Fenyloalanina to organiczny związek chemiczny należący do grona aminokwasów egzogennych. Organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie produkować takich aminokwasów, dlatego należy dostarczać je albo wraz z dietą, albo z suplementami diety.
Fenyloalanina – charakterystyka
Fenyloalanina to popularny i bardzo ważny dla utrzymania dobrego stanu zdrowia aminokwas egzogenny. Posiada wzór sumaryczny C9H11NO2 i masę molową 165,19 g/mol. Pod względem chemicznym ma dwa enancjomery, z których forma L występuje naturalnie w przyrodzie i jest przyswajana przez organizmy żywe, natomiast formę D można otrzymać w sposób syntetyczny, na przykład przy produkcji suplementów diety.
Fenyloalanina należy do aminokwasów aromatycznych, ponieważ zawiera pierścień benzenowy. To ciało stałe, krystaliczne, raczej bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie (w formie jonowej). Fenyloalanina jest amfoteryczna, ponieważ zawiera grupę kwasową i zasadową.
Źródła fenyloalaniny
W produktach spożywczych fenyloalanina znajduje się przede wszystkim w produktach zwierzęcych, a więc w jajkach, mięsie, rybach, nabiale i mleku. To najbardziej skoncentrowane i łatwo przyswajalne źródła tego aminokwasu. W nieco mniejszych ilościach znaleźć go można również w produktach roślinnych, takich jak strączki (fasola, soja, soczewica itd.), orzechy i migdały, nasiona (sezamu, słonecznika) oraz produkty pełnoziarniste.
Fenyloalanina – właściwości prozdrowotne
Fenyloalanina jest niezbędna do produkcji wielu wewnątrzustrojowych białek, stanowi cegiełkę wraz z innymi aminokwasami, tworzącą większe łańcuchy polipeptydowe i białkowe. Tym samym wspiera tworzenie narządów wewnętrznych, mięśni, skóry i innych tkanek, w których białko jest podstawowym budulcem.
Dodatkowo jest to niezwykle istotny prekursor hormonów i neuroprzekaźników w układzie nerwowym. Uczestniczy głównie w wewnątrzustrojowej syntezie dopaminy, noradrenaliny i adrenaliny. Tym samym:
- poprawia czujność, pamięć i koncentrację;
- wpływa na nastrój i dobre samopoczucie;
- utrzymuje równowagę metaboliczną.
Bierze też udział w produkcji melaniny, czyli naturalnego barwnika skóry.
Co to jest fenyloalanina?
Dość poważnym problemem związanym z fenyloalaniną jest choroba nazywana fenyloketonurią. To wrodzona wada metabolizmu aminokwasów uwarunkowana genetycznie, którą dziedziczy się w sposób autosomalny recesywny. Istotą choroby jest brak lub znaczny deficyt aktywności enzymu hydroksylazy fenyloalaninowej, który wytwarzany jest w wątrobie. Deficyt prowadzi do zaburzeń przemiany fenyloalaniny w tyrozynę, czego konsekwencją jest nadmierna ilość aminokwasu pojawiająca się w surowicy dziecka. W rezultacie prowadzi to do znacznych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego.
Objawy choroby na początku są dość typowe i obejmują:
- nawrotowe, uporczywe wymioty;
- nietypowe zmiany skórne, czasem przypominające zmiany alergiczne o różnym nasileniu;
- zaburzenia barwnikowe, osłabiona pigmentacja na skutek spadku syntezy melaniny;
- wystąpienie tzw. „mysiego” zapachu moczu;
- spowolnienie rozwoju ruchowego, które pojawia się w różnym natężeniu u poszczególnych chorych.
Jeśli fenyloketonuria nie będzie leczona, dojdzie do ciężkiego upośledzenia intelektualnego, problemów z poruszaniem się i samodzielnością, a także do trudnych w stabilizacji napadów padaczkowych.
Ciężkiej niepełnosprawności można zapobiec jedynie poprzez wczesne wykrycie choroby oraz ustalenie odpowiedniej diety, która będzie zawierać ograniczoną ilość fenyloalaniny. To właśnie dietoterapia stanowi podstawę działań u chorych, choć popiera się ją uzupełniająco również starannie dobraną farmakoterapią.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy na stawy i skórę
Stworzyliśmy dla Państwa najwyższej jakości i z najprostszym, a co najważniejsze naturalnym składem kwas hialuronowy na stawy, skórę i oczy. Jest on pozyskiwany w pełni naturalnie i otrzymywany na drodze biofermentacji roślinnej. Zobacz więcej... |
|
Kolagen do picia
Kolagen do picia w proszku to naturalny suplement diety o smaku porzeczkowym. Opatentowana formuła Peptiplus sprawia, że biodostępność w organizmie jest na bardzo wysokim poziomie. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Płoszaj K., Fenyloketonuria wybrany przykład rzadkiej choroby metabolicznej, Innowacje w Pielęgniarstwie i Naukach o Zdrowiu, 4/2022.
- Zoń J., Badania nad syntezą i właściwościami inhibitorów oraz substratów amoniakoliazy fenyloalaniny, Prace Naukowe Instytutu Chemii Organicznej, Biochemii i Biotechnologii Politechniki Wrocławskiej, 26/2005.





