Eleuterokok kolczasty

Eleuterokok kolczysty (łac. Eleutherococcus senticosus, inaczej: żeń-szeń syberyjski) to roślina należąca do rodziny araliowatych, od wieków wykorzystywana w tradycyjnej medycynie azjatyckiej. Choć nie jest spokrewniony z właściwym żeń-szeniem w sposób uzasadniający stosowanie tej samej nazwy botanicznej, wykazuje pewne zbliżone właściwości biologiczne. Szczególne zainteresowanie budzi jego potencjał adaptogenny, czyli zdolność do wspierania organizmu w przystosowywaniu się do niekorzystnych czynników środowiskowych i fizjologicznych. Surowcem zielarskim jest przede wszystkim korzeń eleuterokoka, zawierający m.in. eleuterozydy, którym przypisuje się część jego aktywności biologicznej.

Eleuterokok kolczysty – charakterystyka

Eleuterokok kolczysty jest krzewem pochodzącym z dalekowschodniej Azji. Organy podziemne (kłącza z korzeniami) tej rośliny pozyskiwane są jako surowiec leczniczy. Są one bogate w związki glikozydowe, głównie pochodne fenylopropanu, lignany oraz kumaryny, potocznie nazywane są eleuterozydami. Surowiec standaryzowany jest na zawartość sumy eleuterozydów B i E (minimum 0,08%). W medycynie ludowej korzenie eleuterokoka wykorzystywane są od ponad 4000 lat. Najczęściej kupuje się tę roślinę w formie kapsułek do połykania, jako popularny suplement diety.

Eleuterokok kolczysty jest krzewem dorastającym od 2 do 6 m wysokości. Część nadziemną stanowią słabo rozgałęzione pędy pokryte jasnoszarą lub jasnobrunatną korą oraz kolcami skierowanymi skośnie ku dołowi. Surowcem leczniczym opisanym w Farmakopei Polskiej X są kłącza z korzeniami, które określa się wspólnym mianem korzeń eleuterokoka. Dawniej wierzono, że spożywanie tej rośliny zwiększa płodność i siły witalne, poprawia pamięć, a nawet wydłuża życie. Dziś wskazania do stosowania są nieco inne i jak udowodniono na podstawie badań, wynikają one z wysokiej zawartości kumaryn, olejków eterycznych, kwasów fenolowych oraz steroli w roślinie.

Wymagania uprawne

Eleuterokok kolczysty to długowieczny, odporny na mróz krzew. W naturze rośnie najczęściej na obrzeżach lasów i w zaroślach. Preferuje stanowiska zacienione lub półcieniste, żyzną, próchniczą glebę oraz lekko kwaśny lub obojętny odczyn gleby. Podłoże powinno być stale lekko wilgotne, ale nie podmokłe. Roślina dość dobrze znosi chłodny klimat i mróz, lecz młode sadzonki wymagają większej ochrony zimą. Roślina może osiągać do 2,5 m wysokości, a kwitnienie rozpoczyna zwykle dopiero po kilku latach uprawy.

Zobacz również: Naturalne sposoby na koncentrację.

Eleuterokok kolczysty – działanie

Eleuterokok kolczysty – przeciwwskazania

Jak w przypadku każdej rośliny, tak i tutaj istnieją pewne przeciwwskazania do stosowania. Są nimi zwłaszcza:

• alergia na eleuterokok lub inne składniki preparatu;
• ciąża i okres karmienia piersią – stosowanie nie jest zalecane z powodu braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa;
• dzieci poniżej 12. roku życia – stosowanie nie jest zalecane z powodu braku odpowiednich danych;
• choroby serca i zaburzenia rytmu serca – wskazana jest konsultacja lekarska, ponieważ preparat może powodować kołatanie serca lub przyspieszenie tętna;
• przyjmowanie niektórych leków, szczególnie digoksyny.

W razie wątpliwości przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Spirulina i chlorella Spirulina i chlorella wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn, w tym również z metali ciężkich. Ponadto wspiera budowanie naturalnej odporności, odmładzanie organizmu, pomaga w likwidacji zaparć, przyspiesza metabolizm i regenerację uszkodzonych tkanek Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Obidoska G., Sadowska A., Rośliny o działaniu adaptogennym, Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 233/2004.
2. Bączek K., Eleuterokok kolczysty – alternatywa dla żeń-szenia?, Herbalism 3/2021.