Dlaczego puchną kostki i co robić w sytuacji, w której obrzęk nie znika po odpoczynku lub ma tendencję do nawracania? Dolegliwość może mieć wiele przyczyn, a odnalezienie ich jest kluczowe dla wdrożenia prawidłowego leczenia i profilaktyki. W pierwszej kolejności zawsze warto udać się do lekarza rodzinnego, który zleci podstawowe badania i pokieruje do odpowiedniego specjalisty, jeśli pojawi się taka potrzeba.
Długotrwałe utrzymywanie jednej pozycji
Dotyczy to zarówno pozycji siedzącej, jak i pozycji stojącej, co obserwuje się na wielu różnych stanowiskach pracy. Jeśli nie ruszamy się, pompa mięśniowa pracuje znacznie słabiej. Krew krąży po całym organizmie głównie dlatego, że mięsień sercowy napędza jej bieg. Niestety, im dalej od serca, tym płynie ona wolniej. Za prawidłowy przepływ krwi w nogach, które są najdalej od serca, odpowiada wspomniana pompa mięśniowa, czyli mięśnie nóg, których aktywność ściska i rozluźnia naczynia krwionośne, przepychając płynącą w nich krew.
Jeśli stoimy lub siedzimy długi czas, a mięśnie są nieaktywne, krew i limfa nie są pompowane, zbierają się w jednym miejscu. Wzrasta ryzyko obrzęków, ale i niebezpiecznych zakrzepów czy żylaków. Dlatego tak ważne jest, by co chwilę (chociaż co godzinę) zrobić sobie przerwę na wykonanie kilku prostych ćwiczeń, np. takich jak krążenia stopami, stawanie na palce, przysiady, rozciąganie łydek.
Dieta bogata w sól
Sól kuchenna jest podstawowym źródłem sodu, czyli składnika mineralnego odpowiedzialnego między innymi za krążenie krwi i homeostazę, a także gospodarkę wodno-elektrolitową. Jeśli w organizmie znajduje się dużo sodu, organizm ten zaczyna gromadzić wodę i zwiększa objętość płynu krążącego we krwi. Część tego płynu przechodzi do tkanek, szczególnie w dolnych częściach nóg, gdzie działa grawitacja. W konsekwencji tego pojawia się lub nasila obrzęk kostek i podudzi.
Zdrowym osobom WHO zaleca spożycie mniej niż 5 g soli dziennie (około 1 łyżeczka łącznie ze wszystkich produktów), co odpowiada mniej niż 2 g sodu. Należy pamiętać, że najwięcej soli często dostarczają nie solniczka, ale wędliny, sery, pieczywo, gotowe dania, sosy, przekąski i żywność wysokoprzetworzona.
Niewydolność żylna
Niewydolność żylna rozwija się przeważnie przez zbyt wysokie ciśnienie krwi lub tzw. wsteczny przepływ krwi prowadzący do jej zatrzymania w żyle, na skutek czego żyła staje się niedrożna i ulega zwężeniu. Innymi przyczynami kłopotów z przepływem krwi mogą być:
- żylaki;
- niewydolność zastawek żylnych;
- ucisk na żyłę (najczęściej u kobiet w okresie ciąży);
- zbyt duże ciśnienie żylne.
Ograniczony przepływ krwi powoduje najczęściej otwieranie przetok tętniczo-żylnych, a zwiększona przepuszczalność naczyń prowadzi do powstawania obrzęków.
Oprócz opuchlizny nóg i obrzęków występuje często ciężkość nóg ustępująca po odpoczynku, mogą występować skurcze łydek, a nierzadko świąd skóry, z czasem na skórze pojawiają się rdzawo-brązowe przebarwienia. Leczenie niewydolności żylnej obejmuje zmianę stylu życia (zwłaszcza w kontekście diety i aktywności ruchowej), farmakoterapią, a niekiedy też kompresjami.
Niewydolność nerek i serca
Gdy serce nie pompuje krwi wystarczająco skutecznie, dochodzi do zastoju krwi i wzrostu ciśnienia w naczyniach. Płyn przesącza się wtedy do tkanek, tworząc obrzęki. Im bardziej zaawansowana niewydolność serca, tym większe obrzęki i intensywniejsze, szybsze męczenie się, nawet podczas prostych aktywności. Niewydolność serca leczy się farmakologicznie, poprzez modyfikację stylu życia, a w niektórych przypadkach również za pomocą zabiegów kardiochirurgicznych.
Niewydolność nerek natomiast przyczynia się do powstawania obrzęków, ponieważ nerki odpowiadają za filtrację krwi, tworzenie moczu, oczyszczanie organizmu z toksyn i usuwanie nadmiaru wody. Jeśli nie pracują prawidłowo, woda, którą powinny usuwać, wraca do krwiobiegu, gromadząc się w postaci obrzęków. Wówczas typowe mogą być nie tylko obrzęki nóg, ale i twarzy.
Polecane produkty:
|
Omega 3 – olej roślinny 100% naturalny
Omega 3 od bioalgi to naturalny suplement diety, który uzupełnia codzienną dietę m.in. w mikroelementy zawarte oleju z nasion pachnotki zwyczajnej (Perilla frutescens). Stanowi przede wszystkim źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
- https://zielarz.info/media/articles/opuchlizna_nog_i_kostek.pdf.




