Polifenole to naturalne związki roślinne o silnych właściwościach przeciwutleniających (antyoksydacyjnych). Występują w wielu produktach spożywczych i są znane z korzystnego wpływu na zdrowie. Na podstawie licznych badań udowodniono, że wspierają układ krążenia, działają przeciwzapalnie i przeciwnowotworowo. Ważne jest więc, aby dostarczać je do organizmu wraz z dietą.

Polifenole – charakterystyka
Polifenole są związkami organicznymi z grupy fenoli, mającymi przynajmniej dwie grupy hydroksylowe przyłączone do pierścienia benzenowego o charakterze kwasowym. Związki polifenolowe stanowią bardzo zróżnicowaną grupę zarówno pod względem masy cząsteczkowej, budowy i właściwości, jak również funkcji biologicznych. W zależności od liczby grup hydroksylowych oraz sposobu połączenia pierścieni aromatycznych wyróżnia się cztery główne klasy tych związków:
- flawonoidy;
- kwasy fenolowe;
- stilbeny;
- lignany.
Warto zaznaczyć, że swoje antyoksydacyjne właściwości flawonoidy zawdzięczają obecności w cząsteczce dużej liczby grup hydroksylowych. Liczba i położenie tych grup decyduje o sile ich przeciwutleniającego działania. Im większa ilość grup hydroksylowych w cząsteczce, tym silniejsze właściwości antyoksydacyjne.
Źródła polifenoli
Polifenole gromadzą się w naziemnych częściach roślin: łodygach, liściach i kwiatach, a przede wszystkim w owocach. Odpowiadają one też za ich barwę, w związku z czym owoce o intensywnej pigmentacji, takie jak aronia, borówka, porzeczka, czarne winogrona, wiśnie i truskawki, wyróżniają się wysoką zawartością tych związków.
Bogatym źródłem polifenoli są warzywa i przyprawy oraz popularne napoje, takie jak kawa, kakao, herbata zielona i czarna oraz czerwone wino. Bardzo duże ilości polifenoli zawierają także algi, takie jak Spirulina czy Chlorella. W roślinach omawiane związki pełnią głównie funkcje ochronne przed fitopatogenami i promieniowaniem UV.
Jednak, gdzie jest najwięcej polifenoli? Bogatym źródłem flawonoidów są zielono-listne, żółte oraz czerwone warzywa (m.in. sałata, kabaczek, cebula, brokuły, nasiona roślin strączkowych, pomidory, papryka), owoce (grejpfruty, pomarańcze, jabłka, aronia), zielona herbata, kakao oraz czerwone wino. Najbogatszym źródłem flawonów są pietruszka i tymianek. Flawonole znaleźć można w największych ilościach w cebuli, kapuście włoskiej, brokułach, jabłkach, wiśniach, jagodach. Flawany zaś w cytrusach, katechiny w herbacie, kakao, jabłkach, morelach i wiśniach.
Polifenole – działanie
Polifenole znane są przede wszystkim z tego, że stanowią silne surowce antyoksydacyjne. Mają właściwości redukcyjne i mogą służyć jako dawcy elektronów oraz atomów wodoru, dzięki czemu są w stanie nie tylko inaktywować wolne rodniki tlenowe, ale również terminować wolnorodnikowe reakcje łańcuchowe. Te zaś są czynnikiem ryzyka licznych chorób cywilizacyjnych, takich jak nowotwory, miażdżyca, depresja, otyłość, alergie, zespół jelita drażliwego i wiele innych. Polifenole wykazują działanie przeciwzakrzepowe, przeciwzapalne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe oraz uszczelniają naczynia krwionośne. Wspólnie z witaminą C, karotenoidami i tokoferolami zabezpieczają organizm człowieka przed działaniem stresu oksydacyjnego.
Wykazano, że to silne związki przeciwalergiczne oraz związki rekomendowane w diecie diabetyków (osób chorujących na cukrzycę). Wpływają korzystnie na metabolizm glukozy, zmniejszają jelitową absorpcję węglowodanów, stymulują wydzielanie insuliny oraz wykazują działanie cytoprotekcyjne względem komórek β trzustki.
Polecane produkty:
|
Spirulina i chlorella
Spirulina i chlorella wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn, w tym również z metali ciężkich. Ponadto wspiera budowanie naturalnej odporności, odmładzanie organizmu, pomaga w likwidacji zaparć, przyspiesza metabolizm i regenerację uszkodzonych tkanek Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Widelska G., Zawartość związków polifenolowych i wybrane właściwości żywności bezglutenowej wzbogaconej o dodatki prozdrowotne, Lublin 2021.
- Sadowska A., Świderski F., Kromołowska R., Polifenole – źródło naturalnych przeciwutleniaczy, Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego, 1/2011.
- Mężyńska M., Brzóska M., Związki polifenolowe w leczeniu i profilaktyce wybranych chorób cywilizacyjnych – dowody z badań epidemiologicznych, Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu 3 (48) 2016.




