Tryptofan

Tryptofan jest kluczowym aminokwasem, niezbędnym w odpowiednich ilościach w organizmach wszystkich form życia, nie tylko do syntezy białek. Dodatkowo pełni on wiele różnorodnych funkcji metabolicznych. Ze względu na to, że organizm nie potrafi samodzielnie syntezować tryptofanu, należy go dostarczać wraz z dietą.

Tryptofan

Tryptofan – charakterystyka

Tryptofan jest organicznym związkiem chemicznym zaliczanym do grona aminokwasów egzogennych, czyli takich, których organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie syntezować. Należy więc dostarczać go wraz z dietą, a przy zwiększonym zapotrzebowaniu wraz z suplementami diety. Posiada wzór sumaryczny C11H12N2O2 i masę molową 204,23 g/mol. Po wyizolowaniu przyjmuje postać białego lub lekko żółtego proszku.

Tryptofan został odkryty w 1901 roku przez angielskiego chemika Sir Fredericka Gowlanda Hopkinsa. Jest to jeden z ośmiu niezbędnych aminokwasów (obok waliny, leucyny, izoleucyny, metioniny, fenyloalaniny, treoniny i lizyny).

Źródła tryptofanu

Bez względu na to, czy przebywamy na diecie pełnej (uwzględniającej spożycie mięsa) czy może wegetariańskiej (roślinnej), tryptofan jest najmniej licznym aminokwasem ze wszystkich. Typowa dieta dostarcza zaledwie 1000-1500 mg dziennie tryptofanu, dlatego też w organizmie człowieka zachodzi ciągła rywalizacja o jego ograniczone ilości. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rekomenduje dzienne spożycie tryptofanu na poziomie około 4 mg/kg masy ciała.

Tryptofan można znaleźć w największych ilościach w produktach bogatych w białko, takich jak:

  • mięso;
  • ryby;
  • jaja;
  • mleko;
  • ser;
  • fasola;
  • orzechy;
  • dynia;
  • nasiona sezamu;
  • indyk;
  • tofu;
  • soja;
  • czekolada.

Tryptofan – wpływ na zdrowie

Tryptofan jest wykorzystywany przez organizm każdego człowieka do syntezy różnych struktur białkowych. Można powiedzieć, że cząsteczki tryptofanu są cegiełkami budującymi polipeptydy i białka, a te zaś są podstawowym materiałem budulcowym skóry, więzadeł, mięśni, narządów wewnętrznych, naczyń krwionośnych i wielu innych tkanek. W przypadku osób, które spożywają małe i umiarkowane ilości witaminy B3 (niacyny), tryptofan może ją wytworzyć w wątrobie, ale ze stosunkiem zaledwie 60 mg tryptofanu na 1 mg witaminy B3.

W praktyce omawiany aminokwas jest najbardziej znany ze swojego korzystnego wpływu na samopoczucie i nastrój człowieka. Wszystko przez to, że jest jedynym, naturalnym, zawartym w diecie surowcem koniecznym do produkcji serotoniny w mózgu. Jako, że serotonina jest neuroprzekaźnikiem związanym z kontrolą nastroju i apetytu, suplementację tryptofanu coraz częściej rekomenduje się pacjentom mającym problemy, takie jak:

Na podstawie badań udowodniono, że obniżony poziom tryptofanu przyczynia się do powstania bezsenności. Ponadto wzrost poziomu tryptofanu w organizmie może obniżać uczucie głodu oraz pomagać w utracie nadmiernej masy ciała u osób odchudzających się. L-tryptofan to jednak nie tylko prekursor dla serotoniny, ale i dla melatoniny oraz niacyny.

Czy tryptofan jest bezpieczny?

Tryptofan spożywany wraz z dietą uznawany jest za związek całkowicie bezpieczny. Jest to aminokwas, który spożywamy każdego dnia w mniejszych lub większych ilościach, dlatego układ pokarmowy jest do niego przyzwyczajony. Ostrożność należy zachować jedynie w przypadku dodatkowej suplementacji tego związku.

W przypadku suplementacji tryptofan zwiększa poziom serotoniny, dlatego nie powinno się go łączyć z lekami przeciwdepresyjnymi (SSRI, SNRI, MAO-I), niektórymi lekami przeciwbólowymi (np. tramadol) oraz niektórymi preparatami ziołowymi (np. dziurawiec). Aminokwas ten ulega metabolizowaniu w wątrobie, dlatego nadmiar może obciążać organizm przy zaburzonej funkcji tych narządów. Z kolei w przypadku pacjentów z niektórymi schorzeniami (np. epizody maniakalne) może nasilać objawy.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Glibowski P., Misztal A., Wpływ diety na samopoczucie psychiczne, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 1/2016.
  2. Halczuk K., Karwowski B., Korzyści i ryzyko związane z suplementacją tryptofanu, Farmacja Polska, 6/2024.

Może Cię zainteresować

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *