Zaburzenia wchłaniania

Zaburzenia wchłaniania to grono schorzeń układu pokarmowego, występujących u wielu osób w każdym wieku. Co istotne, nie zawsze przyczyną są mniej lub bardziej poważne schorzenia. Niekiedy są to zupełnie błahe czynniki, takie jak błędy żywieniowe. Diagnostyką i leczeniem zaburzeń wchłaniania najczęściej zajmuje się lekarz gastroenterolog.

Zaburzenia wchłaniania

Zaburzenia wchłaniania – przyczyny

Najprostszy podział wyróżnia następujące przyczyny zaburzeń wchłaniania:

  • zmiany anatomiczne błony śluzowej, czego konsekwencją jest obniżenie powierzchni chłonnej jelita cienkiego;
  • niedobór enzymów śródkomórkowych, w tym także enzymów rozszczepiających węglowodany;
  • zaburzenia w odpływie chłonki z jelit;
  • częściowy lub całkowity brak enzymów trzustkowych, np. w przebiegu zwłóknienia torbielowatego trzustki;
  • wrodzone zarośnięcie wspólnego przewodu żółciowego.

Do grona pozostałych przyczyn zaburzeń wchłaniania zaliczyć można następujące:

  • nadczynność tarczycy i niedoczynność tarczycy;
  • choroba Leśniowskiego-Crohna;
  • zespół jelita drażliwego;
  • przewlekłe biegunki lub wymioty, np. w przebiegu bulimii;
  • alergie pokarmowe;
  • celiakia;
  • odwodnienie;
  • anoreksja;
  • przyjmowanie niektórych leków blokujących lub upośledzających wchłanianie w obrębie układu pokarmowego, np. metotreksatu, sulfasalazyny, kortykosteroidów;
  • choroby pasożytnicze;
  • chemioterapia i radioterapia;
  • błędy żywieniowe, np. spożywanie dużej ilości garbników (znajdujących się w kawie i herbacie) w połączeniu z wapniem (co opóźnia jego wchłanianie).

Przyczyn jest wiele, a objawy zalicza się do niespecyficznych, mogących wskazywać na wiele innych przyczyn. Dlatego diagnostyka dolegliwości bywa trudna i czasochłonna.

Zaburzenia wchłaniania – objawy

Z reguły zaburzenia wchłaniania bez względu na przyczynę objawiają się podobnie. Pojawiają się:

  • uczucie pełności w nadbrzuszu po spożyciu posiłku;
  • nudności i wymioty;
  • kurczowe bóle brzucha, tzw. kolka jelitowa.

Charakterystyczną sytuacją jest zaburzenie wchłaniania węglowodanów. Niewchłonięte cukry stanowią przyczynę hipermolalności treści jelitowej. Wskutek tego wzmaga się transport wody do światła jelita i powstają wodniste biegunki. Dodatkowo już w obrębie jelita grubego saprofitujące tam bakterie metabolizują niewchłonięte disacharydy do kwasów tłuszczowych, inicjując fermentację węglowodanów z jednoczesnym wytwarzaniem gazów i innych produktów drażniących jelita. Wzmożona perystaltyka jelit skutkuje upośledzeniem wchłaniania wszystkich pozostałych składników odżywczych. W konsekwencji może rozwinąć się uogólniony zespół złego wchłaniania.

Dodatkowo do obrazu klinicznego dochodzą objawy związane z niedoborem poszczególnych składników odżywczych. Przykładowo niedobór wapnia przyczynia się do łamliwości kości, bólów mięśniowych, drętwienia kończyn oraz stanów depresyjnych. Natomiast niedobór witaminy A objawia się zaburzeniami widzenia po zmierzchu, suchością spojówki i pogorszeniem kondycji skóry. W tej kwestii objawy mogą być różne, w zależności od związku, którego brakuje w organizmie.

Zaburzenia wchłaniania – diagnostyka

Przy podejrzeniu zaburzeń wchłaniania wykonuje się pakiet badań, w skład którego wchodzą: pokarmowy panel alergiczny, gastroskopia, kolonoskopia, USG jamy brzusznej. Jeśli natomiast lekarz podejrzewa chorobę genetyczną (np. zespół Bassena-Kornzweiga), wskutek której wchłanianie nie przebiega prawidłowo, wykonuje się badania genetyczne.

Leczenie zaburzeń wchłaniania

Zaburzenia wchłaniania należy leczyć przyczynowo. W wielu przypadkach jest to możliwe, wystarczy odstawić niektóre leki, pilnować nawodnienia organizmu, uzupełniać elektrolity, dbać o zbilansowaną i zdrową dietę, czy za pomocą leków przeciwpasożytniczych zwalczyć ewentualną chorobę pasożytniczą. Przy alergiach pokarmowych kluczem jest identyfikacja alergenu i wykluczenie go z diety. Nie zawsze jednak leczenie przyczynowe jest możliwe, dlatego za pomocą właściwej diety i farmakoterapii dąży się do ustabilizowania choroby przewlekłej. W skrajnych przypadkach pojawia się konieczność leczenia chirurgicznego, np. resekcja części jelita.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Dąbrowski A., Wielka interna – gastroenterologia, Wydawnictwo Medical Tribune Polska, Warszawa 2019.
  2. Sands B., Rydzewska G., Gastroenterologia. Przewodnik ekspertów, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2018.
  3. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.

Może Cię zainteresować

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

0

Twój koszyk jest pusty

Brak produktów w koszyku.