Fitoterapeutyki

Fitoterapeutyki to produkty pochodzenia roślinnego, czyli wywary, wyciągi, napary, oleje, sproszkowane części roślin, z których przyrządza się naturalne leki. Są stosowane w fitoterapii (ziołolecznictwie) w celu zapobiegania lub leczenia niektórych schorzeń oraz łagodzenia ich objawów. Współcześnie znajdują zastosowanie zarówno w profilaktyce zdrowotnej, jak i jako wsparcie konwencjonalnych metod leczenia. Ich skuteczność zależy od rodzaju wykorzystanej rośliny, zawartości substancji czynnych oraz właściwego sposobu stosowania.

Fitoterapeutyki

Fitoterapeutyki – czym są?

Fitoterapia, czyli leczenie z wykorzystaniem roślin i ich aktywnych składników, jest jedną z najstarszych form terapii znanych ludzkości. Historia ziołolecznictwa sięga czasów prehistorycznych, gdy ludzie, obserwując naturę i działanie roślin na organizmy zwierząt, zaczęli wykorzystywać je do leczenia różnych dolegliwości. Fitoterapeutyki mogą występować w formie tabletek, kapsułek, syropów, nalewek, kropli, naparów i herbatek, maści, kremów i żeli. Stosuje się je zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie, zależnie od wskazań, problemu zdrowotnego, przeciwwskazań oraz rodzaju zastosowanej rośliny.

Fitoterapeutyki zawierają wyciągi lub przetwory z jednej albo kilku roślin leczniczych. Ich działanie wynika z obecności naturalnych substancji biologicznie czynnych np.:

Mogą być stosowane jako leki roślinne lub (w zależności od produktu) jako suplementy diety. Związki aktywne występujące w roślinach mają właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne, antymutagenne i immunomodulujące, co sprawia, że regularne spożywanie ziół i przypraw w różnej postaci może pozytywnie wpływać na zdrowie człowieka.

Fitoterapeutyki – działanie i przykłady

Klasycznymi przykładami fitoterapeutyków wraz z ich leczniczym działaniem są:

  • mięta pieprzowa – łagodzi bóle brzucha i zaburzenia trawienne, zmniejsza wzdęcia, odświeża i dodaje energii;
  • rumianek pospolity – działa łagodząco i przeciwzapalnie, wzmacnia układ odpornościowy;
  • żeń-szeń – wzmacnia odporność, działa adaptogennie, dodaje witalności i pobudza libido;
  • melisa lekarska – uspokaja, łagodzi oznaki stresu i napięcia emocjonalnego, wspiera walkę z bezsennością;
  • guarana – ma dużo kofeiny, więc pobudza i dodaje energii, pomaga walczyć z apatią i depresją (jedynie wspomagająco);
  • wierzba biała – zawiera salicynę, z której wywodzi się kwas salicylowy i która stała się inspiracją do opracowania aspiryny;
  • bylica roczna – stanowi źródło artemizyniny, wykorzystywanej w leczeniu malarii.

Takich roślin jest oczywiście znacznie więcej, a spotkać je można na całym świecie. Niektóre są charakterystyczne wyłącznie dla konkretnego regionu na świecie, inne rosną tak powszechnie, że są uznawane wręcz za chwasty. Wiedza z zakresu ziołolecznictwa i fitoterapii powinna być niezwykle obszerna, ponieważ każdy lek roślinny może wchodzić w interakcję ze stosowanymi farmaceutykami lub suplementami, do każdego zioła są też konkretne przeciwwskazania do stosowania. Dobór fitoterapeutyków powinien być świadomy, poparty wszechstronną wiedzą i doświadczeniem. Dotyczy to również doboru dawki oraz czasu trwania leczenia.

Fitoterapeutyki – czy są bezpieczne?

Fitoterapeutyki to nic innego jak lecznicze rośliny i leki przyrządzone na bazie tych roślin. Uznaje się, że są bezpieczne dla organizmu człowieka i bardzo dobrze tolerowane, o ile zostaną dobrze dobrane i są stosowane zgodnie z metodyką. Dla przykładu głównymi przeciwwskazaniami do stosowania dziurawca są nadwrażliwość na światło słoneczne, ciąża i karmienie piersią oraz przyjmowanie wielu leków. Ziele to mocno wpływa na działanie wątroby i może osłabiać lub nasilać skuteczność innych środków. Jednak po wykluczeniu tych przeciwwskazań wykazuje bardzo silne działanie przeciwdepresyjne, rozkurczowe oraz wspomagające gojenie ran, bywa więc wykorzystywany wspomagająco do leczenia tych problemów zdrowotnych.

Fitoterapeutyki – gdzie kupić?

Większość fitoterapeutyków kupimy w sklepach zielarskich i z suplementami diety, niektóre nawet w ogólnodostępnych sklepach spożywczych. Na przykład herbatki z melisy znajdują się w każdym sklepie. Jednak niektóre preparaty lecznicze są dostępne wyłącznie w aptekach.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Michalak-Majewska M., Rzemieślnicza produkcja żywności i kosmetyków w oparciu o naukę i praktykę II edycja, Lublin 2025.
  2. Pawełek T., Leki ziołowe w praktyce lekarzy, styczeń 2018.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *