Adrenalina

Adrenalina (inaczej: epinefryna) to hormon występujący w organizmie każdego człowieka i jednocześnie istotny neuroprzekaźnik katecholaminowy. Jego produkcją zajmuje się rdzeń nadnerczy, choć udowodniono, że pewne ilości adrenaliny są uwalniane również przez zakończenia włókien nerwowych należących do współczulnego układu nerwowego.

Adrenalina – charakterystyka

Adrenalina to organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C₉H₁₃NO₃ oraz masie molowej 183,20 g/mol. Jest wydzielana w organizmie każdego człowieka przez rdzeń nadnerczy, szczególnie intensywnie w sytuacjach stresowych, podczas aktywności, silnych emocji (także tych pozytywnych) oraz w stanach wzmożonego pobudzenia. W spoczynku i w trakcie snu jej synteza znacząco maleje. Duże ilości adrenaliny są także uwalniane przez współczulny układ nerwowy, co sugeruje, że jest nie tylko kluczowym hormonem ludzkiego organizmu, ale i neuroprzekaźnikiem.

Adrenalina zaliczana jest do szeregu fenyloetyloamin. Pod względem chemicznym stanowi pochodną katecholu, którą w organizmach żywych otrzymuje się w wyniku przemian dwóch aminokwasów:

• fenyloalaniny;
• tyrozyny.

Podobne działanie do adrenaliny wykazuje pokrewna jej noradrenalina, syntezowana także przez rdzeń nadnerczy oraz zakończenia nerwowe w układzie współczulnym. Noradrenalina, stosowana w ciężkich stanach niewydolności krążenia, także podnosi ciśnienie krwi oraz poziom glukozy, jednak nie wpływa w ogóle na przemianę materii. Jej działanie w skrócie jest określane jako podobne w swoim celu, lecz słabsze.

Adrenalina – działanie

W sytuacjach zagrożenia życia hormon ten uruchamia szereg procesów służących mobilizacji sił organizmu oraz umożliwiających walkę lub ucieczkę. Pod wpływem adrenaliny:

• wzrasta dopływ krwi do serca, mięśni, mózgu i skóry;
• zwężają się naczynia krwionośne jamy brzusznej, np. naczynia oplatające jelito, efektem czego jest spowolnienie lub chwilowe zahamowanie procesów trawiennych;
• wzrasta częstotliwość i siła skurczu serca oraz ciśnienie krwi;
• wzrasta tempo oddychania i stężenie glukozy we krwi, dzięki czemu komórki mięśni otrzymują znacząco więcej tlenu i glukozy, a przez to są zdolne do zwiększonego wysiłku;
• rozszerzają się oskrzela, oddech przyspiesza, co lepiej dotlenia organizm;
• rozszerzają się źrenice, co lekko wyostrza wzrok, zwłaszcza o zmierzchu.

W momencie wyrzutu adrenaliny człowiek może odczuwać:

• nagłe pobudzenie;
• przypływ energii;
• drżenie rąk;
• szybsze bicie serca;
• wzmożoną czujność.

Często są to emocje pozytywne, jeśli wywołuje je czynnik równie pozytywny. Dlatego też wiele osób samodzielnie szuka źródeł pobudzających wyrzut adrenaliny, na przykład decydując się na uprawianie sportów ekstremalnych, skoki ze spadochronem, odwiedzanie wesołych miasteczek i domów strachu. Tak naprawdę adrenalina jest ciekawym związkiem do obserwacji i badań, jako że potrafi spotęgować siły ludzkiego organizmu w sposób nieoczywisty, wręcz ogromny. W sytuacjach ratowania życia swojego lub bliskich człowiek (dzięki działaniu adrenaliny) jest w stanie podnosić znaczące ciężary, których do tej pory nie byłby w stanie dźwignąć, jak również nie odczuwa bólu czy może przemieszczać się na znaczne odległości bez odczuwania zmęczenia w danym momencie.

Adrenalina w medycynie

Adrenalina wykorzystywana jest w medycynie jako płyn do iniekcji, często w stanach zagrażających życiu, jako element pierwszej pomocy. Podstawowe wskazania do jej wykorzystania są następujące:

• nagłe zatrzymanie krążenia – resuscytacja krążeniowo-oddechowa;
• wstrząs anafilaktyczny oraz inne ostre reakcje alergiczne;
• napad astmy oskrzelowej – w celu przerwania skurczu oskrzeli;
• ciężka bradykardia;
• wstrząs kardiogenny – jako wazopresor.

Można ją podawać podskórnie, domięśniowo lub dożylnie, zależnie od potrzeb i aktualnego stanu zdrowia poszkodowanego. W stanach zagrożenia życia nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do zastosowania adrenaliny.

Spirulina i chlorella Spirulina i chlorella wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn, w tym również z metali ciężkich. Ponadto wspiera budowanie naturalnej odporności, odmładzanie organizmu, pomaga w likwidacji zaparć, przyspiesza metabolizm i regenerację uszkodzonych tkanek Zobacz więcej...

Bibliografia

1. https://polpharma.pl/wp-content/uploads/2023/08/247266_.pdf.
2. Silverthorn D., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.