Kaszel u dzieci

Kaszel u dzieci często wzbudza u rodziców ogromny niepokój, zwłaszcza jeśli towarzyszą mu inne dolegliwości (np. gorączka, złe samopoczucie) lub gdy ma charakter przewlekły. Z tym problemem warto wówczas udać się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub do lekarza pediatry. Z pewnością nie powinno się go bagatelizować.

Kaszel u dzieci – przyczyny

Kaszel jest skomplikowanym zjawiskiem fizjologicznym (odruchem), pozostając jednocześnie podstawowym mechanizmem oczyszczającym drogi oddechowe z niepożądanych substancji inhalowanych z powietrzem do płuc. Może mieć wiele różnych przyczyn, dlatego sam w sobie nie wskazuje na żadną konkretną jednostkę chorobową. Najczęstsze przyczyny kaszlu ostrego u dzieci to infekcje górnych i dolnych dróg oddechowych, ale nie można też zapominać o aspiracji ciała obcego jako możliwej przyczynie. Istotny jest dobrze zebrany wywiad. Kaszel podostry, trwający około 3-8 tygodni, to najczęściej kaszel poinfekcyjny.

Infekcje powodujące kaszel mogą być zarówno wirusowe (grypa, RSV, paragrypa), jak i bakteryjne (zapalenie zatok, zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli). W zależności od podłoża infekcji, kaszel może różnić się nieco swoim obrazem klinicznym i objawami towarzyszącymi. Przy infekcjach wirusowych najczęściej jest suchy, zaś przy bakteryjnych mokry. Inne możliwe przyczyny kaszlu u dzieci to:

• alergie;
• astma oskrzelowa;
• nadreaktywność oskrzeli;
• podrażnienia środowiskowe, w tym bierna ekspozycja na dym papierosowy;
• spaliny;
• zanieczyszczenia powietrza;
• kurz.

Wówczas kaszel raczej przyjmuje postać przewlekłą lub wykazuje silną tendencję do nasilania się w określonych porach roku.

Kaszel u dzieci – jak wygląda?

Podstawowy podział wyróżnia 2 rodzaje kaszlu:

• kaszel mokry – towarzyszy mu odkrztuszanie śluzu i nieprzyjemne spływanie gęstej wydzieliny po tylnej stronie gardła. Z reguły pojawia się po kilku dniach infekcji, wówczas świadczy o oczyszczaniu dróg oddechowych;
• kaszel suchy – brzmi „szczekająco” lub drażniąco, często pojawia się na początku infekcji wirusowej, może nasilać się w nocy. Nie towarzyszy mu obecność wydzieliny w gardle lub przełyku.

Kaszel może mieć różnorodny obraz kliniczny, a odróżnienie suchego od mokrego nie jest tak proste, jak na schemacie. Dlatego też podkreśla się znaczenie konsultacji lekarskiej w celu dokładnej diagnostyki kaszlu u dziecka.

Wizyta u lekarza wskazana jest szczególnie w następujących przypadkach:

• kaszel trwa długo lub się nasila;
• dziecko ma gorączkę, trudności z oddychaniem lub sinienie ust;
• pojawia się świszczący oddech;
• dziecko jest bardzo osłabione lub apatyczne;
• kaszel pojawił się po zakrztuszeniu.

W takich przypadkach bagatelizowanie dziecięcego kaszlu może doprowadzić do wystąpienia groźnych powikłań i pogorszenia stanu zdrowia małego pacjenta.

Zobacz również: Jak radzić sobie z suchym kaszlem w nocy?

Sposoby na kaszel u dzieci

Przede wszystkim kaszel należy leczyć przyczynowo, zatem jeśli wynika on z ekspozycji na zanieczyszczenia lub kurz, pomieszczenia, w których przebywa dziecko, należy dokładnie posprzątać, ewentualnie dodatkowo zadbać o obecność w nich oczyszczacza powietrza. Jeśli natomiast podłożem jest infekcja bakteryjna, dziecko po konsultacji z lekarzem powinno otrzymać antybiotyk. Z kolei alergie leczy się poprzez unikanie ekspozycji na alergen, ewentualnie przez odczulanie, jeśli jest ono możliwe w przypadku tej konkretnej alergii.

Dopiero uzupełniająco, jako działania objawowe i łagodzące, można sięgnąć po:

• podawanie dziecku systematycznie płynów – woda, letnia herbata ziołowa czy napar z rumianku mogą łagodzić suchość gardła. Ponadto utrzymanie nawodnienia pomaga rozrzedzać wydzielinę;
• oczyszczanie noska – zatkany nos powoduje spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, co wywołuje kaszel. Delikatne płukanie nosa solą fizjologiczną może przynieść ulgę;
• naturalny miód – podanie dziecku łyżeczki naturalnego miodu działa jak naturalny antybiotyk, łagodzi podrażnienia i daje ulgę w kaszlu. Jest przy tym metodą smaczną i lubianą przez dzieci. Nie należy podawać miodu dzieciom młodszym niż 1 roczek;
• ciepłe okłady na klatce piersiowej – może to być ciepły termofor lub inny kompres, a nawet mały kocyk zagrzany wcześniej na kaloryferze. Ciepło rozluźnia mięśnie i łagodzi dyskomfort związany z kaszlem.

Chore dziecko wymaga odpoczynku, dlatego też należy zapewnić mu jak najlepsze warunki do regeneracji.

Olej z czarnuszki Czarnuszka to wszechstronny, naturalny produkt o potwierdzonym, niezwykle szerokim działaniu. Wykazuje właściwości m.in. antyseptyczne, antywirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwalergiczne ... Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Ptak K., Cichocka-Jarosz E., Kwinta P., Kaszel przewlekły u dzieci, Developmental Period Medicine, 2018;XXII,4329.
2. Koblańska M., Kaszel u dzieci ma wiele przyczyn, Lekarz POZ, 4/2016.
3. Emeryk A., Bartkowiak-Emeryk M., Durda A., Kaszel przewlekły u dzieci Cz.I charakterystyka odruchu kaszlowego, definicje, podział, epidemiologia, Alergia, 2007, 2: 19-20.