Równowaga organizmu (inaczej: homeostaza) to stan fizjologiczny, w którym wszystkie układy ludzkiego ciała prawidłowo współpracują, a organizm stara się utrzymać odpowiednie warunki do funkcjonowania. Innymi słowy, dzięki niej jesteśmy w stanie zwalczać choroby, utrzymywać stałą temperaturę ciała pomimo zmiennych temperatur otoczenia, a także utrzymywać stabilność psychiczną nawet w trudnych warunkach.

Równowaga organizmu – czym jest?
Wyróżnia się kilka rodzajów równowagi organizmu. Podstawowa nazywa się homeostazą i odnosi się do zdolności organizmu do utrzymywania względnie stałych warunków wewnętrznych, nawet w sytuacjach, gdy warunki otoczenia (np. temperatura, wilgotność powietrza, promieniowanie słoneczne, wiatr) się zmieniają. Procesy homeostazy są niezależne od woli człowieka, regulują się samoistnie, za co odpowiada przede wszystkim układ nerwowy, ale i skóra, układ hormonalny czy układ mięśniowy. Klasyczne przykłady równowagi organizmu mogą być następujące:
- stała temperatura ciała – gdy jest gorąco, pocimy się, a gdy jest zimno, możemy drżeć z zimna. Dzięki temu organizm stale utrzymuje temperaturę ciała w okolicach 36,6 stopnia Celsjusza, nawet jeśli przebywamy w gorącej saunie lub morsujemy;
- stabilny poziom nawodnienia – gdy organizm potrzebuje wody, odczuwamy pragnienie, z kolei nerki pomagają regulować jej ilość;
- stały poziom cukru we krwi – hormony takie jak insulina pomagają utrzymać poziom glukozy w odpowiednim zakresie;
- odpowiednie ciśnienie krwi – organizm reguluje je, aby krew mogła sprawniej docierać do narządów wewnętrznych.
Wyróżniamy także równowagę organizmu analizowaną w kontekście aparatu ruchu. Wówczas pojęcie odnosi się do zdolności utrzymania jednej, stabilnej, wybranej pozycji ciała pomimo zmieniających się warunków czy niestabilnego podłoża. Dzięki niej nie upadamy w trakcie biegania, możemy stabilnie stać na jednej nodze czy jesteśmy w stanie chodzić z zamkniętymi oczami (we współpracy z koordynacją ruchową i propriocepcją). Głównym warunkiem występowania stanu równowagi jest zdolność utrzymania rzutu środka ciężkości ciała, zlokalizowanego w okolicy podbrzusza, wewnątrz powierzchni podparcia wyznaczonej przez obrys stóp.
Równowaga organizmu – znaczenie
Dzięki równowadze organizmu nazywanej homeostazą możliwe jest:
- utrzymanie stałej temperatury ciała;
- zwalczanie infekcji;
- zachowanie odpowiedniego poziomu wody i elektrolitów we krwi;
- przystosowanie się organizmu do zmian zachodzących w środowisku zewnętrznym;
- adaptacja do sytuacji stresowych;
- utrzymanie właściwego poziomu hormonów;
- utrzymanie odpowiedniego ciśnienia tętniczego i pulsu.
Możliwe jest także wiele innych korzyści. Innymi słowy, zachowujemy zdrowie i możemy prawidłowo funkcjonować w każdym środowisku. Z kolei dzięki równowadze, za którą odpowiada narząd ruchu, możemy chodzić, stać na baczność bez chwiania się, biegać, skakać bez przewracania się, a także potrafimy szybko wrócić do bezpiecznej i stabilnej pozycji w przypadku utraty równowagi (np. przy potknięciu się lub w trakcie skakania na trampolinie). Znacząco spada ryzyko kontuzji.
Równowaga psychiczna
Równowaga psychiczna (inaczej: równowaga emocjonalna) to stan, w którym człowiek potrafi radzić sobie z emocjami, stresem i trudnościami życia codziennego. Pozwala zachować dobre samopoczucie i prawidłowo funkcjonować na co dzień, nawet pomimo zmartwień czy nadmiaru obowiązków. Pomaga radzić sobie ze stresem, ułatwia kontrolowanie emocji, w tym tych negatywnych, jak gniew, rozpacz, złość, agresja. Dodatkowo poprawia relacje z innymi ludźmi, zwiększa akceptację samego siebie oraz dodaje pewności siebie.
W ostatnich latach coraz więcej mówi się o tym, że przewlekły stres czy ciągłe zamartwianie się jest kluczowym czynnikiem ryzyka chorób cywilizacyjnych, takich jak nowotwory czy zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Panowanie nad emocjami, a więc równowaga psychiczna organizmu, jest bardzo ważne w kontekście dobrego samopoczucia, ale i zdrowia fizycznego.
Polecane produkty:
|
Omega 3 – olej roślinny 100% naturalny
Omega 3 od bioalgi to naturalny suplement diety, który uzupełnia codzienną dietę m.in. w mikroelementy zawarte oleju z nasion pachnotki zwyczajnej (Perilla frutescens). Stanowi przede wszystkim źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Sochoń A., Zalewska A., Sochoń M., Mechanizmy utrzymania równowagi posturalnej i metody diagnostyczne.
- Popiel A., Pragłowska E., Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2022.
- Silverthorn D., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.




