Melatonina jest hormonem wydzielanym przez szyszynkę w rytmie okołodobowym. Odpowiada więc za regulację rytmu snu i czuwania, zwiększając senność i ułatwiając zapadnięcie w głęboki, komfortowy sen. W przypadku przewlekłych zaburzeń snu nierzadko rozważa się więc suplementację melatoniny.
Głównym źródłem melatoniny u człowieka jest szyszynka, dlatego jej usunięcie prowadzi do całkowitego zaniku obecności hormonu we krwi, co wiąże się z problemem bezsenności. Melatonina zsyntetyzowana w szyszynce jest szybko, pulsacyjnie uwalniana do krwi i płynu mózgowordzeniowego, skąd jest następnie rozprowadzana do narządów i tkanek całego organizmu. Ponieważ nie jest ona magazynowana w szyszynce, zmiany w osoczowych stężeniach hormonu realnie i adekwatnie odzwierciedlają aktywność gruczołu. Szacuje się, że ponad 90% krążącej we krwi melatoniny ulega szybkim przekształceniom metabolicznym w wątrobie.
Jeśli chodzi o jej okołodobowe wydzielanie, za początek procesu uznaje się co najmniej godzinę przed snem. Następnie stężenie melatoniny wzrasta w ciągu pierwszej połowy nocy i osiąga maksymalne wartości pomiędzy godzinami 2:00 a 4:00 rano. W godzinach porannych wydzielanie melatoniny powinno maleć a ostatecznie ulec zahamowaniu pod wpływem światła dziennego, co sprawia, że się budzimy. Dobowa produkcja melatoniny u osoby dorosłej wynosi około 30 μg, a jej stężenie we krwi zależy od pory dnia i roku. Poziom melatoniny w ustroju zależy ponadto od wieku. W pierwszych latach życia (do około 3.-5. roku życia) stężenie hormonu jest niskie, następnie wzrasta i stabilizuje się na stałym poziomie do około 35.-40. roku życia.
Podstawową, najistotniejszą rolą melatoniny jest koordynowanie reakcji organizmu w zależności od oświetlenia i adaptacji do związanych z tym zmiennych warunków. Najsilniejszym bodźcem świetlnym wpływającym na supresję wydzielania melatoniny jest światło niebieskie, które najintensywniej wpływa na melanopsynę siatkówkową. Mówiąc w skrócie, melatonina w organizmie człowieka odpowiada za regulację snu i czuwania, ułatwia zasypianie i utrzymanie nieprzerwanego snu, działa też antyoksydacyjnie (jak silny przeciwutleniacz). Tym samym wspiera odporność organizmu. Nie bez powodu mówi się, że regeneruje się on najintensywniej właśnie podczas snu.
Melatonina dostępna jest również w formie tabletek, kapsułek czy żelek. Udowodniono, że zażyta wczesnym wieczorem przyspiesza czas zaśnięcia, zmniejsza latencję snu i latencję fazy REM, a zastosowana o różnych porach dnia daje, po upływie 2-4 godzin, uczucie przejściowej senności i zwiększa skłonność do zasypiania. W przeciwieństwie do klasycznych leków nasennych, pochodnych benzodiazepin, melatonina nie wywołuje zaburzeń czynności poznawczych oraz w nieznacznym stopniu wpływa na strukturę snu.
Zobacz również: Higiena snu.
W dzisiejszych czasach dość często obserwuje się zaburzenia wydzielania melatoniny, do czego predysponują zwłaszcza:
Kolejnym istotnym problemem klinicznym, obok przesunięcia fazy wydzielania melatoniny, może być zbyt niskie jej wydzielanie. Sytuacja taka przeważnie dotyczy osób od 55. roku życia w związku z fizjologicznym spadkiem wydzielania melatoniny wraz z wiekiem. W połączeniu ze zmniejszającą się aktywnością fizyczną osób starszych, skracaniem się czasu przebywania na zewnątrz, spadkiem wrażliwości wzroku na światło oraz zmianą ról społecznych prowadzącą do zmiany rytmu aktywności w ciągu dnia, np. po przejściu na emeryturę, powoduje to istotne osłabienie rytmu i pogorszenie jakości snu.
Warto też zaznaczyć, że zaburzenia natężenia biosyntezy bądź rytmu melatoniny opisano w wielu stanach chorobowych, między innymi w takich jak:
Diagnostyką i leczeniem zaburzeń wydzielania melatoniny najczęściej zajmuje się lekarz neurolog.
|
Omega 3 – olej roślinny 100% naturalny
Omega 3 od bioalgi to naturalny suplement diety, który uzupełnia codzienną dietę m.in. w mikroelementy zawarte oleju z nasion pachnotki zwyczajnej (Perilla frutescens). Stanowi przede wszystkim źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Zobacz więcej... |
Może Cię zainteresować
