Badanie kału to nieinwazyjne badanie diagnostyczne, pozwalające ocenić stan układu pokarmowego, wykryć infekcje, pasożyty, krwawienia wewnętrzne i zaburzenia trawienne. Jest szeroko stosowane w profilaktyce i diagnostyce wielu chorób. W ostatnim czasie popularnością cieszą się nawet testy diagnostyczne do domu, które można zakupić w aptekach.

Na czym polega badanie kału?
Badanie kału jest bardzo łatwe do wykonania. Pacjent pobiera niewielką ilość kału do specjalnego pojemnika (dostępnego w aptece lub laboratorium). Próbkę należy pobrać z różnych miejsc stolca, unikając kontaktu z moczem lub wodą z toalety. Następnie próbkę najlepiej dostarczyć w ciągu kilku godzin od pobrania do laboratorium lub punktu diagnostycznego. Powinna zostać oczywiście podpisana, czym najczęściej zajmuje się personel medyczny pracujący w danym punkcie diagnostycznym.
Jak się przygotować do badania kału?
Przez 3-5 dni przed badaniem nie powinno się przyjmować środków przeczyszczających, preparatów żelaza, bizmutu, magnezu, antybiotyków (chyba że lekarz zaleci inaczej). Jeśli w planach jest badanie na krew utajoną w kale, dodatkowo przez 2-3 dni powinno się unikać spożywania czerwonego mięsa, kalafiorów, brokułów, zwiększonych dawek witaminy C. Należy unikać badania kału w czasie miesiączki lub krwawienia z hemoroidów.
Samo pobranie próbki kału również jest istotne, a wręcz kluczowe. Kał należy pobrać do jednorazowego pojemniczka dostępnego w aptece. Należy uważać, by ani do pojemniczka ani do próbki kału nie przedostał się mocz bądź woda z toalety. W pojemniczku wystarczy umieścić próbkę kału wielkości orzecha włoskiego, jednak kał warto pobierać z różnych miejsc stolca.
Zobacz również: Uczucie ciężkości w żołądku.
Badanie kału – rodzaje i wskazania
Wyróżniamy następujące rodzaje badania kału w zależności od tego, co chcemy sprawdzić i zdiagnozować:
- koprogram (badanie ogólne kału) – w jego przebiegu dokonuje się oceny wyglądu, konsystencji, pH, obecności resztek pokarmowych, tłuszczów, śluzu, leukocytów w badanej próbce kału. Pomaga wykryć między innymi niestrawność, stany zapalne jelit, zaburzenia trawienia;
- badanie na krew utajoną – wykrywa niewidoczne gołym okiem krwawienia z przewodu pokarmowego. Stosowane w profilaktyce raka jelita grubego;
- badanie parazytologiczne (na pasożyty) – wykrywa obecność jaj, larw i dorosłych form pasożytów (np. owsików, glisty, lamblii). Rekomenduje się jego wykonanie przy biegunkach, bólach brzucha, utracie masy ciała, jak również przy zaobserwowaniu w kale jaj czy larw;
- posiew kału (badanie mikrobiologiczne) – identyfikuje bakterie chorobotwórcze (np. Salmonella, Shigella, Campylobacter). Pomaga w leczeniu infekcji jelitowych;
- badanie na obecność grzybów – wykrywa grzyby drożdżopodobne (np. Candida) w przewodzie pokarmowym;
- badanie mikrobioty jelitowej – analizuje skład i równowagę bakterii jelitowych. Stosowane w diagnostyce zespołu jelita drażliwego, nietolerancji pokarmowych, alergii.
Zdecydowanie najczęściej wykonuje się klasyczne, podstawowe badanie kału, jednak i pozostałe rodzaje mogą się okazać nieocenione we współczesnej diagnostyce.

Badanie kału – przeciwwskazania
Nie ma bezpośrednich przeciwwskazań do badania kału, jednak istnieją sytuacje i stany fizjologiczne, w których wyniki mogą być niemiarodajne, zakłamane. Są nimi między innymi:
- stosowanie niektórych leków – takich jak np. antybiotyki, środki przeczyszczające, preparaty żelaza, bizmutu, enzymy trawienne. Rekomenduje się odstawienie ich na kilka dni przed pobraniem próbki (zgodnie z zaleceniem lekarza);
- krwawienie z hemoroidów lub miesiączka – może fałszywie zawyżyć wynik badania na krew utajoną.
Błędny wynik może również powstać w sytuacji, w której próbka kału ma kontakt kału z moczem, wodą z muszli klozetowej lub środkami czystości. Próbka powinna być dostarczona do laboratorium w ciągu kilku godzin lub przechowywana w lodówce (w zależności od rodzaju badania). Dłuższe przechowywanie w temperaturze pokojowej może zniekształcić wyniki. Na koniec warto wspomnieć, że niektóre produkty (np. czerwone mięso, brokuły, rzodkiewki, witamina C) mogą wpływać na wynik testu na krew utajoną w kale. Wymagana jest specjalna dieta przez 2-3 dni przed badaniem.
Polecane produkty:
|
Spirulina w tabletkach 100% naturalna
Spirulina platensis, którą Państwu oferujemy to 100% naturalna, słodkowodna alga o wysokiej zawartości składników odżywczych. Codziennie spożywana dostarcza organizmowi niezbędne substancje wpływające na sprawne funkcjonowanie układów w ciele człowieka. Zobacz więcej... |
|
Chlorella – tabletki na oczyszczenie organizmu
Chlorella w tabletkach to naturalna alga z rozerwaną ścianą komórkową (chroniona patentem) w postaci suplementu diety. Została wytworzona wyłącznie z suszonych, jednokomórkowych mikroskopijnych alg. Chlorella pomaga wyeliminować metale ciężkie z organizmu Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Solnica B., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2019.
- Dąbrowski A., Wielka interna – gastroenterologia, Wydawnictwo Medical Tribune Polska, Warszawa 2019.





