Enteropatia glutenowa

Enteropatia glutenowa (inaczej: celiakia lub choroba trzewna) to przewlekła, trwająca całe życie choroba autoimmunologiczna o podłożu genetycznym. Wywołuje ją spożycie glutenu, czyli białka zawartego w pszenicy, życie i jęczmieniu. Nie ma sposobów na jej całkowite wyleczenie. Postępowanie opiera się na modyfikacji codziennej diety, czyli na wykluczeniu z niej źródeł glutenu. Nieleczona celiakia może prowadzić do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego i zaburzeń wchłaniania składników odżywczych.

Enteropatia glutenowa – przyczyny

Celiakia jest przewlekłą chorobą charakteryzującą się nieprawidłową strukturą błony śluzowej jelita cienkiego spowodowaną nietolerancją glutenu, ulegającą remisji przy stosowaniu diety bezglutenowej. Coraz powszechniej diagnozuje się ją u osób dorosłych, w równej mierze u kobiet i u mężczyzn. Może współistnieć z innymi chorobami o podłożu immunologicznym, m.in. z chorobami zapalnymi jelit. Uważa się, że na jej wystąpienie wpływają czynniki genetyczne, środowiskowe, infekcyjne, immunologiczne oraz metaboliczne. Nie sposób ustalić jednej, konkretnej przyczyny tej choroby. Jest to schorzenie autoimmunologiczne, co oznacza, że układ odpornościowy organizmu atakuje własne tkanki, w tym przypadku jelit, prowadząc do ich niszczenia.

Enteropatia glutenowa – objawy

Do charakterystycznych objawów enteropatii glutenowej u pacjentów dorosłych należą:

• przewlekła biegunka (nieprzyjemnie pachnące, obfite, tłuszczowe stolce);
• zaburzenia apetytu;
• dyskomfort w jamie brzusznej, wzdęcia, bóle brzucha;
• zaburzenia zachowania, opóźnienie pokwitania, bóle kostno-stawowe, osłabienie oraz niedokrwistość w późniejszych etapach, w przypadku nieleczonej choroby.

Można ponadto rozpoznać postać subkliniczną choroby, jest to istotne ze względu na następujące powikłania:

• możliwość rozwinięcia się zmian o charakterze nowotworowym w przyszłości;
• ujawnienie się zaburzeń spowodowanych niedoborami witamin i związków odżywczych;
• możliwość urodzenia dziecka z małą masą urodzeniową u chorujących matek;
• ujawnienie się współistniejących innych zaburzeń autoimmunologicznych.

Udowodniono, że u pacjentów z enteropatią glutenową zastosowanie diety bezglutenowej powoduje zmniejszenie ryzyka chorób nowotworowych do poziomu osób niechorujących na enteropatię glutenową. Dlatego tak ważne jest niebagatelizowanie objawów związanych z układem pokarmowym, zwłaszcza jeśli są one przewlekłe.

Zobacz również: Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten.

Diagnostyka enteropatii glutenowej

Aby rozpoznać enteropatię glutenową spełnione muszą zostać spełnione trzy kryteria.

1. Zanik kosmków w jelicie cienkim.
2. Kliniczne objawy zaburzeń wchłaniania, takie jak biegunka, zmniejszenie masy ciała, zaburzenia wynikające z niedoborów składników odżywczych i witamin.
3. Nieprzyjemne objawy spowodowane wprowadzeniem do diety pokarmów zawierających gluten i ich ustąpienie po usunięciu glutenu z diety.

Jednym z najważniejszych badań diagnostycznych pozwalających rozpoznać enteropatię glutenową jest gastroskopia z biopsją pobraną z części zaopuszkowej dwunastnicy. Do rozpoznania niezbędne jest ponadto wykonanie badań serologicznych. Do podstawowych markerów serologicznych choroby trzewnej należą:

• przeciwciała przeciwretikulinowe w klasach IgA i IgG;
• przeciwciała antygliadynowe w klasach IgA i IgG;
• przeciwciała przeciw endomysium mięśni gładkich w klasach IgA i IgG;
• przeciwciała przeciw tkankowej transglutaminazie w klasach IgA i IgG.

Diagnostyką i leczeniem problemu zajmują się lekarze gastroenterolodzy, nierzadko we współpracy z dietetykami klinicznymi.

Enteropatia glutenowa – leczenie

Jedyną formą leczenia enteropatii glutenowej jest wykluczenie z codziennego jadłospisu glutenu. Znajduje się on między innymi w:

• pieczywie;
• makaronie;
• wypiekach (takich jak ciasta, ciastka, drożdżówki, pizza);
• niektórych kaszach (manna, pęczak, jęczmienna, kuskus, bulgur);
• płatkach śniadaniowych;
• pierogach;
• alkoholu.

I wielu innych ogólnodostępnych produktach spożywczych. Jeśli chcemy cieszyć się zdrowiem i dobrym samopoczuciem oraz uniknąć niedoborów pokarmowych związanych z dietą bezglutenową, warto skonsultować się z dietetykiem, który pomoże przygotować odpowiednio zbilansowany jadłospis.

Spirulina i chlorella Spirulina i chlorella wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn, w tym również z metali ciężkich. Ponadto wspiera budowanie naturalnej odporności, odmładzanie organizmu, pomaga w likwidacji zaparć, przyspiesza metabolizm i regenerację uszkodzonych tkanek Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Grzymisławski M., Stankowiak-Kulpa H., Włochal M., Celiakia – standardy diagnostyczne i terapeutyczne 2010 roku, Forum Leczenia Otyłości, 1/2010.
2. Kaniewska M., Rydzewska G., Choroba trzewna u dorosłych – patogeneza, manifestacje kliniczne, współistnienie z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit i innymi chorobami o podłożu immunologicznym, Przegląd Gastroenterologiczny 2009; 4 (4): 173-177.