ze względu na zawartość alkaloidów jest rośliną silnie trującą i jednocześnie leczniczą. Ze względu na silną toksyczność jej wykorzystanie wymaga szczególnej ostrożności i powinno odbywać się wyłącznie w warunkach kontrolowanych.

Pozyskiwanie jej ze stanowisk naturalnych przez lata przyczyniło się do zubożenia stanowisk, a nawet do zaniku wielu z nich. Dlatego też, w celu umożliwienia kontroli nad zasobami naturalnymi tej rośliny, wilcza jagoda znalazła się na pierwszej liście roślin objętych ochroną w Polsce.

Owoce wilczej jagody – jak wyglądają?

Owoce wilczej jagody przypominają swoim wyglądem owoce wiśni. Mają tę samą wielkość, lecz przybierają odcień raczej czarno-granatowy. W smaku są słodkie, przez co wzrasta ryzyko ich spożycia, zwłaszcza w przypadku dzieci. Owoce wilczej jagody wyrastają pojedynczo na szypułkach, a nie w charakterystycznych gronach jak np. porzeczki. W ich wnętrzu znajduje się ciemny sok oraz liczne drobne nasiona.

Wilcza jagoda – wpływ na organizm człowieka

Swoje działanie (zarówno trujące, jak i lecznicze) wilcza jagoda zawdzięcza zawartości alkaloidów. Mogą one doprowadzić między innymi do halucynacji, dezorientacji, zaburzeń pamięci, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci w wyniku ciężkiego zatrucia. Szacuje się, że po zjedzeniu około 10-20 jagód może ona nastąpić w ciągu mniej niż doby. Po spożyciu mniejszych ilości mogą pojawić się następujące objawy:

  • bardzo rozszerzone źrenice, niewyraźne widzenie i światłowstręt;
  • suchość w ustach i na skórze oraz zmniejszone wydzielanie potu;
  • przyspieszone bicie serca;
  • zaczerwienienie i przegrzanie skóry;
  • trudności z oddawaniem moczu;
  • spowolnienie pracy jelit;
  • zawroty głowy i zaburzenia koordynacji.

Problem polega na tym, że owoce mogą wyglądać jak jadalne jagody, a stężenie alkaloidów może być różne w poszczególnych częściach rośliny i zależeć od jej dojrzałości. Dlatego nie da się bezpiecznie określić „jadalnej” ilości. Najlepiej całkowicie omijać tę roślinę.

Wilcza jagoda w medycynie

Wilcza jagoda dawniej miała ogromne znaczenie w medycynie ludowej, a jej owoce były wykorzystywane do leczenia różnorodnych problemów zdrowotnych. Współczesna medycyna wykorzystuje przede wszystkim jednak oczyszczone i precyzyjnie dawkowane alkaloidy z tej rośliny, a nie samą roślinę czy jej owoce, tak jak miało to miejsce dawniej.

Najważniejsze substancje pozyskiwane z owoców wilczej jagody to atropina, hioscyjamina i skopolamina. Są to związki o działaniu między innymi:

  • rozszerzającym źrenice;
  • łagodzącym skurcze mięśni;
  • wzmagającym wydzielanie śliny;
  • rozszerzającym oskrzela.

Można zatem podsumować, że wilcza jagoda jest jednocześnie bardzo trującą rośliną i źródłem niezwykle wartościowych leków. To właśnie dawka i sposób podania decydują, czy jej alkaloidy są trucizną, czy lekiem.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Stebel A., Bacler-Żbikowska B., Występowanie Atropa belladonna (Solanaceae) w województwie śląskim, Fragm. Florist. Geobot. Polon. 27(2): 537-546, 2020.
  2. Cieślik E., Gębusia A., Charakterystyka właściwości prozdrowotnych owoców roślin egzotycznych, Postępy Fitoterapii, 2/2012.

Może Cię zainteresować

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *