Makrofagi

Makrofagi są komórkami prezentującymi antygen, należą do grona struktur układu immunologicznego. Powstają z monocytów krążących we krwi, które po przejściu do tkanek dojrzewają właśnie w makrofagi. Ich istotną rolą i właściwością jest zdolność do fagocytozy, czyli pochłaniania szkodliwych komórek i cząsteczek oraz trawienia ich własnymi enzymami.

Makrofagi

Makrofagi – charakterystyka

Makrofagi to komórki fagocytujące, będące jednym z typów leukocytów (krwinek białych), zaliczane do tkanki łącznej i uczestniczące przede wszystkim w odpowiedzi odpornościowej nieswoistej. Czas przeżycia makrofagów jest zróżnicowany i wynosi od kilku godzin do kilku lat, zależnie od przebiegu odpowiedzi immunologicznej, w której biorą udział.

Wywodzą się z komórek szpiku kostnego, a dokładniej z monocytów, które tworzą się z komórek macierzystych hemopoezy. Wyróżnia się makrofagi osiadłe lub wędrujące. W organizmie człowieka spotkać je można w niemal wszystkich tkankach wewnętrznych, w największej ilości jednak w sercu, płucach, wątrobie, błonach maziowych i surowiczych, kościach, narządach limfatycznych czy w ośrodkowym układzie nerwowym.

Pod względem wyglądu w obrazie mikroskopowym, makrofagi z reguły mają 20-80 µm średnicy, czyli są kilka razy większe niż np. limfocyty. Nie mają jednej stałej formy. Ich kształt jest niestandardowy, „rozlany”, z wypustkami, ponieważ komórki te potrafią się rozciągać i obejmować swoim zasięgiem to, co chcą pochłonąć. Mają także duże jądro komórkowe i obfitą cytoplazmę.

Rola makrofagów w organizmie człowieka

Wśród makrofagów wyróżnia się zwykle 2 rodzaje subpopulacji, zależnie od drogi ich powstawania i przede wszystkim od funkcji w organizmie człowieka. Są to makrofagi:

  • makrofagi M1 – pośredniczące w odpowiedzi immunologicznej i reakcjach przeciwnowotworowych. Ich główna funkcja opiera się na fagocytozie i destrukcji bakterii, eliminacji komórek nowotworowych oraz wytwarzaniu cytokin prozapalnych (jako główne czynności w ramach odporności wrodzonej). Dodatkowo makrofagi te odpowiadają za promowanie odpowiedzi przeciwnowotworowej poprzez aktywację komórek o własnościach cytotoksycznych;
  • makrofagi M2 – o właściwościach supresyjnych, takich jak obniżenie odporności antynowotworowej przy poprawie gojenia ran. Tak naprawdę najistotniejszą rolą makrofagów tego rodzaju jest ich uczestnictwo w rozwoju nowotworów, co dotyczy zarówno guzów litych, jak i nowotworów układu krwiotwórczego. Makrofagi są obecne podczas wszystkich stadiów progresji tych chorób i odgrywają pierwszoplanową rolę w nowotworach pierwotnych.

Ich skróconą rolę można także przedstawić następująco:

  • fagocytoza patogenów – makrofagi zjadają je, a następnie w swoim wnętrzu trawią i fragmentują, by usunąć na zewnątrz resztkowe ich części, niewywołujące już żadnych patologii;
  • prezentacja antygenów – pokazywanie patogenów pozostałym komórkom odpornościowym;
  • regulacja stanu zapalnego – wydzielają substancje, które mogą zarówno nasilać stan zapalny, jak i go zmniejszać, zależnie od potrzeb;
  • naprawa tkanek – eliminują martwe komórki i wspierają procesy gojenia.

Makrofagi utrzymują stan homeostazy w tkankach głównie dzięki swoim własnościom fagocytarnym oraz charakterystycznej ekspresji wielu receptorów na błonie komórkowej.

Makrofagi – normy

Nie sposób ustalić normy dla makrofagów ani sprawdzić ich poziomu w organizmie człowieka. Wszystko przez to, że komórki te nie krążą we krwi, tam znajdują się ich prekursorzy, czyli monocyty. Makrofagi przebywają głównie w tkankach (wątroba, płuca, skóra, śledziona, mózg i wielu innych). Można więc jedynie ocenić poziom monocytów (stanowią około 2-8% leukocytów), co i tak nie będzie do końca miarodajne w kontekście sprawdzania poziomu makrofagów.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Kopeć-Szlęzak J., Makrofagi i ich rola w układzie krwiotwórczym, Journal of Transfusion Medicine 2014, Tom 7, nr 3, 84-92.
  2. Silverthorn D., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *