Hormony szczęścia to grupa związków chemicznych zaliczanych do grona hormonów, produkowanych wewnątrz organizmu każdego człowieka po zadziałaniu odpowiednich bodźców stymulujących. Ich nazwa pochodzi od tego, że realnie poprawiają samopoczucie, przeciwdziałają stresowi oraz uspokajają, dając poczucie satysfakcji. Warto dbać o ich prawidłowy poziom w ciągu całego życia, ponieważ odgrywają istotną rolę nie tylko w regulacji nastroju, ale również jakości snu, motywacji, zdolności do koncentracji oraz ogólnego funkcjonowania organizmu. Ich wydzielanie można wspierać poprzez zdrowy styl życia, odpowiednią dietę, aktywność fizyczną, kontakt z bliskimi oraz regularny odpoczynek.
Do grona hormonów szczęścia najczęściej zalicza się dopaminę, oksytocynę, serotoninę oraz endorfiny. Każdy z tych związków pełni nieco inną funkcję i wpływa na samopoczucie w odmienny sposób. Wspólnie odpowiadają jednak za regulację nastroju, motywacji, odczuwania przyjemności, redukcję stresu oraz budowanie relacji społecznych. Poniżej przedstawiono najważniejsze hormony szczęścia oraz ich rolę w organizmie.
Wytwarzana przez neurony dopaminergiczne dopamina jest głównym neuroprzekaźnikiem katecholowym w mózgu ssaków, a więc także w mózgu człowieka. Pobudzając swoiste receptory, dopamina bierze udział w regulacji różnych procesów, takich jak:
Zaburzenia w wytwarzaniu, wydzielaniu i działaniu dopaminy w mózgu stanowią bezpośrednią przyczynę między innymi choroby Parkinsona, schizofrenii oraz uzależnień od amfetaminy i kokainy, a układ dopaminergiczny w mózgu jest miejscem działania leków stosowanych w terapii tych schorzeń. Pod względem samopoczucia, dopamina odpowiada zwłaszcza za motywację, odczuwanie nagrody i satysfakcji. Jej poziom wzrasta np. po osiągnięciu celu, podczas aktywności fizycznej czy nauki nowych umiejętności.
Oksytocyna jest hormonem występującym wyłącznie u ssaków, wytwarzanym przez podwzgórze, a gromadzonym i uwalnianym do krążenia ogólnego z części nerwowej, czyli płata tylnego przysadki mózgowej. Na przestrzeni wielu lat badań eksperymentalnych okazało się, że neuropeptyd ten nie jest jedynie klasycznym hormonem krążącym we krwi i spełniającym swoją rolę wyłącznie w akcji porodowej i laktacji, ale działa również jako neuroprzekaźnik lub neuromodulator poprzez swoiste receptory w różnych tkankach i narządach. Receptory te i sama oksytocyna mogą również angażować się w patofizjologię zachowań mentalno-socjalnych, takich jak:
W największym stopniu oksytocyna jest uwalniana podczas przytulania, kontaktu z bliskimi, okazywania zaufania czy opieki nad dzieckiem. Znacząco poprawia to samopoczucie i uspokaja.
Serotonina to kluczowy neuroprzekaźnik, który reguluje nastrój, sen, apetyt i funkcje poznawcze. Szacuje się, że aż 90% serotoniny wytwarzane jest w jelitach, jednak mimo tego jej działanie w mózgu odpowiada za samopoczucie. Wpływa także na krzepnięcie krwi, motorykę przewodu pokarmowego oraz popęd seksualny. Jej poziom może poprawiać regularny ruch, ekspozycja na światło dzienne, odpowiednia dieta i dobre relacje społeczne. W bardzo dużym stopniu to właśnie serotonina pomaga w redukcji lęku i impulsywności, jest też prekursorem melatoniny (hormonu snu), dzięki czemu kontroluje rytm dobowy i jakość odpoczynku.
Endorfiny to peptydy opioidowe wytwarzane głównie w przysadce mózgowej i podwzgórzu. Powstają głównie w przysadce mózgowej. Endorfiny redukują stres, poprawiają nastrój i działają jak naturalne środki przeciwbólowe. Niestety, siedzący tryb życia i chroniczny stres w pracy potrafią je skutecznie blokować. Wydzielają się między innymi podczas intensywnego wysiłku fizycznego, śmiechu czy słuchania ulubionej muzyki. Dodatkowo wykazano, że to właśnie wysoki poziom endorfin wpływa na odczuwanie własnej wartości, pewności siebie i motywacji do działania każdego dnia.
|
Spirulina + Żelazo - wsparcie energii i produkcji krwi
Starannie dobrane połączenie spiruliny i żelaza o wysokiej biodostępności. Żelazo wspiera transport tlenu w organizmie, produkcję czerwonych krwinek oraz pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia. Zobacz więcej... |
Może Cię zainteresować
