Immunoglobuliny

Immunoglobuliny (inaczej: przeciwciała) to specjalne białka układu immunologicznego, niezbędne do utrzymania wysokiej odporności oraz w walce z chorobami i infekcjami. Do ich wzmożonej syntezy dochodzi w momencie kontaktu organizmu z patogenami i alergenami. Niestety nadmierna, patologiczna produkcja może przebiegać w chorobach autoimmunologicznych, w których organizm atakuje sam siebie.

Immunoglobuliny

Czym są immunoglobuliny?

Immunoglobuliny to wyspecjalizowane białka syntezowane w największych ilościach przez układ odpornościowy organizmu, których zadaniem jest obrona organizmu. Dzięki nim ustrój sprawnie eliminuje drobnoustroje chorobotwórcze. Przeciwciała współdziałają z innymi elementami układu immunologicznego, tworząc wyspecjalizowaną obronę przeciw patogenom. Pod względem budowy cząsteczkowej immunoglobuliny składają się z 4 łańcuchów polipeptydowych: 2 ciężkich (ang. H – heavy) i 2 lekkich (ang. L – light). Łańcuchy te łączą się ze sobą wiązaniami dwusiarczkowymi. Z medycznego punktu widzenia, łańcuchy ciężkie mogą mieć różną budowę i na tej podstawie przeciwciała dzieli się na pięć klas: IgA, IgD, IgE, IgG oraz IgM.

Immunoglobuliny w medycynie

Możliwość pozyskiwania poszczególnych immunoglobulin z osocza dawców krwi umożliwia przetwarzanie ich w postaci leku, które mogą być stosowane w celach immunomodulacyjnych i przeciwzapalnych. Nieprzerwanie trwające od ponad 50 lat badania mające na celu ulepszenie procesów produkcyjnych oraz lepsze zrozumienie mechanizmów działania preparatów immunoglobulin, sprawiają, że zwiększa się ich zastosowanie w terapii coraz większej liczby chorób, które dotychczas pozostawały nieuleczalne.

Immunoglobuliny mają znaczenie zarówno terapeutyczne, jak i diagnostyczne. Badanie poziomu immunoglobulin pomaga wykrywać m.in.:

Poziom przeciwciał można dokonać na podstawie zwykłego badania krwi.

Z kolei w kontekście terapeutycznym wykorzystuje się immunoglobuliny ludzkie jako lek zwłaszcza w niedoborach odporności, chorobach autoimmunologicznych, leczeniu powikłań infekcji, jak również profilaktyce po ekspozycji na niektóre wirusy (np. WZW B, tężec). Preparaty immunoglobulin pozyskuje się z osocza dawców, zawierają w swoim składzie głównie frakcję IgG.

Zobacz również: Jak wzmocnić odporność?

Frakcje immunoglobulin i ich działanie

Wyróżnia się 5 podstawowych frakcji immunoglobulin. Wraz z pełnionymi przez nie funkcjami są one następujące:

  • IgA – są wytwarzane w największych ilościach. Stanowią one element pierwszych linii obrony organizmu: błon surowiczych i śluzowych. Wydzielnicze IgA znajdują się głównie w pocie, łzach i innych wydzielinach człowieka. W surowicy jest ich znacząco mniej;
  • IgG – występują w dużych ilościach w organizmie człowieka. Występują głównie na powierzchni limfocytów B oraz we krwi. Wraz z przeciwciałami IgM aktywują klasyczną drogę aktywacji układu dopełniacza. Receptory dla nich znajdują się także na powierzchni makrofagów i neutrofili, w związku z czym komórki te bardzo aktywnie fagocytują drobnoustroje opłaszczone przez IgG;
  • IgD – są w osoczu człowieka najmniej liczne, a ich dokładna rola wciąż nie jest w pełni poznana. Typowe jest ich występowanie na niepobudzonych limfocytach B, dlatego też uważa się, że uczestniczą one w pobudzeniu tych limfocytów;
  • IgE – ich najważniejszą rolą jest ochrona organizmu przed patogenami oraz udział w reakcjach nadwrażliwości. Mają zdolność do stymulacji syntezy związków takich jak histamina przez bazofile oraz eozynofile;
  • IgM – są produkowane jedynie we wczesnych etapach infekcji, praktycznie wyłącznie w trakcie odpowiedzi immunologicznej pierwotnej. Mają niskie powinowactwo do antygenów. Silnie aktywują natomiast układ dopełniacza.

Wszystkie frakcje immunoglobulin są istotne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu i przede wszystkim układu odpornościowego.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Solarczyk M., Immunoglobuliny w dobie pandemii, Kurier Medyczny, 5/2020.
  2. Lachowicz J., Spodymek A., Dożylne i podskórne immunoglobuliny stosowane terapeutycznie, Farmacja Współczesna, 18/2025.
  3. https://zpe.gov.pl/a/przeczytaj/Dnvmqos2t.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *