Naturalna witamina C w dużej ilości znajduje się w świeżych warzywach, owocach oraz ziołach. Zwana inaczej kwasem askorbinowym posiada liczne właściwości zdrowotne. Powszechnie znana jest z korzystnego wpływu na układ odpornościowy i stosowana podczas leczenia przeziębień. Po raz pierwszy została wyodrębniona w 1928 roku przez węgierskiego biochemika, który w efekcie otrzymał za swoje działania nagrodę Nobla.

Funkcje witaminy C

Naturalna witamina C jest bardzo aktywna biologicznie. Bierze udział w wielu ważnych reakcjach w organizmie, a dzięki dobrej rozpuszczalności, a także aktywnemu transportowi jest wchłaniana w około 80% – głównie w dwunastnicy i proksymalnym odcinku jelita cienkiego.

Do jej najważniejszych funkcji zalicza się:

  • pełnienie roli ochronnej w chorobach serca i naczyń krwionośnych
  • hamowanie podwyższonych markerów peroksydacji lipidów, co jest wywołane paleniem tytoniu
  • ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym
  • biosyntezę kolagenu
  • uczestniczenie w procesach immunomodulacyjnych
  • stymulację interferonu
  • wpływ na migrację i aktywność granulocytów, makrofagów i monocytów
  • udział w syntezie hormonów i transmiterów
  • współuczestniczenie w przemianach steroidów, tłuszczów i niektórych leków (np. będących związkami aromatycznymi)
  • regulację ciśnienia tętniczego krwi
  • obniżanie stężenia glukozy we krwi w stanach hiperglikemii oraz obniżanie poziomu cukru we krwi na czczo u osób chorych na cukrzycę
  • wspomaganie w utrzymaniu zdrowych dziąseł

Jakie źródła ma naturalna witamina C?

Zapasy witaminy C w organizmie są niewielkie, w związku z czym należy dostarczać ją wraz z pożywieniem. Wiąże się to z faktem, że u człowieka występuje defekt genu kodującego oksydazę L-gulonolaktonu – ostatniego enzymu na szlaku syntezy kwasu askorbinowego. Powoduje to, że człowiek nie jest zdolny do syntezy witaminy, tak jak np. rośliny.

Jej naturale źródła obejmują wspomniane wcześniej warzywa, owoce i zioła, natomiast produkty pochodzenia zwierzęcego (z wyjątkiem organów) praktycznie jej nie posiadają.

Naturalna witamina c w owocach

  • acerola – nawet do 4000 mg witaminy w 100 g owoców
  • owoce goji – do 2500 mg
  • rokitnik – do 900 mg
  • owoce dzikiej róży – do 800 mg
  • czarne porzeczki – do 300 mg
  • truskawki – do 90 mg

Zobacz również: Acerola

W nieco mniejszej ilości witaminę C można spotkać również w cytrynach, kiwi, grejpfrutach, pomarańczach, agreście, czerwonych i białych porzeczkach, a także jabłkach czy gruszkach.


Acerola bioalgi


Naturalna witamina C w warzywach

  • szczypiorek – do 524 mg w 100 g warzywa
  • natka pietruszki – do 270 mg
  • papryka – do 200 mg
  • brokuły – do 150 mg
  • brukselka – do 145 mg

W Polsce do głównych źródeł witaminy C z warzyw zalicza się warzywa kapustne – głównie ze względu na powszechne i wysokie spożycie.

Inne źródła

  • igliwie sosny i świerka – 150-250 mg
  • lucerna – 200 mg
  • owoce głogu – do 180 mg
  • owoce jarzębiny – do 100 mg
  • niedojrzałe orzechy włoskie – nawet do 3000 mg
  • miody

Znaczna ilość naturalnego kwasu askorbinowego znajduje się także w ziołach, np. w pokrzywie czy lebiodce pospolitej. Jest on bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie, dlatego podczas parzenia surowców roślinnych może przechodzić do naparów. W związku z tym należy jednak pamiętać, że witamina C jest jednocześnie nietrwała, wrażliwa na światło, ciepło oraz wysoką temperaturę. Wszystko to sprawia, że w procesie parzenia jej część ulega rozkładowi. Podczas gotowania (np. warzyw) traci się około 50% jej właściwości.

Zaleca się mrożenie lub kiszenie produktów spożywczych bogatych w witaminę C, ponieważ wówczas jej zawartość można zachować na dłużej.

Bibliografia:

  1. Kalemba-Drożdż M., Witamina C w leczeniu nowotworów i profilaktyce chorób niezakaźnych, Państwo i społeczeństwo, 3/2018.
  2. Janda K., Kasprzak M., Wolska J., Witamina C – budowa, właściwości, funkcje i występowanie, Pomeranian Journal of Life Sciences, 4/2015.
  3. Kaliś K. Dwukierunkowe działanie witaminy C a degradacja i suplementacja, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 69/2015.