Co brać na zmęczenie i senność, by suplementacja była prowadzona świadomie i nie powodowała przeciążenia organizmu? Warto pamiętać, by nie przesadzać z liczbą przyjmowanych suplementów diety. Dobiera się je indywidualnie do potrzeb organizmu, po wcześniejszym wykluczeniu ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadku przewlekłego zmęczenia i senności warto w pierwszej kolejności poszukać ich przyczyny, ponieważ objawy te mogą mieć różne podłoże. Suplementacja może być pomocna przede wszystkim wtedy, gdy wynika z rzeczywistego zapotrzebowania organizmu lub stwierdzonych niedoborów.

Co brać na zmęczenie i senność?
Witaminy i minerały to nie jedyne składniki, które pojawiają się w preparatach wybieranych przy zmęczeniu i senności. Dostępne są również produkty roślinne oraz suplementy diety łączące kilka składników. Różnią się one składem i przeznaczeniem. Dlatego warto poznać poszczególne grupy, zamiast kierować się wyłącznie ogólnym określeniem na energię. W dalszej części artykułu omówimy:
- witaminy;
- zioła adaptogenne (adaptogeny);
- minerały;
- pozostałe suplementy.
Przy każdej grupie przedstawimy przykłady składników, ich rolę w organizmie oraz najważniejsze kwestie związane ze stosowaniem. Taki podział ułatwi porównanie dostępnych możliwości i zrozumienie, dlaczego poszczególne preparaty nie mają jednakowego zastosowania.
Witaminy
Przed rozpoczęciem suplementacji warto wykonać badania krwi oceniające aktualny poziom witaminy D, witaminy B12 i kwasu foliowego. Jeśli wyjdą niedobory tych związków, należy rozpocząć suplementację. Wszystkie wpływają na poziom odczuwalnej energii, motywację do działania, brak odczuwania senności w ciągu dnia. Jeśli zmagamy się z ich niedoborami, rano wstajemy zmęczeni i niewyspani, wzrasta ryzyko niedoborów odporności i złego samopoczucia, a skrajnie nawet stanów depresyjnych. Inną witaminą zwiększającą poziom energii jest witamina C, której głównym, najbogatszym źródłem naturalnym jest acerola. Znaleźć ją można także w cytrusach, porzeczkach, kapuście, kiszonkach, zielonych warzywach liściastych oraz truskawkach.
W przypadku każdej suplementacji należy pamiętać, że głównym źródłem witamin, minerałów czy innych związków aktywnych zawsze powinna być dieta, czyli naturalne produkty spożywcze. Dopiero jeśli pomimo zbilansowanej i zdrowej diety dalej odczuwamy zmęczenie i senność, a badania pokazują niedobory, warto włączyć suplementację. Jednocześnie należy znaleźć przyczynę tych niedoborów. Może to być na przykład choroba tarczycy, anemia bądź choroby jelit, które wymagają leczenia przyczynowego i farmakologicznego, a nie wyłącznie samej suplementacji.
Zobacz również: Jakie witaminy brać na co dzień?
Zioła adaptogenne
Zioła adaptogenne to inaczej takie rośliny, których składniki mają zdolność do modulowania odpowiedzi immunologicznej i neurologicznej, zwiększając tolerancję organizmu na przeciążenia, stres, nadmiar obowiązków, zmienne warunki środowiska. Tym samym stajemy się bardziej odporni na wymienione czynniki, co bezpośrednio przekłada się na poziom stresu. Przykłady często stosowanych adaptogenów to:
- żeń-szeń – wykazuje działanie dotyczące zmęczenia i wydolności psychofizycznej, może jednak powodować bezsenność, bóle głowy czy dolegliwości żołądkowe, zwłaszcza przy stosowaniu późno w ciągu dnia;
- różeniec górski – często stosowany przy zmęczeniu związanym ze stresem i przeciążeniem;
- ashwagandha – częściej wykorzystywana przy stresie i napięciu niż jako typowy „pobudzacz”;
- eleuterokok kolczasty – tradycyjnie stosowany w celu zwiększenia odporności na zmęczenie i stres.
Zioła adaptogenne najlepiej stosować z samego rana. Wieczorem mogą potęgować bezsenność, pobudzając organizm do działania.
Zobacz również: Suplementy na zmęczenie.
Minerały
Składnikami mineralnymi, które mogą mieć znaczenie w przypadku zmęczenia, są m.in.:
Niedobór żelaza może powodować zmęczenie, osłabienie, senność i gorszą koncentrację, prowadząc do anemii (niedokrwistości z niedoboru żelaza). To częsta przypadłość zwłaszcza u osób chorujących na tarczycę, ale nie tylko. Nie warto jednak suplementować żelaza w ciemno, ponieważ jego nadmiar również może być szkodliwy. Przy podejrzeniu niedoboru warto sprawdzić przede wszystkim morfologię i ferrytynę. Niedobór magnezu może wiązać się m.in. z osłabieniem, skurczami mięśni i zmęczeniem. Suplementacja ma największy sens przy niedostatecznej podaży lub zwiększonym zapotrzebowaniu. Natomiast miedź uczestniczy m.in. w produkcji energii w komórkach oraz w metabolizmie żelaza.
Zobacz również: Naturalne sposoby na koncentrację.
Pozostałe suplementy
Zmagając się ze zmęczeniem i sennością, warto sięgnąć po Chlorellę. Objawy te mogą wiązać się z zanieczyszczeniem organizmu, zaś Chlorella ma zdolność do jego detoksykacji na drodze chelatacji. Oznacza to, że wiąże ze sobą szkodliwe cząsteczki i pomaga usunąć je na zewnątrz. Dodatkowo jest bogata w chlorofil, czyli silny antyoksydant. Podobnie działa młody zielony jęczmień. Spirulina z kolei jest bardzo dobrym źródłem pełnowartościowego białka i żelaza, zawiera też wszystkie wymienione wcześniej minerały i większość witamin. Dlatego może skutecznie uzupełniać niedobory, przeciwdziałając zmęczeniu i spadkom energii.
Polecane produkty:
|
Spirulina i chlorella
Spirulina i chlorella wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn, w tym również z metali ciężkich. Ponadto wspiera budowanie naturalnej odporności, odmładzanie organizmu, pomaga w likwidacji zaparć, przyspiesza metabolizm i regenerację uszkodzonych tkanek Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Swora-Cwynar E., Marciniak M., Chmiela P., Dobrowolska A., Potencjalny związek pomiędzy wybranymi składnikami oraz produktami żywności a depresją, Forum Medycyny Rodzinnej 2023;17(2):45-61.
- Bałkowiec-Iskra E., Niewada M., Zespół przewlekłego zmęczenia – postępy leczenia, Przew Lek, 2002, 5, 7, 16-22.




