Poziom witamin

Poziom witamin może być prawidłowy (odnosi się do takiego stężenia poszczególnych witamin w organizmie, które zostało uznane za normę) bądź nieprawidłowy (witaminy w organizmie może być za dużo lub zbyt mało). Zapotrzebowanie na witaminy jest dokładnie określone, chociaż dawkowanie zależy od płci, wieku, sposobu odżywiania (i szerokości geograficznej), stanu fizjologicznego (ciąża, laktacja) oraz takich czynników, jak stres czy intensywny trening.

Prawidłowy poziom witamin

Jak wspomniano, prawidłowy poziom poszczególnych witamin zależy od wielu czynników, jednak w przybliżeniu można to przedstawić następująco:

• witamina B1 (tiamina) – dawka na dobę wynosi około 1 mg. Organizm może magazynować blisko 30 mg witaminy B1 (większość w postaci pirofosforanu tiaminy);
• witamina B2 (ryboflawina) – dorośli powinni przyjmować 1,4-1,7 mg witaminy B2 na dobę;
• witamina B3 (niacyna) – dorosły człowiek powinien przyjmować 15-20 mg niacyny dziennie;
• witamina B5 (kwas pantotenowy) – dobowe zapotrzebowanie na nią wynosi około 4-7 mg;
• witamina B6 (pirydoksyna) – jej całkowita zawartość u dorosłego człowieka wynosi około 25 mg. Zapotrzebowanie na nią jest proporcjonalne do zawartości białka w diecie i wynosi 1,6-2,0 mg na dobę, w przeliczeniu na 100 gramów spożytego białka;
• witamina B7 (biotyna) – dzienne zapotrzebowanie dorosłej osoby na biotynę wynosi około 0,1 mg;
• witamina b9 (kwas foliowy) – dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka na kwas foliowy wynosi około 0,2 mg i zwiększa się znacznie w przebiegu ciąży i laktacji;
• witamina B12 (kobalamina) – dobowe zapotrzebowanie na witaminę B12 jest bardzo małe (około 2 μg). Organizm dysponuje również jej zapasem, ocenianym na około 1-10 mg (głównie w wątrobie);
• witamina C – dobowe zapotrzebowanie wynosi około 60 mg, a żeby zapobiec niedoborom, wystarczy dawka trzykrotnie mniejsza. Dziennie przyswaja się w pokarmie około 100 mg kwasu askorbinowego, co zapewnia utrzymanie stężenia osoczowego tej witaminy na poziomie około 0,8-1 mg/dl;
• witamina A – dzienna zalecana dawka dla dorosłej osoby to 700-900 µg;
• witamina D – zapotrzebowanie określa się na podstawie ekspozycji na światło. Za bezpieczną dzienną dawkę uznaje się 15 µg, maksymalna bezpieczna dawka wynosi 100 µg. Norma w organizmie dorosłego to około 30-50 ng/ml;
• witamina E – dzienna dawka dla dorosłej osoby wynosi 15 mg, ale bezpieczna maksymalna dawka to nawet 1000 mg na dobę;
• witamina K – normy wynoszą 55 µg na dobę dla kobiet oraz 65 µg na dobę dla mężczyzn.

Oczywiście może zmieniać się to od okoliczności. Ważne, by przed rozpoczęciem suplementacji upewnić się, że rzeczywiście zmagamy się z niedoborem konkretnej witaminy i że koreluje to z odczuwanymi objawami, dolegliwościami, stylem życia czy występującymi chorobami. Najlepiej wykonać badania krwi i/lub skonsultować się z lekarzem, szczególnie jeśli planujemy sięganie po wyższe dawki lub jednocześnie przyjmujemy leki.

Niski poziom witamin

Niski poziom witamin w organizmie może przybrać postać:

• hipowitaminozy – stężenie konkretnych witamin jest obniżone;
• awitaminozy – w organizmie obserwuje się całkowity brak konkretnych witamin, co jest już skrajną patologią, w dzisiejszych czasach występującą bardzo rzadko.

Hipowitaminoza może pojawiać się zwłaszcza w przebiegu współczesnego sposobu odżywiania się, ponieważ mamy szeroki dostęp do mało jakościowej żywności, wysokoprzetworzonej, ubogiej w składniki odżywcze. Powszechne są również wszelkiego rodzaju zaburzenia wchłaniania i zaburzenia trawienia, silny stres w życiu codziennym, sięganie po używki czy stosowanie antybiotyków. Wszystko to są czynniki ryzyka hipowitaminozy. Zdrowe osoby przy zbilansowanej, zdrowej diecie praktycznie nie zmagają się z niedoborami. Jeśli mimo zdrowego trybu życia nadal badania krwi wychodzą nieprawidłowo, należy odszukać możliwe przyczyny patologiczne (np. niedoczynność tarczycy przy niskim poziomie żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12, o której dany pacjent mógł nie wiedzieć).

Zobacz również: Algi a tarczyca.

Wysoki poziom witamin

Wysoki poziom witamin nazywa się hiperwitaminozą. Taki stan może pojawić się w przebiegu nieprawidłowej suplementacji lub przyjmowania leków zawierających witaminy w bardzo wysokich stężeniach. Jednak często się nie pojawia, ponieważ większość witamin nie ma tendencji do kumulowania się w organizmie, lecz przyjęty nadmiar zostaje usunięty wraz z moczem czy kałem. Mimo tego sugeruje się przestrzeganie zaleceń dietetycznych i suplementacyjnych, ponieważ długotrwałe nadmierne stosowanie wysokich dawek witamin może obciążać narządy wewnętrzne, zwłaszcza nerki i wątrobę, zanim zostaną one usunięte.

Spirulina i chlorella Spirulina i chlorella wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn, w tym również z metali ciężkich. Ponadto wspiera budowanie naturalnej odporności, odmładzanie organizmu, pomaga w likwidacji zaparć, przyspiesza metabolizm i regenerację uszkodzonych tkanek Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Jachacz-Łopata M., Witaminy, Biblioteka Główna Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.
2. Obrzut M., Suplementacja w dietetyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2025.