Zatrucie

Zatrucie to zespół różnorodnych objawów pokarmowych (najczęściej dotyczących głównie układu pokarmowego) związanych z obecnością i działaniem w organizmie pewnej substancji toksycznej, trującej. W zależności od rodzaju tej substancji zatrucie może być łagodne i samoograniczające się bądź nawet zagrażające życiu.

Zatrucie

Przyczyny zatrucia

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zatrucia plasują się na czwartym miejscu w światowej statystyce wśród przyczyn zgonów po chorobach sercowo-naczyniowych, nowotworach i wypadkach komunikacyjnych. Zgodnie z definicją zatrucie jest stanem chorobowym wywołanym wniknięciem substancji toksycznej do organizmu z zewnątrz. Takimi substancjami są najczęściej:

  • leki;
  • środki owadobójcze i preparaty ochrony roślin;
  • alkohol;
  • grzyby;
  • rośliny;
  • środki żrące;
  • domowe środki chemiczne.

Mogą one przeniknąć do organizmu wieloma drogami, zwłaszcza drogą pokarmową, drogą oddechową i przez skórę.

Droga zatrucia ma bardzo duży wpływ na szybkość pojawiania się i intensywność objawów. Większość trucizn przenika przez błony śluzowe przewodu pokarmowego, a ich wchłanianie odbywa się głównie w jelicie cienkim. Zanim tak się stanie, spora część ulega przekształceniu w wątrobie do mniej toksycznych metabolitów. Uważa się, że zatrucia drogą wziewną należą do najbardziej niebezpiecznych ze względu na dużą powierzchnię przenikania trucizny oraz fakt jej bezpośredniego wchłaniania do krwiobiegu, z pominięciem wątroby.

Objawy zatrucia

Obraz kliniczny występujący u pacjenta po zatruciu może być różnorodny, na co wpływa wiele czynników takich jak m.in.:

  • wiek;
  • ogólny stan zdrowia;
  • rodzaj i dawka substancji toksycznej;
  • droga wnikania substancji toksycznej.

Bardzo często obserwuje się jednak objawy ze strony układu pokarmowego (zwłaszcza jeśli to właśnie tą drogą trucizna dostała się do ustroju):

Innymi objawami mogą być:

  • drżenia mięśni;
  • gorączka;
  • ogólne rozbicie;
  • zmęczenie;
  • osłabienie organizmu;
  • zażółcenie powłok skórnych lub początkowo ich bladość;
  • zlewne, zimne poty;
  • bóle kończyn;
  • bóle głowy;
  • zawroty głowy;
  • brak apetytu;
  • zmiana częstotliwości oddychania;
  • tachykardia bądź bradykardia;
  • zmiany ciśnienia tętniczego.

Mimo wszystko żaden z wymienionych objawów nie jest charakterystyczny dla poszczególnych trucizn i nie może stanowić wskaźnika rodzaju zatrucia.

Zatrucie – leczenie

Niektóre lżejsze zatrucia można leczyć samodzielnie w domu, np. przyjmując węgiel aktywny lub Chlorellę. Bardzo ważne jest zahamowanie dalszego wchłaniania trucizny, tak więc jeśli dostała się do organizmu drogami oddechowymi, należy jak najszybciej zmienić miejsce pobytu, otworzyć okna i dobrze przewietrzyć wszystkie pomieszczenia, natomiast jeśli dostała się do ustroju drogami pokarmowymi, należy spróbować sprowokować wymioty. Stosowanie środków przeczyszczających jest możliwe w przypadku doustnego zatrucia substancjami trudno wchłanianymi. Przeciwwskazane natomiast w zatruciach środkami żrącymi i zaburzeniach wodnoelektrolitowych, które mogą wywołać wówczas jeszcze więcej uszkodzeń.

W warunkach szpitalnych najczęściej wykonuje się płukanie żołądka, co ma sens do 2 godzin od momentu zatrucia substancją płynną i do 4 godzin od momentu zatrucia substancją stałą. Uzupełniająco pacjentowi podaje się elektrolity, płyny i witaminy. W leczeniu niektórych zatruć stosuje się specyficzne odtrutki celem zniesienia lub zmniejszenia toksycznego działania trucizny znajdującej się już w krwiobiegu.

Po zatruciu, gdy stan zdrowia jest już ustabilizowany, rekomenduje się dietę lekkostrawną – ugotowany ryż lub kleik, ugotowana marchewka czy ziemniaki, ugotowane mięso z kurczaka oraz suche pieczywo, sucharki lub biszkopty. Bez żadnych mocnych przypraw czy dodatków.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Mishra P., Kulkarni R., Sane M., Deshpande A., Kushwah M., Zatrucia – badanie wielokierunkowe, Arch Med Sąd Kryminol 2016; 66 (4): 235-243.
  2. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.
  3. Goniewicz M., Pierwsza pomoc, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *