Proantocyjanidyny

Proantocyjanidyny to naturalne organiczne związki chemiczne zaliczane do grona polifenoli. Można więc powiedzieć, że są jednymi z cennych antyoksydantów (przeciwutleniaczy), czyli związków zwalczających wolne rodniki tlenowe i stres oksydacyjny, będące czynnikami ryzyka chorób cywilizacyjnych. Omawiane związki znaleźć można w wielu różnych produktach spożywczych, np. w herbacie, kakao czy owocach.

Proantocyjanidyny

Proantocyjanidyny?

Proantocyjanidyny znane są również jako taniny skondensowane lub niehydrolizujące. Związki te mają strukturę oligomeryczną lub polimeryczną. Przeważnie składają się z cząsteczek flawan-3-oli, flawan-3,4-dioli lub ich mieszanin. Nie zawierają w swym szkielecie jednostek cukrowych, co odróżnia je od galo- i elagotanin. Są to bezbarwne składniki roślin, które pod wpływem kwasów przekształcają się w barwne antocyjanidyny. Związki dwóch lub więcej proantocyjanidyn nazywamy związkami proantocyjanidynowymi, tj. proantocyjanidynami oligomerycznymi lub oligomerami proantocyjanidowymi. Oligomeryczne proantocyjanidyny, czyli tzw. OPC, stanowią szczególną grupę polifenoli. Jako antyutleniacze, OPC są silniejsze wobec niektórych rodników, np. 50 razy od witaminy E i 20 razy od witaminy C.

Proantocyjanidyny – źródła

Proantocyjanidyny można znaleźć w wielu ogólnodostępnych i lubianych w kuchni polskiej produktach spożywczych. Są nimi przede wszystkim:

  • herbata;
  • kakao;
  • czerwone wino;
  • pestki winogron;
  • jagody;
  • jabłka;
  • kora sosny;
  • liście drzew takich jak: dąb, miłorząb, róża, głóg;
  • orzechy laskowe;
  • migdały.

Aby zwiększyć spożycie polifenoli w swojej codziennej diecie, należy wybierać ciemne owoce i warzywa – intensywny kolor to często znak obecności polifenoli. Warto też sięgać po produkty nieprzetworzone, ponieważ świeże, suszone lub mrożone owoce zachowują więcej aktywnych związków.

Proantocyjanidyny – wpływ na zdrowie człowieka

Proantocyjanidyny wykazują wysoką aktywność biologiczną. Właściwości przeciwutleniające tych związków mogą być wykorzystywane w profilaktyce nowotworów, zarówno przewodu pokarmowego, jak i narządów wewnętrznych. Zapobiegają także utlenianiu frakcji LDL cholesterolu. Farmakologiczna aktywność proantocyjanidyn jest stosunkowo dobrze poznana, zwłaszcza pod względem ich wpływu na układ sercowo-naczyniowy. Ostatnimi czasy wykazano ponadto hamujące działanie tych związków na aktywację płytek krwi (trombocytów), w trakcie czego badano ekstrakt z nasion kakaowca, zasobny w te związki. U osób przyjmujących preparat zaobserwowano supresję ADP lub epinefryny. Udowodniono także, że spożycie czekolady (cennego źródła proantocyjanidyn) powoduje podwyższenie poziomu prostacyklin i zmniejszenie stężenia leukotrienów we krwi.

Proantocyjanidyny to związki działające ochronnie w stosunku do wątroby, nerek oraz skóry. Zmniejszają toczące się w organizmie stany zapalne oraz mogą łagodzić oznaki alergii. To silne antyoksydanty, zmniejszające stres oksydacyjny i poziom wolnych rodników tlenowych w organizmie, które są potwierdzonym czynnikiem ryzyka chorób cywilizacyjnych XXI wieku, do których zaliczamy między innymi: nowotwory, alergie, zespół jelita drażliwego, chorobę Leśniowskiego-Crohna, wszelkie problemy autoimmunologiczne i wiele innych. Takie działanie wiąże się po części z faktem, że proantocyjanidyny wykazują właściwości osłonowe w stosunku do witamin C i E. W obecności tych związków zmniejsza się zużycie α-tokoferolu biorącego udział w procesach oksydacyjnych, np. podczas peroksydacji lipidów.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Teleszko M., Wojdyło A., Oszmiański J., Zawartość kwasu elagowego i spolimeryzowanych proantocyjanidyn w pseudoowocach wybranych gatunków róż, Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 5/2012.
  2. Kołodziejczyk J., Olas B., Pestki winogron jako cenne źródło związków chroniących układ krążenia, Postępy Fitoterapii, 1/2011.

Może Cię zainteresować

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *