Lawenda

Lawenda (łac. Lavandula) to roślina zielna i ozdobna, niezwykle aromatyczna oraz miododajna, charakteryzująca się niewielkimi, fioletowymi kwiatami. Znajduje zastosowanie w wielu różnych dziedzinach przemysłu i życia codziennego, po części ze względu na swoje prozdrowotne działanie. Ogromną popularnością cieszy się olejek lawendowy, słynący ze swojego uspokajającego działania.

Lawenda

Lawenda – charakterystyka

Lawenda jest wieloletnią rośliną półkrzewiastą z rodziny jasnowatych. Dorasta średnio do 30-60 cm wysokości, tworząc gęste i kuliste kępy. Liście są wąskie, srebrzystozielone, pokryte delikatnym kutnerem. Kwitnie od czerwca do sierpnia, a niektóre odmiany powtarzają kwitnienie. Można uprawiać ją w przydomowych ogródkach. Pod względem wymagań uprawnych lawenda preferuje stanowiska dobrze nasłonecznione, najlepiej z 6-8 godzinami nieprzerwanego słońca, a także lekką, przepuszczalną glebę, najlepiej o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Nadmiar wody szkodzi korzeniom lawendy, należy więc zachować umiar przy jej podlewaniu. Dobrze znosi upały, a większość odmian jest odporna na mróz, choć młode rośliny warto zabezpieczać na zimę. Nie lubi też nadmiaru nawozów, zwłaszcza azotowych. Dlatego jej uprawę uznaje się raczej za prostą.

Kwiatostan lawendy do celów leczniczych zbierany jest od lipca do sierpnia we wczesnym stadium kwitnięcia (pąki kwiatów). Surowiec leczniczy powinien być chroniony od światła i przechowywany w szczelnych opakowaniach. Zarówno kwiaty, jak i olejek lawendowy wykazują właściwości farmakologiczne i od wieków są stosowane jako leki uspokajające, ułatwiające zasypianie. Współcześnie olejek lawendowy oraz suszone kwiaty lawendy kupić można w każdym sklepie zielarskim. Olejek lawendowy jest źródłem m.in. octanu linalylu, linalolu, octanu lawendulylu, kamfory, limonenu, α-terpineolu.

Lawenda – właściwości prozdrowotne

Pierwotnie lawendę stosowano w celu uspokojenia organizmu i poprawy jakości snu, jednak wraz z upływem czasu obszar wykorzystania znacząco się poszerzył. Aktualnie surowiec znajduje zastosowanie m.in. w leczeniu:

Surowiec znajduje również zastosowanie w zaburzeniach żołądkowych, jako środek o działaniu ochronnym na wątrobę, przeciwbólowym i rozkurczowym. W ginekologii olejek z lawendy ma zastosowanie w stanach napięcia w okresie klimakterium i przekwitania oraz zaburzeniach miesiączkowania na tle nerwowym. Surowiec wykazuje korzystne działanie w infekcjach układu moczowego poprzez działanie moczopędne i przeciwbakteryjne. W dermatologii stosuje się go również w stanach zapalnych skóry, w owrzodzeniach, trądziku, liszaju i w łagodzeniu ukąszeń owadów. Warto podkreślić, że zapach lawendy mocno odstrasza wszelkie owady, w tym komary i kleszcze.

Olejek lawendowy znalazł zastosowanie w kosmetologii, ponieważ korzystnie wpływa na kondycję cery i naskórka oraz wspomaga naturalne procesy gojenia ran. Wykazano również korzystny wpływ aromaterapii olejkiem na lęk i depresję u kobiet po porodzie wysokiego ryzyka. Według Edynburskiej Skali Depresji Poporodowej i Skali Uogólnionych Zaburzeń Lękowych po 4 tygodniach podawania olejku uzyskano znaczącą redukcję niekorzystnych objawów.

Lawenda – wskazania i przeciwwskazania

Do podstawowych wskazań do stosowania lawendy należą:

Olejek lawendowy można dodawać do inhalacji, nasiadówek, stosować w aromaterapii oraz jako składnik domowych kosmetyków. Przyrządza się z tej rośliny także napary, lecz w tym celu stosuje się raczej suszone ziele. Przeciwwskazania do stosowania lawendy to przede wszystkim:

  • alergia na lawendę lub inne rośliny z rodziny jasnotowatych;
  • niskie ciśnienie tętnicze – lawenda może działać lekko uspokajająco i u niektórych osób dodatkowo obniżać ciśnienie;
  • stany przed zabiegami chirurgicznymi – ze względu na możliwe działanie uspokajające zaleca się odstawienie preparatów z lawendy około 2 tygodnie przed planowaną operacją (po konsultacji z lekarzem).

Ostrożność należy zachować w przypadku kobiet w ciąży, choć zależy to od dawki i stężenia rośliny.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Kędzia A., Hołderna-Kędzia E., Wiśniewska J., Działanie olejku lawendowego (Oleum Lavandulae) na bakterie beztlenowe, Post Fitoter 2018; 19(3): 170-175.
  2. Pięta A., Sasin D., Lawenda w zaburzeniach lękowych i nerwicy – działanie oparte na badaniach naukowych, Lek w Polsce, 2/2026.

Może Cię zainteresować

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *