Winpocetyna to organiczny związek chemiczny będący pochodną eburnameniny, alkaloidu barwinka pospolitego. To powszechnie stosowany lek wpływający na krążenie krwi w mózgu. Jest wykorzystywana głównie w neurologii, geriatrii, okulistyce i otolaryngologii właśnie ze względu na swoje działanie poprawiające krążenie. Lek ten dostępny jest wyłącznie na receptę.
Winpocetyna – charakterystyka
Winpocetyna jest organicznym związkiem chemicznym o wzorze sumarycznym C22H26N2O2 oraz masie molowej 350,45 g/mol. Jest to lek nootropowy (poprawiający funkcje poznawcze) i psychostymulujący o złożonym mechanizmie działania, wpływający na poprawę krążenia mózgowego, poprawę metabolizmu zachodzącego w tkankach mózgu oraz zmniejszenie lepkości krwi.
Winpocetyna poprzez blokadę kanałów sodowych, wapniowych oraz receptorów NMDA i AMPA działa neuroprotekcyjnie. Dodatkowo poprawia metabolizm glukozy, serotoniny i noradrenaliny w mózgu, jak również działa przeciwutleniająco, co także wpływa ochronnie na ośrodkowy układ nerwowy.
Ze względu na wysoki profil bezpieczeństwa w zakresie dawki terapeutycznej omawiany związek wzbudza zainteresowanie badaczy pod kątem jego potencjalnego poszerzenia zastosowania, zwłaszcza u pacjentów z zapaleniem naczyń oraz toksycznym uszkodzeniem układu nerwowego w następstwie chemioterapii nowotworów.
Ciekawostką jest, że winpocetyna po raz pierwszy została zsyntetyzowana na Węgrzech w 1975 roku, a dokładniej na Wydziale Chemii Organicznej Politechniki w Budapeszcie, przez profesora Csaba Szántay. W 1978 roku pod nazwą Cavinton została wprowadzona na rynek przez węgierski koncern farmaceutyczny Gedeon Richter. Od tego czasu jest popularnym lekiem nie tylko w Europie, ale i na całym świecie.
Winpocetyna – wpływ na organizm człowieka
Winpocetyna zwiększa przepływ krwi w mózgu, siatkówce i uchu wewnętrznym. Poprawia właściwości reologiczne krwi (zmniejsza lepkość, hamuje agregację płytek). Ułatwia transport tlenu do mózgu, zwiększa tolerancję komórek na niedotlenienie, jak również hamuje wychwyt adenozyny i działa neuroprotekcyjnie. Blokuje kanały sodowe i wapniowe oraz receptory NMDA i AMPA czego efektem jest intensywne działanie przeciwdrgawkowe. Dodatkowo zwiększa metabolizm glukozy i produkcję ATP (cząsteczek energii) w mózgu. Można więc podsumować, że jest to związek o wielokierunkowym działaniu biologicznym.
W Polsce winpocetyna jest dostępna w formie tabletek doustnych (5 mg lub 10 mg) oraz w formie roztworu do wstrzykiwań (ampułka 10 mg). Powinno się ją stosować trzy razy dziennie po 5 mg lub 10 mg w zależności od nasilenia objawów. Lek przyjmuje się po posiłku. Z reguły nie zaleca się przyjmowania go w późnych godzinach wieczornych, ponieważ może wywoływać problemy ze snem, a nawet bezsenność.
Winpocetyna – wskazania
Podstawowe wskazania do stosowania omawianego leku obejmują leczenie przede wszystkim:
- przewlekłej niewydolności krążenia mózgowego, w tym stanów po udarze niedokrwiennym i otępienia naczyniopochodnego;
- wspomagającego przewlekłych zaburzeń krążenia w naczyniówce i siatkówce oka;
- wspomagającego zaburzenia słuchu o podłożu naczyniowym.
Wskazaniem do stosowania jest też łagodzenie psychicznych i neurologicznych objawów niewydolności krążenia mózgowego.
Winpocetyna – przeciwwskazania
Na ogół pacjenci dobrze tolerują winpocetynę, a działania niepożądane występują niezbyt często. Winpocetyna jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na sam lek lub substancje pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z:
- uwarunkowaną genetycznie nietolerancją galaktozy;
- niedoborem enzymu laktazy;
- zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Przeciwwskazania do stosowania to najczęściej:
- ostra faza udaru mózgu;
- ciężka choroba niedokrwienna serca;
- ciężkie zaburzenia rytmu serca;
- ciąża i okres karmienia piersią;
- bardzo młody wiek (dzieci).
Decyzję o przepisaniu recepty na ten lek podejmuje lekarz po dokładnym zapoznaniu się z danym przypadkiem.
Winpocetyna – skutki uboczne
Winpocetyna uznawana jest za lek skuteczny i bezpieczny. Jednak jak każdy związek chemiczny, może wywołać skutki uboczne. Bywają nimi:
- spadek ciśnienia tętniczego, częstoskurcz;
- zaburzenia żołądkowo-jelitowe;
- zaczerwienienie twarzy;
- zawroty głowy;
- bóle głowy;
- bezsenność;
- leukopenia;
- zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych;
- reakcje alergiczne.
Polecane produkty:
|
Spirulina + Żelazo
Suplement diety Spirulina + Żelazo w postaci tabletek został wytworzony z suszonych, sproszkowanych, mikroskopijnych alg, należących do gatunku Spirulina platensis. Stanowi źródło organicznie związanego, naturalnie pozyskanego żelaza. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Starostka-Tatar A., Łabuz-Roszak B., Winpocetyna w praktyce lekarza rodzinnego, Lekarz POZ, 2/2020.
- Lasek-Bal A., Winpocetyna – skuteczność i bezpieczeństwo w chorobach układu nerwowego, Świat Medycyny i Farmacji, 2024.
- Bałkowiec-Iskra E., Joniec I., Winpocetyna – nowe wskazania do stosowania, Przewodnik Lekarza, 2/2005.




