Tryptofan

Tryptofan jest kluczowym aminokwasem, niezbędnym w odpowiednich ilościach w organizmach wszystkich form życia, nie tylko do syntezy białek. Dodatkowo pełni on wiele różnorodnych funkcji metabolicznych. Ponieważ organizm nie potrafi samodzielnie go syntezować, należy go dostarczać wraz z dietą.

 

Tryptofan – charakterystyka

Tryptofan jest organicznym związkiem chemicznym zaliczanym do grona aminokwasów egzogennych, czyli takich, których organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie syntezować. Należy więc dostarczać go wraz z dietą, a przy zwiększonym zapotrzebowaniu wraz z suplementami diety. Posiada wzór sumaryczny C11H12N2O2 i masę molową 204,23 g/mol. Po wyizolowaniu przyjmuje postać białego lub lekko żółtego proszku.

Tryptofan został odkryty w 1901 roku przez angielskiego chemika Sir Fredericka Gowlanda Hopkinsa. Jest to jeden z ośmiu niezbędnych aminokwasów (obok waliny, leucyny, izoleucyny, metioniny, fenyloalaniny, treoniny i lizyny).

Źródła tryptofanu

Bez względu na to, czy przebywamy na diecie pełnej (uwzględniającej spożycie mięsa) czy może wegetariańskiej (roślinnej), tryptofan jest najmniej licznym aminokwasem ze wszystkich. Typowa dieta dostarcza zaledwie 1000-1500 mg dziennie tryptofanu, dlatego też w organizmie człowieka zachodzi ciągła rywalizacja o jego ograniczone ilości. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rekomenduje dzienne spożycie tryptofanu na poziomie około 4 mg/kg masy ciała.

Tryptofan można znaleźć w największych ilościach w produktach bogatych w białko, takich jak:

  • mięso;
  • ryby;
  • jaja;
  • mleko;
  • ser;
  • fasola;
  • orzechy;
  • dynia;
  • nasiona sezamu;
  • indyk;
  • tofu;
  • soja;
  • czekolada.

Tryptofan – wpływ na zdrowie

Tryptofan jest wykorzystywany przez organizm każdego człowieka do syntezy różnych struktur białkowych. Można powiedzieć, że cząsteczki tryptofanu są cegiełkami budującymi polipeptydy i białka, a te zaś są podstawowym materiałem budulcowym skóry, więzadeł, mięśni, narządów wewnętrznych, naczyń krwionośnych i wielu innych tkanek. W przypadku osób, które spożywają małe i umiarkowane ilości witaminy B3 (niacyny), tryptofan może ją wytworzyć w wątrobie, ale ze stosunkiem zaledwie 60 mg tryptofanu na 1 mg witaminy B3.

W praktyce omawiany aminokwas jest najbardziej znany ze swojego korzystnego wpływu na samopoczucie i nastrój człowieka. Wszystko przez to, że jest jedynym, naturalnym, zawartym w diecie surowcem koniecznym do produkcji serotoniny w mózgu. Jako, że serotonina jest neuroprzekaźnikiem związanym z kontrolą nastroju i apetytu, suplementację tryptofanu coraz częściej rekomenduje się pacjentom mającym problemy, takie jak:

Na podstawie badań udowodniono, że obniżony poziom tryptofanu przyczynia się do powstania bezsenności. Ponadto wzrost poziomu tryptofanu w organizmie może obniżać uczucie głodu oraz pomagać w utracie nadmiernej masy ciała u osób odchudzających się. L-tryptofan to jednak nie tylko prekursor dla serotoniny, ale i dla melatoniny oraz niacyny.

Czy tryptofan jest bezpieczny?

Tryptofan spożywany wraz z dietą uznawany jest za związek całkowicie bezpieczny. Jest to aminokwas, który spożywamy każdego dnia w mniejszych lub większych ilościach, dlatego układ pokarmowy jest do niego przyzwyczajony. Ostrożność należy zachować jedynie w przypadku dodatkowej suplementacji tego związku.

W przypadku suplementacji tryptofan zwiększa poziom serotoniny, dlatego nie powinno się go łączyć z lekami przeciwdepresyjnymi (SSRI, SNRI, MAO-I), niektórymi lekami przeciwbólowymi (np. tramadol) oraz niektórymi preparatami ziołowymi (np. dziurawiec). Aminokwas ten ulega metabolizowaniu w wątrobie, dlatego nadmiar może obciążać organizm przy zaburzonej funkcji tych narządów. Z kolei w przypadku pacjentów z niektórymi schorzeniami (np. epizody maniakalne) może nasilać objawy.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Glibowski P., Misztal A., Wpływ diety na samopoczucie psychiczne, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 1/2016.
  2. Halczuk K., Karwowski B., Korzyści i ryzyko związane z suplementacją tryptofanu, Farmacja Polska, 6/2024.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *