Leki immunosupresyjne to grupa preparatów farmaceutycznych, które osłabiają lub hamują działanie układu odpornościowego (immunologicznego – stąd ich nazwa). Stosuje się je w sytuacjach, gdy nadmierna aktywność układu immunologicznego jest szkodliwa lub gdy organizm mógłby odrzucić przeszczepiony narząd. Zawsze są one przepisywane przez lekarza na receptę, po zapoznaniu się z konkretnym przypadkiem chorobowym. Nie należy ich nadużywać, jeśli nie ma ścisłego wskazania medycznego.

Leki immunosupresyjne – jak działają?
Leki immunosupresyjne ograniczają aktywność komórek układu odpornościowego lub hamują produkcję substancji odpowiedzialnych za reakcję zapalną. Dzięki temu zmniejszają stan zapalny i zapobiegają uszkadzaniu własnych tkanek lub odrzuceniu przeszczepu. Ma to szczególne znaczenie nie tylko w przebiegu transplantacji tkanek, ale i przy chorobach autoimmunologicznych, które charakteryzują się tym, że układ odpornościowy rozpoznaje własne tkanki jako obce i tym samym je atakuje, prowadząc do ich stopniowego niszczenia.
Konkretne działanie danych leków może różnić się zależnie od rodzaju i dawki substancji aktywnej. Dla przykładu, większość leków immunosupresyjnych w transplantacjach narządów wewnętrznych jest ukierunkowana swoim działaniem w stronę limfocytu T. Ich działanie polega m.in. na hamowaniu aktywacji limfocytów T, produkcji cytokin oraz klonalnej ekspansji limfocytów.
Leki immunosupresyjne – przykłady
Najczęściej przepisywanymi przez lekarzy lekami z zakresu immunosupresyjnych są:
- glikokortykosteroidy (np. prednizon, metyloprednizolon);
- metotreksat;
- azatiopryna;
- mykofenolan mofetylu;
- cyklosporyna;
- takrolimus;
- leki biologiczne, np. inhibitory TNF-α lub inhibitory interleukin.
Każdy z nich ma podobny cel swojego działania, lecz różny mechanizm, którym do tego dąży. Dlatego wybór leku immunosupresyjnego, jego dawki oraz czas leczenia zależy od indywidualnych czynników. Nierzadko zdarza się, że podczas leczenia lekarz zmienia dawkę lub nawet rodzaj leku, a pacjent powinien zawsze bezwzględnie przestrzegać tych zaleceń.
Czy leki immunosupresyjne są bezpieczne?
Jeśli leki immunosupresyjne są stosowane zgodnie z zaleceniami lekarza, a nie występują bezwzględne przeciwwskazania, uznaje się je za bezpieczne, choć nie pozbawione skutków ubocznych. Korzyści ze stosowania takich leków często jednak przewyższają ewentualne ryzyko. Leki immunosupresyjne zapobiegają odrzuceniu przeszczepionego narządu, zmniejszają stan zapalny i uszkodzenie tkanek w chorobach autoimmunologicznych, łagodzą objawy i poprawiają jakość życia, mogą ograniczać postęp choroby i zmniejszać ryzyko powikłań.
Zawsze należy jednak mieć na uwadze zwiększone ryzyko ewentualnych powikłań i działań niepożądanych, spośród których najczęstszymi są:
- większa podatność na infekcje, ponieważ układ odpornościowy działa słabiej;
- zaburzenia czynności nerek lub wątroby (w zależności od leku), których tendencja wzrasta wraz z wydłużaniem czasu stosowania leków immunosupresyjnych;
- nadciśnienie tętnicze, podwyższony poziom cukru lub cholesterolu;
- zmiany w morfologii krwi, np. zmniejszenie liczby białych krwinek;
- zwiększone ryzyko niektórych nowotworów przy długotrwałej, intensywnej immunosupresji.
Również z tego względu w trakcie leczenia pacjent powinien systematycznie wykonywać kontrolne badania krwi i badań moczu zgodnie z zaleceniami lekarza, by na bieżąco identyfikować ewentualne skutki uboczne i im przeciwdziałać.
Leki immunosupresyjne bez recepty
Leki immunosupresyjne są bardzo silne i niewłaściwie stosowane mogłyby wywołać wiele trwałych szkód w organizmie. Dlatego też nie są dostępne bez recepty. Aby je wykupić w aptece, należy uzyskać od lekarza receptę. Stosowanie leków immunosupresyjnych musi być zgodne z zaleceniami.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy na stawy i skórę
Stworzyliśmy dla Państwa najwyższej jakości i z najprostszym, a co najważniejsze naturalnym składem kwas hialuronowy na stawy, skórę i oczy. Jest on pozyskiwany w pełni naturalnie i otrzymywany na drodze biofermentacji roślinnej. Zobacz więcej... |
|
Kolagen do picia
Kolagen do picia w proszku to naturalny suplement diety o smaku porzeczkowym. Opatentowana formuła Peptiplus sprawia, że biodostępność w organizmie jest na bardzo wysokim poziomie. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Durlik M., Dębska-Ślizień A., Grenda R., Kaliciński P., Kosieradzki M., Przybyłowski P., Więcek A., Zalecenia ogólne dotyczące leczenia immunosupresyjnego po przeszczepieniu narządu, Warszawa 2024.
- Wołkow P., Olszanecki R., Jawień J., Farmakologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017.





