Chmiel zwyczajny (łac. Humulus lupulus) jest pnącą rośliną wieloletnią należącą do rodziny konopiowatych. Uprawia się ją wyłącznie w celu produkcji piwa, cieszy się tym samym popularnością na całym świecie. Roślina ma dodatkowo zastosowanie prozdrowotne, uspokaja i wpływa korzystnie na funkcje seksualne u obu płci. Surowcem zielarskim są przede wszystkim żeńskie kwiatostany chmielu, nazywane szyszkami. Zawierają one liczne związki biologicznie aktywne, w tym olejki eteryczne, żywice i flawonoidy, którym przypisuje się część właściwości tej rośliny.

Chmiel – charakterystyka
Chmiel jest pnącą rośliną, która może dorastać nawet do 9 metrów wysokości. Łodyga skręca się zgodnie z ruchem wskazówek zegara i ma charakterystyczne, haczykowate włoski. Uważa się, że pierwotnie rosła na terenie Chin, współcześnie jednak uprawia się ją w różnych krajach i regionach. Ponad 60% obszarów uprawnych znajduje się w Niemczech i USA. Jednocześnie 97% zbiorów przeznacza się do produkcji alkoholu, głównie piwa. Szyszki chmielowe zbiera się późnym latem lub wczesną jesienią, kiedy zawartość żywicy w nich jest najwyższa.
Pod kątem warunków i wymagań uprawnych chmiel zwyczajny wspina się po sznurach, drutach lub kratownicach. W uprawie towarowej stosuje się wysokie konstrukcje, często o wysokości kilku metrów. Preferuje stanowiska słoneczne, najlepiej z co najmniej 6 godzinami bezpośredniego nasłonecznienia dziennie. Nadziemne pędy są wrażliwe na wiosenne przymrozki, zaś silne podmuchy mogą uszkadzać pędy i konstrukcje podporowe.
Zastosowanie chmielu
Szyszki chmielu są wykorzystywane niemal wyłącznie w przemyśle browarniczym do produkcji piwa. Są one niezbędne do uzyskania charakterystycznej goryczki i zapachu piwa. Jedna szyszka chmielowa umożliwia otrzymanie 0,5 l piwa. Poza browarnictwem szyszki chmielu wykorzystuje się w medycynie naturalnej, do przygotowywania woreczków zapachowych do szafy (odstraszają mole, podobnie jak lawenda) oraz do wykonywania naturalnych kosmetyków, których działanie ukierunkowuje się głównie na zmniejszanie trądziku i zmian skórnych.
Chmiel – właściwości prozdrowotne
Napar z szyszek chmielu ma silne działanie uspokajające i moczopędne. Działa też rozkurczowo, wzmacniająco oraz przeciwbólowo. Zaleca się jego stosowanie w nadpobudliwości seksualnej (szczególnie w przypadku mężczyzn), nerwicach seksualnych, zatrzymaniu menstruacji oraz nieregularnym miesiączkowaniu. Innymi wskazaniami do stosowania są:
- niestrawność;
- nieżyty żołądkowo-jelitowe;
- przewlekłe i/lub silne wzdęcia.
Odwary z szyszek chmielu znajdują zastosowanie w kąpielach dla osób z chorobami reumatycznymi. Można też stosować je do okładów na trudno gojące się rany, jednak zawsze po wcześniejszej konsultacji lekarskiej. Dawkowanie szyszek chmielu w formie doustnej zaleca się w formie naparu w ilości 0,5 g, przy czym dobowa dawka nie powinna przekraczać 2 g.
Co zawiera chmiel?
Szyszki chmielowe zawierają w swoim składzie żywice, naturalne olejki eteryczne, białka, polifenole, lipidy, woski oraz celulozę. Żeńskie kwiatostany chmielu zawierają znaczne ilości drugorzędowych metabolitów roślinnych, zwłaszcza terpenów, chalkonów, kwasów goryczowych. Wysoka jest też w nich zawartość glikozydów flawonolowych takich jak:
- rutyna;
- kwercetyna;
- kempferol;
- katechiny.
To bardzo bogaty skład, który nie powtarza się w takiej kombinacji w żadnej innej roślinie.
Chmiel – przeciwwskazania
Podstawowe przeciwwskazania do stosowania chmielu są następujące:
- ciąża i okres karmienia piersią;
- choroby hormonozależne – zwłaszcza takie jak rak piersi, endometrioza;
- stosowanie leków nasennych i uspokajających;
- alkoholizm;
- alergia na szyszki chmielu.
Przy chorobach przewlekłych w razie wątpliwości najlepiej skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
Polecane produkty:
|
Omega 3 – olej roślinny 100% naturalny
Omega 3 od bioalgi to naturalny suplement diety, który uzupełnia codzienną dietę m.in. w mikroelementy zawarte oleju z nasion pachnotki zwyczajnej (Perilla frutescens). Stanowi przede wszystkim źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Szczepanik O., Dziedziński M., Kobus-Cisowska J., Szulc P., Szymanowska D., Sudyka M., Goryńska-Goldmann E., Chmiel jako surowiec o właściwościach prozdrowotnych: aktualny stan wiedzy, Technika Rolnicza Ogrodnicza Leśna, 3/2019.




