Cyjanobakterie

Cyjanobakterie (inaczej: sinice) to grupa organizmów żyjących głównie w wodzie i wykonujących fotosyntezę, podobnie jak rośliny wykorzystują światło do produkcji energii. Mogą mieć działanie korzystne dla ludzkiego organizmu, czego przykładem jest choćby popularna Spirulina będąca jedną z najsłynniejszych cyjanobakterii na świecie, aczkolwiek mogą też mieć działanie destrukcyjne dla środowiska, np. gdy dochodzi do zakwitu sinic w wodach, co niszczy lokalny ekosystem.

Cyjanobakterie – czym są?

Cyjanobakterie to grupa mikroorganizmów należąca do bakterii Gram-ujemnych, których pojawienie się na Ziemi przypada prawdopodobnie na okres 2,8-3,5 mld lat temu. Co wyjątkowo ważne, cyjanobakterie jako pierwsze organizmy zdobyły zdolność do przeprowadzania procesu fotosyntezy oksygenicznej (tlenowej) i tym samym przyczyniły się do utworzenia środowiska tlenowego na Ziemi. Proces ten przyczynił się do stopniowego wzrostu zawartości tlenu w atmosferze i stworzył warunki sprzyjające rozwojowi organizmów wykorzystujących tlen, w tym zwierząt.

Pod względem biologicznym cyjanobakterie prezentują morfologiczną różnorodność. Mogą być jednokomórkowe (np. Synechococcus), kolonijne (np. Microcystis, Woronichinia) lub wielokomórkowe w postaci trychomów i nici (np. Aphanizomenon, Nodularia). Ich kolonie i nici wyróżniają się z reguły sporymi rozmiarami. Oprócz typowych komórek wegetatywnych, niektóre taksony posiadają dodatkowo charakterystyczne komórki, takie jak heterocyty (dzięki nim mogą wiązać azot cząsteczkowy z powietrza) oraz akinety (komórki pozwalające przetrwać w niesprzyjających warunkach środowiska).

Co dość specyficzne, niektóre cyjanobakterie mają w swoich komórkach wakuole gazowe, czyli pęcherzyki wypełnione gazem o składzie podobnym do powietrza. Umożliwiają one zmianę gęstości komórki, a tym samym pozwalają na przemieszczanie się w kolumnie wody.

Cyjanobakterie w środowisku naturalnym – znaczenie

Cyjanobakterie są bardzo ważne dla środowiska naturalnego, ponieważ:

• produkują tlen – przeprowadzają fotosyntezę, dzięki czemu wzbogacają wodę i atmosferę w tlen;
• wykorzystują światło słoneczne do produkcji substancji organicznych, stanowiąc pokarm dla innych organizmów;
• wiążą azot atmosferyczny – niektóre gatunki przekształcają azot z atmosfery w związki, które mogą być wykorzystywane przez rośliny;
• biorą udział w obiegu pierwiastków – wpływają m.in. na obieg azotu, węgla i fosforu w środowisku;
• przyczyniają się do tworzenia i użyźniania gleb – szczególnie w miejscach ubogich w składniki odżywcze;
• mogą powodować zakwity wód – nadmierny rozwój cyjanobakterii, często związany z eutrofizacją, może pogarszać jakość wody i prowadzić do powstawania toksyn.

Ostatni czynnik jest akurat negatywny, zatem jak można zauważyć, choć obecność cyjanobakterii jest niezmiernie ważna dla środowiska naturalnego, zdarzają się sytuacje, w których mogą one mieć szkodliwy wpływ.

Cyjanobakterie dla człowieka

Cyjanobakterie nie zawsze są szkodliwe. W większości przypadków są niezbędne w środowisku naturalnym, a co więcej, mogą przynosić wiele korzyści również człowiekowi. Dlatego cyjanobakterie bywają przetwarzane jako suplementy diety, składniki kosmetyków, a nawet leki. Niektóre gatunki produkują cyjanotoksyny, które mogą zatruwać człowieka, dlatego wybór sinic w medycynie i suplementacji powinien być przemyślany.

Przykładem sinicy wykorzystywanej w żywieniu człowieka jest Spirulina platensis. Zawiera ona w swoim składzie białko zawierające wszystkie aminokwasy egzogenne, sporo żelaza (mówi się, że więcej, niż znaleźć można w tej samej porcji czerwonego mięsa), błonnik pokarmowy, NNKT, witaminy i składniki mineralne. Sporo swoich cennych właściwości zawdzięcza obecności fikocyjaniny, silnego antyoksydantu i barwnika, który występuje praktycznie wyłącznie w Spirulinie.

	Spirulina w proszku 100% naturalna Spirulina w proszku od bioalgi to sproszkowana, 100% alga Spirulina platensis. Doświadczenie i wieloletnie badania sprawiły, że otrzymany produkt jest nie tylko w pełni naturalny, ale również wysokiej jakości i zawiera wysokie stężenie składników odżywczy Zobacz więcej...
	Spirulina w tabletkach 100% naturalna Spirulina platensis, którą Państwu oferujemy to 100% naturalna, słodkowodna alga o wysokiej zawartości składników odżywczych. Codziennie spożywana dostarcza organizmowi niezbędne substancje wpływające na sprawne funkcjonowanie układów w ciele człowieka. Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Mazur Z., Ślesak I., Cyjanobakterie (sinice) – organizmy, którym niestraszne jest promieniowanie UV, Problemy Nauk Biologicznych, 4/2022.
2. Mazur-Marzec H., Błaszczyk A., Kobos J., Toruńska-Sitarz A., Naturalne produkty glonów i sinic Morza Bałtyckiego – zagrożenie czy nadzieja, 2015.