Przemiana materii

Przemiana materii (inaczej: metabolizm) to ogół wszystkich reakcji biochemicznych zachodzących w organizmie, które warunkują jego prawidłowe funkcjonowanie i utrzymanie przy życiu. Obejmuje zarówno procesy rozkładu związków chemicznych w celu pozyskania energii, jak i syntezę nowych substancji niezbędnych do wzrostu, regeneracji oraz odnowy komórek i tkanek. Dzięki sprawnie przebiegającej przemianie materii organizm może wykorzystywać składniki odżywcze dostarczane z pożywieniem. Dodatkowo pomaga to utrzymywać równowagę wewnętrzną oraz usuwać zbędne produkty przemiany materii. Na tempo metabolizmu wpływa wiele czynników, m.in. wiek, płeć, masa i skład ciała, aktywność fizyczna, stan zdrowia oraz sposób odżywiania.

Co to jest przemiana materii?

Przemiana materii obejmuje wszystkie reakcje biochemiczne zachodzące w organizmie człowieka. Umożliwiają one pozyskiwanie energii, wzrost, regenerację oraz utrzymanie podstawowych funkcji życiowych. Procesy te dzieli się na:

• anabolizm (przemiana budulcowa) – procesy syntezy, podczas których z prostych związków powstają bardziej złożone, np. białka z aminokwasów. Wymagają one dostarczenia energii;
• katabolizm (przemiana energetyczna) – procesy rozkładu złożonych związków, takich jak węglowodany, tłuszcze i białka, w wyniku których uwalniana jest energia niezbędna do funkcjonowania organizmu.

Pojęcie przemiany materii często jest wykorzystywane w kontekście odchudzania i utrzymania prawidłowej masy ciała. Całkowita przemiana materii (CPM) stanowi sumę podstawowej przemiany materii (PPM) oraz wydatku energetycznego związanego z codzienną aktywnością fizyczną i innymi procesami zachodzącymi w organizmie. Określa ona całkowite dobowe zapotrzebowanie energetyczne, które powinno być pokrywane odpowiednio zbilansowaną dietą dostarczającą białka, tłuszcze i węglowodany.

Na tempo przemiany materii wpływa wiele czynników, m.in. aktywność fizyczna, wiek, masa i skład ciała, stan zdrowia, hormony, temperatura otoczenia oraz niektóre substancje pobudzające. Podczas wysiłku fizycznego tempo metabolizmu znacząco wzrasta, aby zapewnić mięśniom odpowiednią ilość energii. Po zakończeniu intensywnego treningu może ono pozostawać podwyższone jeszcze przez pewien czas.

Czym jest bilans energetyczny organizmu?

Omawiając przemianę materii, warto również wyjaśnić pojęcie bilansu energetycznego organizmu. Równowaga energetyczna występuje wtedy, gdy ilość energii dostarczanej z pożywieniem jest równa ilości energii wydatkowanej przez organizm, dzięki czemu masa ciała pozostaje względnie stabilna. Jeśli ilość spożywanej energii jest większa lub mniejsza od jej wydatku, z czasem dochodzi do zwiększenia lub zmniejszenia masy ciała.

Na całkowity wydatek energetyczny organizmu składają się przede wszystkim: podstawowa przemiana materii (PPM), energia zużywana podczas aktywności fizycznej oraz termogeneza poposiłkowa, czyli energia wykorzystywana na trawienie, wchłanianie i metabolizowanie składników odżywczych.

Co wpływa na szybkość przemiany materii?

Na tempo przemiany materii wpływa wiele czynników, do których należą:

• wiek – wraz z wiekiem tempo metabolizmu zwykle ulega stopniowemu spowolnieniu;
• płeć – mężczyźni zazwyczaj mają wyższą przemianę materii niż kobiety, co wynika głównie z większego udziału tkanki mięśniowej;
• masa i skład ciała – osoby z większą masą mięśniową zużywają więcej energii nawet w spoczynku;
• aktywność fizyczna – regularny ruch i ćwiczenia zwiększają wydatek energetyczny oraz sprzyjają utrzymaniu masy mięśniowej;
• dieta – odpowiednia podaż energii i składników odżywczych wspiera prawidłowy metabolizm. Z kolei długotrwałe głodówki i znaczne ograniczenie kalorii mogą prowadzić do jego spowolnienia;
• hormony – szczególnie hormony tarczycy odgrywają istotną rolę w regulacji tempa przemiany materii;
• czynniki genetyczne – uwarunkowania genetyczne mogą wpływać na indywidualne tempo metabolizmu;
• temperatura otoczenia – ekspozycja na niskie lub wysokie temperatury może zwiększać wydatek energetyczny organizmu;
• stan zdrowia – niektóre choroby, zwłaszcza zaburzenia czynności tarczycy, a także niektóre leki mogą przyspieszać lub spowalniać metabolizm;
• sen i stres – przewlekły niedobór snu oraz przewlekły stres mogą niekorzystnie wpływać na funkcjonowanie procesów metabolicznych.

Na część czynników wpływających na tempo przemiany materii, takich jak wiek, płeć czy uwarunkowania genetyczne, nie mamy wpływu. Możemy jednak oddziaływać na wiele innych poprzez prowadzenie zdrowego trybu życia. Obejmuje on odpowiednio zbilansowaną dietę, regularną aktywność fizyczną, właściwość ilość snu oraz ograniczanie przewlekłego stresu.

	Chlorella i młody jęczmień - oczyszczanie i odchudzanie Chlorella i młody jęczmień w proszku to w 100% naturalny produkt. Wytworzony z naturalnych alg Chlorella vulgaris w połączeniu z trawą młodego jęczmienia (Hordeum vulgare) w postaci sproszkowanego soku. Wspomaga oczyszczanie organizmu i odchudzanie ... Zobacz więcej...
	Chlorella – tabletki na oczyszczenie organizmu Chlorella w tabletkach to naturalna alga z rozerwaną ścianą komórkową (chroniona patentem) w postaci suplementu diety. Została wytworzona wyłącznie z suszonych, jednokomórkowych mikroskopijnych alg. Chlorella pomaga wyeliminować metale ciężkie z organizmu Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Jarosz M., Rychlik E., Cichocka A., Białkowska M., Czy wiesz, ile potrzebujesz energii z pożywienia?, Warszawa 2019.
2. Silverthorn D., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2019.