Wyciąg to ekstrakt roślinny będący skoncentrowaną formą składników aktywnych pozyskanych z surowca roślinnego najczęściej przy użyciu wody, alkoholu lub innego rozpuszczalnika. Takie produkty wykorzystuje się w celach suplementacyjnych, leczniczych, kosmetycznych, domowych i wielu innych. Co istotne, można przyrządzić je samodzielnie w domu, dobierając skład do własnych potrzeb.

Wyciąg – czym jest?
Mianem wyciągów określa się produkty pozyskane poprzez ekstrakcję, czyli „wyciąganie” (stąd nazwa) z roślin:
- witamin;
- składników mineralnych;
- enzymów;
- antyoksydantów;
- olejków eterycznych;
- garbników;
- alkaloidów;
- innych substancji biologicznie aktywnych.
Celem jest pozyskanie skoncentrowanego płynu ziołowego lub roślinnego, który można następnie wykorzystać do różnych celów. Można zatem podsumować, że w wyniku ekstrakcji powstaje płyn lub proszek o wyższej koncentracji niż zwykły napar czy herbata. Wyróżniamy przy tym kilka podstawowych rodzajów wyciągów, a są nimi:
- wyciągi wodne – napary, odwary, maceraty;
- wyciągi alkoholowe – nalewki, ekstrakty alkoholowe;
- wyciągi glicerynowe – delikatniejsze, często stosowane w preparatach dla dzieci;
- wyciągi olejowe – stosowane są tu głównie zioła bogate w olejki eteryczne (np. nagietek, dziurawiec).
Przede wszystkim wyciągi pozyskuje się po to, by zwiększyć stężenie substancji aktywnych, poprawić ich przyswajalność, uzyskać stabilny i powtarzalny produkt, a tym samym aby móc stosować rośliny w formie suplementów diety lub leków roślinnych.
Wyciągi wodne
Na szczególną uwagę zasługują wyciągi wodne, ponieważ to właśnie one są przyrządzane i wykorzystywane na co dzień najczęściej. Podstawą jest napar, czyli m.in. klasyczna herbata. Napary pozyskuje się poprzez zalanie gorącą lub wrzącą (zależnie od zioła) wodą ziół znajdujących się w naczyniu, nakrycie ich oraz odstawienie do zaparzenia na około 5-15 minut. Po upływie tego czasu całość się odcedza i wykorzystuje np. do picia, płukania jamy ustnej, płukania włosów, przecierania ciała. Napary przyrządza się raczej z delikatnych części roślin, a więc z liści czy kwiatów. Zawierają w składzie flawonoidy, garbniki, witaminy, naturalne olejki eteryczne.
Do przyrządzenia odwarów wykorzystuje się surowce trudniejsze w obróbce, takie jak korzenie roślin, korę, nasiona czy ich zdrewniałe części. W tym celu surowce roślinne zalewa się zimną wodą i doprowadza do wrzenia, po czym gotuje przez 10-30 minut. Po upływie tego czasu surowce odstawia się do ostudzenia i przecedza. W składzie odwarów znaleźć można przede wszystkim składniki trudno rozpuszczalne w wodzie, minerały i związki gorzkie.
Z kolei maceraty to tak zwane zimne wyciągi. Pozyskuje się je poprzez zalanie ziół i surowców roślinnych zimną wodą oraz odstawienie na 6-12 godzin, by woda sama wyciągnęła pożądane składniki. Po upływie wskazanego czasu macerat się przecedza i nadaje się on od razu do użycia. Maceraty stosuje się zwłaszcza wtedy, gdy wysoka temperatura stosowana przy odwarach lub naparach mogłaby zniszczyć substancje aktywne, a także gdy chcemy wyciągnąć śluzy roślinne.
Wyciągi alkoholowe
Drugą najczęściej stosowaną grupą wyciągów roślinnych są wyciągi alkoholowe. Aby je przygotować, zioła lub surowce roślinne zalewa się alkoholem, zazwyczaj spirytusem lub wódką, choć może to być także wino czy inny napój alkoholowy, a następnie odstawia nawet na kilka czy kilkanaście tygodni. Alkohol wyciąga składniki aktywne zawarte w roślinach i dodatkowo potęguje ich działanie. Alkohol działa na zasadzie bardzo dobrego rozpuszczalnika. Należy jedynie pamiętać, że przy stosowaniu doustnym (np. przy grypie, przeziębieniu, nieżytach żołądkowo-jelitowych) wyciągi alkoholowe nie nadają się u dzieci czy kobiet ciężarnych.
Polecane produkty:
|
Spirulina w tabletkach 100% naturalna
Spirulina platensis, którą Państwu oferujemy to 100% naturalna, słodkowodna alga o wysokiej zawartości składników odżywczych. Codziennie spożywana dostarcza organizmowi niezbędne substancje wpływające na sprawne funkcjonowanie układów w ciele człowieka. Zobacz więcej... |
|
Spirulina w proszku 100% naturalna
Spirulina w proszku od bioalgi to sproszkowana, 100% alga Spirulina platensis. Doświadczenie i wieloletnie badania sprawiły, że otrzymany produkt jest nie tylko w pełni naturalny, ale również wysokiej jakości i zawiera wysokie stężenie składników odżywczy Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Lamer-Zarawska E., Kowal-Gierczak B., Niedworok J., Fitoterapia i leki roślinne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2020.
- Ziołolecznictwo. Poradnik kliniczny, opracowanie zbiorowe, Wydawnictwo Forum Media, 2023.




