Endorfiny

Endorfiny są peptydami naturalnie wytwarzanymi w ośrodkowym układzie nerwowym, ale mogą być także syntetyzowane w innych tkankach i różnych gruczołach w ludzkim ciele. Nazywane są potocznie hormonami szczęścia, ponieważ ich wyrzut może wywoływać uczucie przyjemności, odprężenia, a nawet euforii. Regulują pracę układu nerwowego, co prowadzi do poczucia satysfakcji.

Endorfiny – charakterystyka

Endorfiny to grupa hormonów peptydowych produkowanych w organizmie każdego człowieka. Hormony te mogą specyficznie wiązać się z receptorami opioidowymi. Do dnia dzisiejszego wyróżniono 3 grupy tych endogennych peptydów opioidowych, do których należą:

• endorfiny;
• enkefaliny;
• dynorfiny/neodynorfiny.

Cząsteczki endorfin wytwarzane są ze specyficznych białek prekursorowych. Stwierdzono, że endorfiny regulują liczne procesy zachodzące w organizmie człowieka i potencjalnie mogą być stosowane w leczeniu bólu i innych chorób u ludzi.

Obecnie potwierdza się istnienie co najmniej 20 typów endorfin, lecz za najważniejsze uznaje się alfa, beta i gamma-endorfiny. Badania udowadniają, że wspomniane rodzaje hormonów szczęścia mają działanie zbliżone do opioidów, takich jak morfina. Endorfiny w największych ilościach produkowane są w podwzgórzu, przysadce mózgowej, rdzeniu kręgowym i innych strukturach układu nerwowego. Głównie w strukturach ośrodkowego układu nerwowego. Ostatnie badania sugerują jednak, że związki te mogą być w pewnych ilościach syntezowane także w tkankach obwodowych.

Endorfiny – działanie

Najważniejsze właściwości i działania endorfin można przedstawić następująco:

• działanie przeciwbólowe – endorfiny hamują przekazywanie bodźców bólowych w układzie nerwowym, ponieważ ograniczają uwalnianie neuroprzekaźników odpowiedzialnych za przekazywanie bólu, obniżają pobudliwość neuronów, a także podnoszą próg odczuwania bólu;
• poprawianie nastroju, samopoczucia – endorfiny oddziałują na struktury mózgowia odpowiedzialne za odczuwanie przyjemnych emocji. Efektem jest uczucie zadowolenia i przyjemności, odprężenie, poczucie błogości, zaś w określonych warunkach nawet euforia;
• regulacja stresu – modulują aktywność osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA), a tym samym wpływają na reakcje emocjonalne na trudne sytuacje;
• poprawa odporności organizmu – udowodniono, że endorfiny mogą oddziaływać też na układ immunologiczny, głównie poprzez stymulację produkcji cytokin i zwiększanie aktywności komórek odpornościowych;
• regulacja produkcji hormonalnej – endorfiny biorą udział w regulacji wydzielania innych hormonów poprzez oddziaływanie na podwzgórze i przysadkę.

Ich działanie obejmuje cały organizm, dlatego niestety niektóre osoby sięgają po używki (głównie narkotyki), które oddziałują podobnie, by uzyskać zbliżony efekt.

Endorfiny – co wpływa na ich produkcję?

Endorfiny są uwalniane głównie pod wpływem bodźców przyjemnych dla człowieka, czyli takich, które kojarzą się pozytywnie. Potwierdzono, że ich produkcja wzrasta choćby w trakcie jedzenia czekolady oraz szczerego śmiania się. Wpływ na wyższą produkcję endorfin ma też między innymi:

• przebywanie na słońcu i łonie natury, opalanie się;
• orgazm i satysfakcja seksualna;
• wysiłek fizyczny, aktywność fizyczna (obserwuje się nawet zjawisko określone jako euforia biegacza);
• pozytywne emocje, spokojny czas z bliskimi osobami;
• kontakt społeczny;
• ulubiona muzyka;
• spędzanie czasu na rozwijaniu własnego hobby.

Choć ogólnie mówi się, że produkcja endorfin kojarzy się z bodźcami przyjemnymi (i tak rzeczywiście w większości przypadków jest), to niektóre mniej przyjemne bodźce także mogą stymulować uwalnianie endorfin. Mowa choćby o silnym stresie, także tym traumatycznym. To jeden z powodów, dla których człowiek w sytuacji silnego stresu lub zagrożenia może przez pewien czas nie odczuwać bólu związanego z urazem (np. gdy jest uczestnikiem wypadku drogowego).

	Spirulina w tabletkach 100% naturalna Spirulina bioalgi to słodkowodna alga Spirulina platensis jakości premium. Tabletki prasowane na zimno, wyłącznie z suszonej spiruliny. Sprawdź skład i sposób stosowania. Zobacz więcej...
	Spirulina w proszku 100% naturalna Spirulina w proszku od bioalgi to w 100% sproszkowana alga Spirulina platensis. Możesz dodać ją do smoothie, soku lub jogurtu. Sprawdź skład i sposób stosowania. Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Jośko J., Pozytywne emocje siłą sprawczą zdrowienia, Probl Hig Epidemiol 2011, 92(3): 374-376.
2. Silverthorn D., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2019.
3. Zgliczyński W., Wielka interna – endokrynologia, Wydawnictwo Medical Tribune Polska, Warszawa 2020.