Niedobory pokarmowe

Niedobory pokarmowe wciąż są powszechne, mimo szerokiego dostępu do żywności i rosnącej świadomości żywieniowej. Mogą wynikać z tempa życia, nieprawidłowo zbilansowanej diety czy zwiększonego zapotrzebowania organizmu. Nieleczone prowadzą do osłabienia, pogorszenia samopoczucia i zaburzeń funkcjonowania. Dlatego tak ważne jest ich wczesne rozpoznanie i skuteczne uzupełnianie – zarówno poprzez dietę, jak i w razie potrzeby odpowiednio dobrane suplementy diety. Poniżej wyjaśniamy najważniejsze przyczyny, skutki i sposoby radzenia sobie z niedoborami pokarmowymi.

Niedobory pokarmowe – przyczyny

Prawidłowe funkcjonowanie organizmu człowieka wymaga z żywieniowego punktu widzenia podaży wielu różnorodnych składników odżywczych. Prócz podstawowych składników odżywczych istotną rolę w tym względzie odgrywają witaminy i składniki mineralne. Niestety, przy przewlekłym braku dostarczania tych składników dochodzi do wystąpienia ich niedoboru, co może mieć wiele konsekwencji zdrowotnych.

Do niedoborów pokarmowych najczęściej dochodzi wskutek nieodpowiedniej diety, a więc zbyt mało urozmaiconej, monotonnej, wysoko przetworzonej. Spożywanie zbyt małej ilości pokarmu prowadzi do ogólnego niedożywienia, co może mieć miejsce u osób chorych na anoreksję lub osób odchudzających się, zaś niedostateczne dostarczanie organizmowi jednej grupy produktów może doprowadzić do wystąpienia bardziej konkretnych niedoborów. Przykładem przyczyny niedoboru białka w organizmie jest źle skomponowana dieta wegańska lub dieta wegetariańska. Przy urozmaiconej i zbilansowanej diecie dostarczającej właściwej liczby kalorii niedobory pojawiają się skrajnie rzadko. Wyjątkiem są sytuacje, gdy u danej osoby występują choroby przewlekłe utrudniające wchłanianie składników odżywczych z diety.

Takimi problemami zdrowotnymi są przede wszystkim choroby przewodu pokarmowego, np.:

• celiakia (nietolerancja glutenu);
• choroba Leśniowskiego-Crohna;
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
• niewydolność trzustki;
• zaburzenia mikroflory jelitowej.

Innymi chorobami zaburzającymi wchłanianie składników odżywczych są choroby nerek i wątroby, nowotwory, zaburzenia hormonalne.

Czynnikami ryzyka niedoborów pokarmowych są:

• palenie papierosów;
• picie alkoholu;
• stosowanie używek (zwłaszcza narkotyków);
• przyjmowanie niektórych leków, np. inhibitorów pompy protonowej, leków moczopędnych czy antybiotyków.

Warto pamiętać, że niektóre grupy konsumentów mają zwiększone zapotrzebowanie na poszczególne składniki odżywcze. Przykładem są choćby kobiety w ciąży, które nie tylko potrzebują ogólnie większej podaży kalorii, ale i mają podwyższone zapotrzebowanie w stosunku do kwasu foliowego, żelaza czy innych składników.

Niedobory pokarmowe – objawy

Niedobory pokarmowe mogą dawać różne objawy, zależnie od tego, których składników brakuje organizmowi najbardziej. Dla przykładu:

• niedobór białka powoduje osłabienie mięśni, zmniejszenie masy mięśniowej, nadmierne wypadanie włosów, łamliwość paznokci, spadek odporności i opóźnione gojenie się ran;
• niedobór witaminy A będzie skutkował nadmierną suchością skóry, zaburzeniami widzenia, problemami z odpornością organizmu;
• niedobór witaminy D zwiększa ryzyko krzywicy u dzieci oraz osteoporozy u dorosłych. Dodatkowo osłabia odporność i wywołuje uczucie przewlekłego zmęczenia;
• niedobór żelaza powoduje zawroty głowy, zaburzenia krzepnięcia krwi, osłabienie, anemię;
• niedobór jodu może skutkować wolem i powiększeniem tarczycy, nadmiernym przyrostem masy ciała;
• niedobór kwasów tłuszczowych Omega 3 skutkuje spadkiem odporności, pogorszeniem kondycji skóry i włosów, zaburzeniami pamięci i koncentracji, spadkiem zdolności mózgu.

Aby stwierdzić, których składników brakuje organizmowi, warto przyjrzeć się jego potrzebom (styl życia, dieta, zapotrzebowanie kaloryczne, aktywność fizyczna na co dzień, choroby przewlekłe, rodzaj pracy itd.), a dodatkowo warto wykonać badania krwi. Na ich podstawie ocenia się poziom niedoboru witamin i minerałów.

Niedobory pokarmowe – leczenie

Niedobory pokarmowe uzupełnia się dobrze skomponowaną dietą, powinna być ona podstawowym źródłem brakujących składników, a dopiero później, w zależności od stopnia niedoboru, rozważa się suplementację wspomagającą. Aby szybko i bezpiecznie uzupełnić niedobory, najlepiej skonsultować się z doświadczonym dietetykiem, który przygotuje skuteczny jadłospis i dobierze dawkę suplementacji. Często sięga się po Spirulinę i Chlorellę, ponieważ dostarczają łatwo przyswajalnych witamin, minerałów i antyoksydantów, stanowiąc wygodne wsparcie w uzupełnianiu niedoborów pokarmowych.

Bardzo ważne jest też leczenie przyczynowe. Jeśli niedobory pokarmowe wynikają z chorób przewlekłych, należy je ustabilizować pod okiem lekarza specjalisty, a nierzadko też dietetyka klinicznego. W innym razie pomimo wdrożenia odpowiednich działań niedobory wciąż będą nam towarzyszyć.

Spirulina i chlorella Spirulina i chlorella wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn, w tym również z metali ciężkich. Ponadto wspiera budowanie naturalnej odporności, odmładzanie organizmu, pomaga w likwidacji zaparć, przyspiesza metabolizm i regenerację uszkodzonych tkanek Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Gil M., Głodek E., Rudy M., Ocena spożycia witamin i składników mineralnych w całodziennych racjach pokarmowych studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rocz Panstw Zakl Hig 2012, 63, Nr 4, 441 – 446.
2. Wawer I., Dietetyczne niedobory mikroskładników i suplementacja w chorobach neurologicznych, Neurologia Praktyczna, 6/2017.