Naturalny antybiotyk to potoczne określenie, które często pojawia się w opisach czosnku, cebuli, miodu czy olejku z oregano. Niektóre związki występujące w tych produktach badano pod kątem wpływu na drobnoustroje. Warto wiedzieć co mówią takie badania i jak wykorzystać te składniki w kuchni. W przypadku infekcji bakteryjnej o potrzebie zastosowania antybiotyku decyduje lekarz. Infekcje wirusowe wymagają innego postępowania.

Naturalny antybiotyk – jakie produkty określa się w ten sposób?
Wiele produktów nazywanych potocznie naturalnymi antybiotykami znajdziemy w kuchennej szafce, lodówce lub ogródku. Należą do nich m.in. czosnek, cebula, miód, oregano i czarnuszka. Każdy z tych produktów ma inny skład, a badania często dotyczą konkretnego wyciągu, olejku lub pojedynczego związku.
Czosnek i cebula
Czosnek i cebula zawierają związki siarkowe. Jednym z najbardziej znanych jest allicyna, która powstaje podczas rozgniatania lub siekania czosnku. W warunkach laboratoryjnych badano jej wpływ na wzrost wybranych bakterii i grzybów. W kuchni czosnek i cebula są cenione przede wszystkim za wyrazisty smak. Tradycyjnie łączy się je również z miodem.
Miód
Miód składa się głównie z cukrów. Zawiera także związki fenolowe, w tym flawonoidy. Jednym z czynników badanych pod kątem wpływu na drobnoustroje jest wysokie stężenie cukrów w miodzie, które ogranicza dostępność wody. W badaniach uwzględnia się również inne składniki, np. metyloglioksal charakterystyczny dla miodu manuka. Skład miodu zależy od jego pochodzenia.
Olejek z oregano
Do charakterystycznych składników olejku z oregano należą karwakrol i tymol. W badaniach laboratoryjnych sprawdzano wpływ olejku i jego składników na wzrost wybranych drobnoustrojów. Olejek eteryczny to skoncentrowany preparat. Przed użyciem sprawdź jego przeznaczenie i instrukcję na opakowaniu. Do przyprawiania potraw wystarczy suszone lub świeże oregano.
Czarnuszka siewna
Z nasion czarnuszki siewnej tłoczy się olej o charakterystycznym, intensywnym smaku. Jednym z jego składników jest tymochinon, który badano m.in. pod kątem wpływu na wzrost bakterii w warunkach laboratoryjnych. W piśmiennictwie opisano również badania wybranych preparatów z czarnuszki u osób z zakażeniem Helicobacter pylori. Wyniki takich badań dotyczą konkretnych preparatów i warunków ich stosowania. Przy podejrzeniu zakażenia potrzebna jest diagnostyka, a sposób leczenia ustala lekarz.
Naturalne antybiotyki – lista produktów i surowców
W tekstach o domowych sposobach i tradycyjnym ziołolecznictwie pod nazwą „naturalne antybiotyki” pojawiają się także:
- kurkuma;
- imbir;
- chrzan;
- cynamon;
- jeżówka purpurowa;
- aloes;
- żurawina;
- kora lapacho;
- bylica piołun;
- goździki.
Na tej liście są zarówno przyprawy i owoce, jak i surowce zielarskie. W przypadku ekstraktów i olejków sposób użycia zależy od przeznaczenia konkretnego preparatu.
Jak wykorzystać te składniki w kuchni i codziennej diecie?
Miód, imbir czy kurkumę można dodać do herbaty lub ciepłego mleka. Czosnek, cebula i chrzan to aromatyczne dodatki do dań wytrawnych. Jeśli lubisz połączenie słodkiego i ostrego smaku, możesz wykorzystać miód i czosnek w domowym sosie lub marynacie. Miodu nie podaje się dzieciom przed ukończeniem 12. miesiąca życia.
Jeśli rozważasz suplementację, sprawdź skład i ilość poszczególnych substancji w zalecanej dziennej porcji. W oleju z czarnuszki bioalgi w kapsułkach tłoczony na zimno olej z nasion czarnuszki siewnej połączono z witaminą E. Zalecana dzienna porcja dwóch kapsułek dostarcza 10 mg witaminy E (83% referencyjnej wartości spożycia). Witamina E pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.
Suplement diety służy uzupełnianiu jadłospisu. Stosuj go zgodnie z informacjami na opakowaniu. Jeśli lekarz przepisał Ci antybiotyk, przyjmuj go zgodnie z zaleceniami.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki - oryginalny (egipski)
100% naturalny olej tłoczony na zimno z nasion czarnuszki egipskiej (Nigella sativa). Zawiera naturalnie występujące nienasycone kwasy tłuszczowe oraz tymochinon. Sprawdź skład i sposób stosowania. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Nowak Z., Antybiotyki z apteki Pana Boga, Wydawnictwo AA, Kraków 2022.
- Markiewicz Z., Korsak D., Popowska M., Antybiotyki w dobie narastającej lekooporności, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2021.
- Kulczyński B., Gramza-Michałowska A., Znaczenie żywieniowe imbiru, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 1/2016.
- Hać-Szymańczuk E., Lipińska E., Grzegrzółka O., Ocena aktywności przeciwbakteryjnej oregano, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 3/2012.
- Centers for Disease Control and Prevention, Healthy Habits – Antibiotic Do’s and Don’ts oraz Manage Common Cold.
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności.




