Trening autogenny Schultza

Trening autogenny Schultza to popularna na całym świecie technika relaksacyjna opracowana przez niemieckiego psychiatrę i neurologa Johannesa Heinricha Schultza (stąd jej nazwa). Celem jest wywołanie stanu głębokiego odprężenia poprzez świadome skupienie uwagi na odczuciach płynących z ciała. Regularne wykonywanie ćwiczeń może wspierać redukcję stresu, poprawę samopoczucia oraz zwiększenie zdolności organizmu do regeneracji. Aby uzyskać oczekiwane efekty, wymagana jest jednak systematyczność i chęć otwarcia się na świadomą pracę z ciałem.

Na czym polega Trening autogenny Schultza?

Zgodnie z definicją trening autogenny Schultza stanowi metodę oddziaływania na własne ciało i myśli poprzez autosugestie w taki sposób, by wyzwolić reakcje odprężenia i koncentracji. Schultz traktował trening autogenny jako formę gimnastyki psychicznej, która obejmowała następujące rodzaje ćwiczeń:

  • przyjmowanie odpowiedniej postawy ciała sprzyjającej rozluźnieniu całego organizmu (zalecane pozycje leżąca, półleżąca, bierna siedząca, dorożkarza lub stojąca);
  • służąca relaksacji nauka świadomości sygnałów płynących z ciała i umysłu oraz umiejętności sterowania pracą własnego organizmu, obejmując odczuwanie ciężaru i ciepła całego ciała z wyjątkiem odczuć chłodu w obrębie czoła, rozluźnienia narządów jamy brzucha, spowalnianie spowolnienie pracy serca i rytmu oddychania.
  • kształtowanie umiejętności przekształcania i formowania własnej osobowości poprzez uzyskiwanie lepszego wglądu u siebie.

Ćwiczenia odczuwania wrażeń ciężkości mają prowadzić do rozluźnienia mięśni, z kolei ćwiczenia wyzwalania wrażenia ciepła w swoim organizmie, do rozluźnienia napięcia naczyń krwionośnych. W konsekwencji prowadzi to do uzyskania stanu psychofizycznego określanego jako odprężenie, relaks lub uspokojenie. Przykładowy trening autogenny Schultza krok po kroku można przedstawić następująco:

  1. Ćwiczenie wywoływania uczucia ciężkości: powtarza się kilkukrotnie na przykład „prawa ręka jest ciężka”, „lewa ręka jest ciężka”, przechodząc stopniowo do innych części ciała.
  2. Uczenie się odczuwania i wywoływania uczucia ciepła płynącego z organizmu: powtarzanie kilkukrotnie na przykład „prawa ręka jest zupełnie ciepła”, „lewa ręka jest zupełnie ciepła”, przechodząc stopniowo do innych części ciała.
  3. Wywoływanie ciepła w okolicy splotu słonecznego.
  4. Zwalnianie oddechu poprzez kilkukrotne powtarzanie na przykład: „serce bije zupełnie spokojnie”.
  5. Uspokajanie rytmu pracy serca poprzez kilkukrotne powtarzanie na przykład: „oddycha mi się lekko i spokojnie”.
  6. Ćwiczenie w uzyskiwaniu wrażeń chłodnego czoła poprzez kilkukrotne powtarzanie na przykład: „moje czoło jest przyjemnie chłodne”.

Bardzo ważne, by do treningu autogennego podejść pozytywnie, nie zniechęcając się jego bierną formą. Warto też zadbać o sprzyjające pomieszczenie, w którym trening będzie prowadzony. Powinno być zaciemnione i ciche. Taki trening należy wykonywać systematycznie, najlepiej codziennie, by nauczyć się własnego ciała i jego reakcji na autosugestie. Nie trwa on długo, a w dłuższej perspektywie czasu może przynieść zbawienne rezultaty. Trening autogenny Schultza można również znaleźć w formie nagrań, wówczas lektor daje wskazówki, co powinniśmy odczuwać w danym momencie. To dobre rozwiązanie dla tych, którzy dopiero zaczynają przygodę z taką formą relaksacji.

Trening autogenny Schultza – wskazania

Trening autogenny Schultza może być pomocny w następujących przypadkach:

  • przewlekły stres i napięcie emocjonalne;
  • trudności z relaksacją i odpoczynkiem;
  • zaburzenia snu, takie jak trudności z zasypianiem lub częste wybudzanie się;
  • objawy przemęczenia i przeciążenia obowiązkami;
  • problemy z koncentracją i utrzymaniem uwagi;
  • nadmierne pobudzenie psychofizyczne;
  • napięcie mięśniowe związane ze stresem;
  • przygotowanie do sytuacji wymagających opanowania i koncentracji, np. egzaminów, wystąpień publicznych czy zawodów sportowych;
  • potrzeba poprawy świadomości własnego ciała i nauki skutecznych metod relaksacji.

Mogą więc z niego korzystać zarówno osoby zmagające się z realnymi problemami psychofizycznymi, jak i te, które po prostu chcą lepiej poznać swoje ciało i nauczyć się kontroli nad nim. Ważne, by taka osoba była zmotywowana, systematyczna i wytrwała, ponieważ nie od razu efekty będą widoczne. Wymaga to praktyki.

Trening autogenny Schultza – przeciwwskazania

Trening autogenny Schultza jest uznawany za bezpieczną technikę relaksacyjną dla większości osób. Mimo to istnieją sytuacje, w których jego stosowanie wymaga ostrożności lub wcześniejszej konsultacji ze specjalistą. Takimi sytuacjami są:

  • ostre zaburzenia psychiczne, takie jak na przykład epizody psychotyczne;
  • nasilone objawy depresji, jeśli utrudniają one wykonywanie ćwiczeń lub koncentrację;
  • ciężkie zaburzenia lękowe, gdy skupianie uwagi na sygnałach z ciała nasila niepokój;
  • znaczne trudności z koncentracją lub utrzymaniem uwagi;
  • poważne schorzenia neurologiczne wymagające indywidualnej oceny;
  • ostre stany chorobowe przebiegające z bólem, gorączką lub znacznym osłabieniem organizmu.

Oczywiście w każdym z tych przypadków decyzja o możliwości wykonania treningu autogennego Schultza podejmowana jest indywidualnie.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Litwic-Kaminska K., Kotyśko M., Opracowanie treningu relaksacyjnego w formie nagrania audio na podstawie założeń treningu autogennego Schultza, Polskie Forum Psychologiczne, 2021, Tom 26, numer 4, s. 421-432.
  2. https://abk.umed.pl/pliki/Instrukcja-trening-autogenny-Shultza.pdf.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *