Dieta a menopauza to pojęcia, które powinny być omawiane wspólnie. Udowodniono, że w okresie klimakterium i menopauzy codziennie spożywane produkty mają ogromne znaczenie, ponieważ mogą nasilać lub łagodzić odczuwane przez kobietę dolegliwości, tym samym wpływając na jej komfort życia. Odpowiednio zbilansowana, zdrowa dieta może wspierać utrzymanie prawidłowej masy ciała, zdrowie kości oraz prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego. Warto więc zwrócić szczególną uwagę na jakość spożywanych produktów, odpowiednią podaż białka, zdrowych tłuszczów nienasyconych, błonnika, witamin i składników mineralnych.

Czym jest menopauza?
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) menopauza jest ostatecznym ustaniem miesiączkowania, po którym przez 12 miesięcy nie wystąpiło już żadne krwawienie. Nie należy mylić tego pojęcia z klimakterium, którym jest okres przekwitania kobiety. Trwa kilka lat przed menopauzą i kilka lat po niej.
W okresie klimakterium zmienia się gospodarka hormonalna kobiety, dlatego podkreśla się znaczenie zwracania szczególnej uwagi na profilaktykę i częste badania. Wzrasta ryzyko zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe, osteoporozę, otyłość, depresję, chorobę Alzheimera, a także nowotwory (szczególnie sutka, płuc, szyjki i trzonu macicy, jajnika). Objawy typowe dla klimakterium i menopauzy to:
- nadmierne pocenie się;
- uderzenia gorąca;
- nerwowość;
- drażliwość;
- wahania nastroju;
- zaburzenia rytmu serca;
- zaburzenia snu;
- bóle mięśniowo-stawowe;
- częstsze infekcje intymne.
Dieta i styl życia mają tu ogromne znaczenie.
Dieta a menopauza – co jeść?
Podczas menopauzy warto sięgać po takie produkty spożywcze i grupy związków biologicznie aktywnych, które będą wspierać łagodzenie odczuwanych przez kobietę objawów oraz poprawiać jej ogólne samopoczucie, także poprzez wpływ na jej gospodarkę hormonalną. Poniżej przedstawione zostały wybrane grupy takich produktów i związków.
Fitoestrogeny
Fitoestrogeny zalicza się do grona związków chemicznych pochodzenia roślinnego, wśród których wyróżnia się:
- izoflawony;
- lignany;
- kumestany;
- stilbeny.
Głównym źródłem izoflawonów jest soja i produkty z niej otrzymywane, czerwona koniczyna, ciecierzyca i luceryna. Źródłami lignanów są natomiast: siemię lniane, zboża, jagody i kawa, zaś źródłem kumestanów: nasiona słonecznika i fasola. Fitoestrogeny wykazują strukturalne lub funkcjonalne podobieństwo do estradiolu, hormonu, którego zaczyna brakować podczas menopauzy.
Uważa się, że dieta obfitująca w fitoestrogeny prawdopodobnie zwiększa gęstość kości i zapobiega ich złamaniom. Zaobserwowano też, że pojawia się mniejsze ryzyko raka piersi, mniejsza częstość występowania objawów menopauzy i osteoporozy u kobiet z krajów o wysokim spożyciu fitoestrogenów w diecie opartej na soi i produktach z niej otrzymywanych.
Witamina D
Głównym źródłem witaminy D są oczywiście promienie słoneczne, dlatego zachęca się do codziennych kąpieli słonecznych, zwłaszcza w okresie menopauzy. Oczywiście z zachowaniem zasad świadomej ekspozycji na słońce. W mniejszej ilości występuje w postaci witaminy D2, której źródłem pokarmowym są produkty roślinne i grzyby oraz witaminy D3, która występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego: rybach, jajach, wątrobie oraz olejach rybich. Biorąc pod uwagę, że niedobór witaminy D i menopauza dzielą te same czynniki ryzyka zdrowia kości, chorób układu krążenia, chorób metabolicznych i nowotworowych oraz zaburzeń poznawczych, należy dążyć do uzyskania odpowiedniego poziomu zaopatrzenia kobiet w średnim wieku w tę witaminę. Uzupełnieniem może być suplementacja.
Kwas foliowy
Nazwa ta obejmuje kwas foliowy oraz grupę związków o złożonej budowie, wywodzących się z kwasu foliowego. Kwas Kwas foliowy jest kluczowy dla prawidłowego funkcjonowania układu krwiotwórczego i układu nerwowego, w tym również funkcji poznawczych. Głównym jego źródłem są warzywa liściaste, owoce cytrusowe, drożdże, wątroba, mięso oraz pełne ziarna zbóż. Związek ten pozwala na znaczące obniżanie ryzyka chorób przewlekłych, których ryzyko wzrasta w okresie menopauzy.
Kwasy tłuszczowe Omega 3
Kwasy Omega 3 obejmują przede wszystkim:
Źródłami tych związków są zwłaszcza oleje roślinne tłoczone na zimno oraz tłuszcze ryb i ssaków morskich. Udowodniono, że ich spożycie sprzyja prawidłowej pracy układu nerwowego, zmniejszając ryzyko depresji i zaburzeń nastroju, a dodatkowo poprawia kondycję skóry, wzrok i zdrowie naczyń krwionośnych. Kwasy te można również uzupełniać w formie suplementów diety.
Polecane produkty:
|
Omega 3 – olej roślinny 100% naturalny
Omega 3 od bioalgi to naturalny suplement diety, który uzupełnia codzienną dietę m.in. w mikroelementy zawarte oleju z nasion pachnotki zwyczajnej (Perilla frutescens). Stanowi przede wszystkim źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Brończyk-Puzoń A., Piecha D., Koszowska A., Nowak J., Kulik-Kupka K., Zubelewicz-Szkodzińska B., Rola wybranych składników odżywczych diety u kobiet w okresie naturalnej menopauzy – przegląd piśmiennictwa, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2016, Tom 22, Nr 2, 83-88.
- Pytasz U., Lewiński A., Problemy żywieniowe kobiet w okresie okołomenopauzalnym, Przegląd Menopauzalny 2004; 4: 26-30.




