Gospodarka wodno-elektrolitowa

Gospodarka wodno-elektrolitowa to zespół procesów, zjawisk i reakcji biologicznych regulujących ilość wody oraz stężenie elektrolitów w organizmie. Jej prawidłowe funkcjonowanie jest niezbędne do utrzymania równowagi wewnętrznej (tak zwanej homeostazy). Na parametry gospodarki wodno-elektrolitowej w dużym stopniu mamy wpływ codziennym postępowaniem.

Gospodarka wodno-elektrolitowa – czym jest?

Gospodarka wodno-elektrolitowa obejmuje procesy regulujące ilość wody oraz stężenie elektrolitów w organizmie. Do najważniejszych elektrolitów uczestniczących w tych procesach należą:

• Sód (Na⁺) – reguluje objętość płynów pozakomórkowych, ciśnienie tętnicze i przewodzenie impulsów nerwowych;
• Potas (K⁺) – odpowiada za pracę mięśni, w tym mięśnia sercowego, a także za przewodnictwo nerwowe;
• Wapń (Ca²⁺) – bierze udział w prawidłowym skurczu mięśni, krzepnięciu krwi i budowie kości;
• Magnez (Mg²⁺) – wpływa na pracę mięśni, układu nerwowego i aktywność wielu enzymów;
• Chlorki (Cl⁻) – pomagają utrzymać równowagę kwasowo-zasadową i wodną;
• Fosforany (PO₄³⁻) – ważne dla metabolizmu energetycznego oraz budowy kości.

Oczywiście wszystkie wymienione składniki muszą występować w organizmie w odpowiednich stężeniach, w innym razie obserwuje się zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, co może mieć wiele negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Poza minerałami do gospodarki wodno-elektrolitowej zaliczyć można narządy wewnętrzne, które uczestniczą w ich prawidłowym działaniu, a więc między innymi:

• nerki – regulują wydalanie wody i elektrolitów;
• podwzgórze – kontroluje pragnienie i wydzielanie hormonu antydiuretycznego;
• przysadka mózgowa – wydziela hormon antydiuretyczny (ADH, wazopresynę);
• nadnercza – wydzielają aldosteron, który zwiększa zatrzymywanie sodu i wody oraz wydalanie potasu;
• serce – wydziela peptydy natriuretyczne, które zwiększają wydalanie sodu i wody.

Istotnym elementem gospodarki wodno-elektrolitowej jest również rozmieszczenie wody w organizmie, ponieważ to właśnie w środowisku wodnym znajdują się wszystkie wymienione wyżej minerały, stanowi również środowisko ich działania. U dorosłego człowieka woda stanowi przeciętnie 50-60% masy ciała. Dzieli się na płyn wewnątrzkomórkowy (około 2/3 całkowitej ilości wody) oraz płyn zewnątrzkomórkowy (około 1/3 całkowitej ilości wody). Obejmuje:

• osocze krwi;
• płyn śródmiąższowy;
• niewielką ilość płynów transkomórkowych (np. płyn mózgowo-rdzeniowy).

Gospodarka wodno-elektrolitowa – funkcje w organizmie człowieka

Gospodarka wodno-elektrolitowa odpowiada za:

• utrzymanie prawidłowej objętości płynów ustrojowych;
• regulację ciśnienia osmotycznego;
• utrzymanie prawidłowego ciśnienia tętniczego krwi;
• zapewnianie prawidłowej pracy układu nerwowego;
• regulację gospodarki kwasowo-zasadowej, a więc zapobieganie kwasicy i zasadowicy;
• transport substancji w organizmie, w tym witamin, składników odżywczych, hormonów, enzymów;
• udział we wszystkich procesach metabolicznych – woda jest niezbędna do przebiegu większości reakcji biochemicznych, elektrolity aktywują liczne enzymy;
• regulację temperatury ciała oraz zapobieganie hipotermii i przegrzaniu organizmu;
• ochronę narządów wewnętrznych poprzez amortyzowanie wstrząsów i zmniejszanie tarcia między tkankami.

Jest więc bardzo ważne, by gospodarka wodno-elektrolitowa pracowała odpowiednio. Z tego też względu badania elektrolitów (z krwi) i badanie nerek zawsze wykonuje się przed planowanymi operacjami chirurgicznymi, a nieprawidłowe wyniki mogą skutkować odroczeniem terminu zabiegu lub nawet dyskwalifikacji pacjenta aż do momentu ustabilizowania ich.

Spirulina i chlorella Spirulina i chlorella wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn, w tym również z metali ciężkich. Ponadto wspiera budowanie naturalnej odporności, odmładzanie organizmu, pomaga w likwidacji zaparć, przyspiesza metabolizm i regenerację uszkodzonych tkanek Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Błaszczyk U., Zalejska-Fiolka J., Gospodarka wodno-elektrolitowa, 2020.
2. Silverthorn D., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.