Dieta DASH to coraz popularniejszy sposób żywienia opracowany głównie po to, aby obniżyć ciśnienie krwi i zadbać o zdrowie całego układu sercowo-naczyniowego. Nazwa pochodzi od angielskich słów „Dietary Approaches to Stop Hypertension”, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „podejścia dietetyczne do zatrzymania nadciśnienia”. Istnieje wiele wskazań do zastosowania takiej diety, nie tylko w przypadku osób przewlekle chorych.
Na czym polega dieta DASH?
Mówiąc w znacznym skrócie, dieta DASH opiera się na jedzeniu zdrowo, naturalnie i z niską zawartością soli lub wręcz z jej całkowitą eliminacją. Natomiast opisując ją nieco bardziej szczegółowo, dieta DASH skupia się na spożyciu produktów o jak najmniejszym stopniu przetworzenia. W codziennym menu znajdują się:
- dużo warzyw i owoców, które stanowią bazę wszystkich posiłków;
- pełnoziarniste produkty zbożowe, jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do spożycia błonnika pokarmowego w znacznych ilościach;
- niskotłuszczowe produkty nabiałowe jako źródło białka;
- tłuszcze pochodzenia roślinnego jako źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych Omega 3, takie jak oleje roślinne tłoczone na zimno, awokado, orzechy, nasiona i pestki;
- ryby.
Istotnym składnikiem diety DASH są rośliny strączkowe, które stanowią doskonały zamiennik mięsa i jego przetworów. Tak dobrane produkty gwarantują jedzenie bogate m.in. w:
- błonnik;
- wapń;
- potas;
- magnez;
- witaminy z grupy B;
- antyoksydanty;
- jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe.
Ograniczenie spożycia czerwonego mięsa oraz drobiu, słodyczy i napojów zawierających cukier, wysoko przetworzonych produktów, słodkich i słonych przekąsek znacząco obniża ilość kwasów tłuszczowych nasyconych, izomerów trans, tłuszczu ogółem, cholesterolu we krwi.
W diecie DASH istotna jest również suplementacja. Rekomenduje się przyjmowanie przede wszystkim witaminy D, ale dodatkowo również witamin z grupy B (zwłaszcza witaminy B12, której główne źródła to produkty pochodzenia zwierzęcego i mięso) oraz wszystkich tych witamin i minerałów, których niedobór zostanie potwierdzony badaniami laboratoryjnymi krwi.
Dieta DASH – efekty
Dieta DASH wpływa na zmniejszenie poziomu glikemii i stężenie insuliny na czczo we krwi, co może prowadzić do poprawy wrażliwości na insulinę, niezależnie od redukcji masy ciała. Pomaga zachować kondycję i zgrabną sylwetkę, sprawia, że utrzymanie właściwego poziomu tkanki tłuszczowej staje się znacznie prostsze. Jej głównym celem jest jednak redukcja wysokiego ciśnienia tętniczego, a tym samym zmniejszenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, takich jak:
- nadciśnienie tętnicze;
- miażdżyca;
- choroba niedokrwienna serca;
- choroba wieńcowa serca;
- zawał serca;
- udar mózgu.
Poprawia się ogólny stan zdrowia, samopoczucie, procesy trawienne, kondycja skóry. Ważne, by taka dieta była przestrzegana skrupulatnie i by trwała długoterminowo.
Zobacz również: Dieta dla serca.
Dieta DASH a dieta śródziemnomorska – różnice
Obydwie diety mają ten sam cel, wspierają serce i naczynia krwionośne, zatem często bywają ze sobą mylone. Tym bardziej że obydwie bazują na spożyciu warzyw, owoców, tłuszczów roślinnych oraz ryb. Podstawowe różnice między nimi polegają na tym, że dieta DASH wyklucza lub niemal całkowicie ogranicza sól, obejmuje spożycie nabiału oraz eliminuje alkohol. Z kolei dieta śródziemnomorska umiarkowanie ogranicza sól, obniża spożycie nabiału oraz dopuszcza niewielkie ilości czerwonego wina. To subtelne różnice, lecz mogą wykluczać pacjentów z zastosowania konkretnej diety.
Dieta DASH – wskazania
Podstawowe wskazania zdrowotne do zastosowania diety DASH są następujące:
- nadciśnienie tętnicze (to podstawowe zastosowanie diety DASH);
- stan przednadciśnieniowy (lekko podwyższone ciśnienie);
- wysoki cholesterol;
- choroby serca i naczyń krwionośnych;
- cukrzyca typu 2 lub insulinooporność;
- nadwaga i otyłość.
To idealny sposób na profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych oraz na uzupełnienie ich leczenia, jeśli już zostały zdiagnozowane przez kardiologa. Może ponadto być pomocna przy zatrzymywaniu wody w organizmie (jako że zawiera mniej soli), chorobach metabolicznych czy w ogólnej poprawie jakości odżywiania.
Polecane produkty:
|
Omega 3 – olej roślinny 100% naturalny
Omega 3 od bioalgi to naturalny suplement diety, który uzupełnia codzienną dietę m.in. w mikroelementy zawarte oleju z nasion pachnotki zwyczajnej (Perilla frutescens). Stanowi przede wszystkim źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Grzymisławski M., Dietetyka kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2025.
- Cichocka A., Dieta DASH w teorii i zastosowaniu, Wydawnictwo Medyk, Warszawa 2026.




