Niedobór witaminy D

Niedobór witaminy D jest w dzisiejszych czasach jednym z najczęściej spotykanych niedoborów pokarmowych. Zapotrzebowanie na witaminę D nie zawsze zaspokajane jest przez dietę i syntezę skórną. Konsekwencje tego to m.in. demineralizacja kości, zaburzenie funkcjonowania układu immunologicznego czy osłabienie i ból mięśni.

Niedobór witaminy D – przyczyny

Niedobór witaminy D jest powszechnym zjawiskiem w Polsce, dotyczącym populacji zarówno dorosłych, jak i dzieci. Witamina D pochodzi w największym stopniu z zachodzącej w skórze syntezy pod wpływem promieniowania UVB, w mniejszym stopniu natomiast jest ona dostarczana do organizmu wraz z pożywieniem. Do powszechnych czynników ryzyka rozwoju jej niedoboru należy niedostateczna ekspozycja na promieniowanie UVB, wynikająca z:

• zamieszkiwania na terenach zlokalizowanych w wysokich szerokościach geograficznych;
• ciągłe stosowanie kremów z filtrem SPF;
• siedzący, domowy tryb życia i ciągła praca w pomieszczeniach zamkniętych;
• unikanie spędzania czasu na świeżym powietrzu (rekomenduje się bez względu na porę roku).

Starszy wiek także ma tutaj spore znaczenie, ponieważ synteza skórna witaminy D jest w tej grupie populacji słabsza. Na niedobór witaminy D są narażone również osoby obciążone różnymi schorzeniami, takimi jak zaburzenia wchłaniania, poważne choroby wątroby i nerek oraz osoby przyjmujące niektóre leki.

Objawy niedoboru witaminy D

Najbardziej charakterystyczne objawy niedoboru witaminy D to:

• bóle kostno-mięśniowe;
• przewlekłe zmęczenie;
• gorsze gojenie się ran i uszkodzeń skórnych;
• obniżony nastrój, depresja, lęki;
• znaczny spadek odporności;
• osłabienie mięśni, problemy z poruszaniem się;
• kołatanie serca, zwiększone ryzyko zaburzeń krążenia;
• problemy dermatologiczne, zwłaszcza patologiczna suchość skóry i jej nadmierne łuszczenie się.

W przypadku dzieci niedobór witaminy D może prowadzić do krzywicy, wad postawy i opóźnionego rozwoju. U seniorów zwiększa ryzyko osteopenii i osteoporozy.

Dostępne są ponadto liczne wyniki badań dotyczących szeregu schorzeń mogących mieć związek z niedoborem witaminy D. Dla przykładu udowodniono, że niskie stężenie tego związku w organizmie człowieka może wpływać na cięższy przebieg przewlekłej obturacyjnej choroby płuc i predysponować do częstszego występowania fibromialgii. Uważa się ponadto, że uzupełnienie niedoboru witaminy D może pełnić funkcję w leczeniu łuszczycy.

Niedobór witaminy D – diagnostyka

Poziom witaminy D w organizmie można z łatwością określić na podstawie badań krwi. Docelowe stężenie witaminy D w surowicy wynosi od 30 do 50 ng/ml, natomiast stężenie pomiędzy 20 a 30 ng/ml uważa się za suboptymalne. O niedoborze witaminy D mówimy wówczas, gdy stężenie 25(OH)D3 w surowicy wynosi mniej niż 20 ng/ml.

Niedobór witaminy D – leczenie

Leczenie niedoborów witaminy D opiera się przede wszystkim na jej świadomej suplementacji. Dzienna rekomendowana dawka dla populacji ogólnej o prawidłowej masie ciała jest następująca:

• noworodki i niemowlęta do 6. miesiąca życia: 400 IU;
• niemowlęta od 6. do 12. miesiąca życia: 400-600 IU;
• dzieci od 1. do 10. roku życia: 600-1000 IU;
• dzieci od 11. do 18. roku życia: 800-2000 IU;
• dorośli od 19. do 75. roku życia: 800-2000 IU;
• osoby po 75. roku życia: 2000-4000 IU.

Zakres dawkowania zależy od masy ciała i czynników dodatkowych. Jeśli niedobór witaminy D wiąże się z chorobami przewlekłymi, zawsze należy je ustabilizować i leczyć przyczynę. Dodatkowo bez względu na przyczynę niedoboru rekomenduje się codzienne przebywanie na słońcu, jeśli nie ma ku temu skrajnych przeciwwskazań zdrowotnych (np. znacznego stopnia albinizm). Jak wskazuje Ministerstwo Zdrowia, już 15 minut ekspozycji dziennie na słońce w odpowiednich godzinach może wystarczyć, aby organizm wytworzył potrzebną ilość witaminy D.

Omega 3 – olej roślinny 100% naturalny Omega 3 od bioalgi to naturalny suplement diety, który uzupełnia codzienną dietę m.in. w mikroelementy zawarte oleju z nasion pachnotki zwyczajnej (Perilla frutescens). Stanowi przede wszystkim źródło niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Otlewska A., Hackemer P., Menzel F., Drabik A., Niedobór witaminy D i jego konsekwencje, Polski Przegląd Nauk o Zdrowiu 1 (54) 2018.
2. Żukowska-Szczechowska E., Kiszka B., Niedobór witaminy D – rozpoznawanie i postępowanie w celu redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego u chorych na cukrzycę, Forum Zaburzeń Metabolicznych 2011, vol. 2, no 2, 151-157.
3. Maciejewska D., Niedobory witaminy D3 u dzieci i dorosłych – jak diagnozować i leczyć?, Lekarz POZ, 1/2020.