Białko w diecie

Białko w diecie to bardzo ważny składnik, odpowiadający między innymi za budowę mięśni, narządów wewnętrznych, wzmocnienie organizmu. Jest ważne na każdym etapie życia i powinno stanowić około 20% podstawowej diety człowieka. Inaczej wygląda sytuacja u osób ze zwiększonym lub zmniejszonym zapotrzebowaniem na białko. Jeśli wynika to z chorób, warto skonsultować się z dietetykiem, który pomoże dopasować jadłospis do potrzeb organizmu.

Białko w diecie – rekomendacje żywieniowe

Zgodnie z rekomendacjami WHO i innych organizacji zajmujących się ludzkim zdrowiem, przeciętna, sugerowana zawartość białka w diecie dorosłego, zdrowego człowieka prowadzącego umiarkowany tryb życia powinna wynosić około 0,9 g na 1 kg masy ciała. W praktyce oznacza to, że np. mężczyzna ważący 85 kg powinien przyjmować średnio 76,5 g białka w ciągu całego dnia.

Zapotrzebowanie na białko wzrasta w przypadku osób bardzo aktywnych fizycznie, zarówno w związku z uprawianym sportem, jak i pracą zawodową. Wskazaniami do zwiększenia podaży białka są też ciąża i okres karmienia piersią, niektóre choroby przewlekłe, zwłaszcza nowotworowe, związane z przewlekłymi stanami zapalnymi, wyniszczające, jak również stany po przebytych operacjach i poważniejszych kontuzjach, w których organizm potrzebuje białek do prawidłowych procesów gojenia.

Mniejsze zapotrzebowanie na białko w diecie i konieczność ograniczenia jego spożycia mają miejsce natomiast w następujących przypadkach:

• przewlekła choroba nerek – zwłaszcza w niektórych stadiach, gdy niezbędne jest ograniczenie obciążenia nerek produktami przemiany białek;
• niewydolność nerek – choć sposób żywienia zależy m.in. od tego, czy pacjent jest dializowany. Osoby dializowane często potrzebują wręcz więcej białka, dlatego zapotrzebowanie ustala się tu indywidualnie;
• niektóre choroby wątroby, zwłaszcza w określonych sytuacjach związanych z encefalopatią wątrobową;
• niektóre wrodzone choroby metaboliczne związane z zaburzeniami przemiany aminokwasów, np. fenyloketonuria lub choroby cyklu mocznikowego.

W razie wątpliwości najlepiej skonsultować się z lekarzem prowadzącym oraz z dietetykiem klinicznym.

Źródła białka w diecie

Wartość odżywcza białek (zarówno pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego) jest zróżnicowana, z reguły jednak białka roślinne odznaczają się mniejszą wartością odżywczą. W każdym posiłku zawarta jest pewna ilość białek o zróżnicowanej wartości odżywczej, które w wyniku procesów trawienia i wchłaniania dostarczają mieszaniny aminokwasów wykorzystywanych do biosyntezy białek ustrojowych.

Za najlepsze źródła pełnowartościowego białka uznaje się wciąż produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak:

• mleko i produkty mleczne;
• jaja;
• ryby i owoce morza;
• mięso.

Spośród roślin najlepszymi źródłami białka są rośliny strączkowe, np.:

• bób;
• fasola;
• soczewica;
• groch;
• ciecierzyca;
• soja;
• Spirulina (mikroalga dostępna jako suplement diety).

Ważne, aby produkty pochodzenia zwierzęcego były “chude”, czyli z niższą zawartością tłuszczu. Dla przykładu lepszym wyborem będzie częstsze spożywanie mięsa kurczaka i ryb niż tłustego mięsa wołowego i wieprzowego.

Zobacz również: Białko roślinne.

Białko w diecie – dlaczego jest tak ważne?

W organizmie człowieka białko:

• jest niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju, zwłaszcza młodych organizmów;
• jest potrzebne do procesów naprawy i wymiany „zużytych lub uszkodzonych” tkanek, np. w trakcie gojenia się ran;
• bierze udział w produkcji wielu związków, które regulują pracę organizmu, czyli enzymów i niektórych hormonów (np. adrenaliny, insuliny);
• pełni funkcję transportową – np. hemoglobina jest białkiem transportującym tlen do komórek.

Białko to podstawowy element budulcowy wszystkich tkanek ludzkiego organizmu. Bez niego jesteśmy bardziej podatni na choroby (jako że przeciwciała to również białka), słabi, zmęczeni. Pojawia się nagła utrata wagi, osłabienie kości i stawów, bóle kostno-stawowe i mięśniowe. Białko należy dostarczać wraz z dietą, a jeśli zapotrzebowanie na nie jest rzeczywiście zwiększone, można rozważyć dodatkową suplementację.

	Spirulina w proszku 100% naturalna Spirulina w proszku od bioalgi to sproszkowana, 100% alga Spirulina platensis. Doświadczenie i wieloletnie badania sprawiły, że otrzymany produkt jest nie tylko w pełni naturalny, ale również wysokiej jakości i zawiera wysokie stężenie składników odżywczy Zobacz więcej...
	Spirulina w tabletkach 100% naturalna Spirulina platensis, którą Państwu oferujemy to 100% naturalna, słodkowodna alga o wysokiej zawartości składników odżywczych. Codziennie spożywana dostarcza organizmowi niezbędne substancje wpływające na sprawne funkcjonowanie układów w ciele człowieka. Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Gil M., Głodek E., Ocena spożycia białka w całodziennych racjach pokarmowych studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 4/2012.
2. Grzymisławski M., Dietetyka Kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2022.