Flawony

Flawony to jedna z głównych klas flawonoidów, czyli naturalnych związków chemicznych z grupy polifenoli, występujących głównie w roślinach. Są to naturalne przeciwutleniacze (antyoksydanty), które pełnią kluczowe funkcje ochronne zarówno dla roślin, jak i dla zdrowia ludzi. Znaleźć je można w ogólnodostępnych produktach spożywczych. 

Flawony – charakterystyka

Fitozwiązki są współcześnie przedmiotem licznych badań naukowych z dziedziny biochemii i medycyny. Szczególnym zainteresowaniem naukowców stają się ostatnio związki polifenolowe, a wśród nich flawonoidy. Flawonoidy stanowią niezmiernie liczną grupę fenolowych metabolitów wtórnych. Występują u roślin zarodnikowych, naczyniowych, a także u glonów i mszaków. Znaleźć je można m.in. w liściach i kwiatach (najczęściej jako żółte barwniki), nieco rzadziej w owocach, korze, drewnie, niekiedy w nasionach. Obecnie poznano ponad 6000 różnych flawonoidów i liczba ta stale rośnie. Wyszczególniamy wśród nich m.in.:

  • flawany;
  • izoflawany;
  • flawonole;
  • flawony;
  • izoflawony;
  • dihydroflawonole;
  • flawanony;
  • antocyjanidyny;
  • chalkony.

Flawonoidy klasyfikujemy na podstawie różnic w budowie.

Jak wspomniano, flawony są jedną z frakcji flawonoidów. To organiczne związki chemiczne będące fenylową pochodną chromonu. Tworzy ona heterocykliczny układ będący podstawową strukturą flawonoidów. Klasycznymi przykładami flawonów są:

  • apigenina – jej dobrymi źródłami są: natka pietruszki, seler, rumianek;
  • diosmetyna – znajduje się w skórkach owoców, kwiatach pomarańczy, niektórych ziołach;
  • luteolina – znajduje się w tymianku, marchewce, selerze, papryce;
  • baikaleina – jej najlepszym źródłem jest tarczyca bajkalska;
  • chryzyna – znaleźć ją można między innymi w miodzie i w propolisie.

Flawony często spotykane są w suplementach diety z tarczą bajkalską, rumiankiem, apigeniną, jak również w produktach na sen, lęk lub odporność.

Flawony – funkcje

Flawony są silnymi antyoksydantami, co oznacza, że mają zdolność zmniejszania poziomu wolnych rodników tlenowych oraz stresu oksydacyjnego, które z kolei są czynnikami ryzyka chorób cywilizacyjnych takich jak alergie czy nowotwory. Udowodniono, że wolne rodniki tlenowe oraz związki zdolne do ich generowania, uczestniczą w wielu procesach fizjologicznych, ale powodują także różne uszkodzenia wewnątrzkomórkowe i wywołują choroby, jeśli występują w nadmiarze. Antyoksydanty w diecie (takie jak polifenole i flawonoidy) mogą temu zapobiegać. Dodatkowo flawony są związkami silnie przeciwzapalnymi (hamują cytokiny i enzymy prozapalne (np. COX-2), wspierają czynność układu nerwowego (działają uspokajająco i neuroprotekcyjnie) oraz są związkami antybakteryjnymi.

Flawony w diecie – czy są bezpieczne?

W diecie zachodniej szacuje się, że spożycie flawonów to około 10-50 mg dziennie. Osoby na diecie śródziemnomorskiej lub roślinnej mogą przyjmować nawet 100-200 mg dziennie (i to bez skutków ubocznych). Dlatego też uważa się, że flawony są bezpiecznymi składnikami diety, które mogą wręcz przynosić wiele korzyści prozdrowotnych. Suplementując flawony należy jedynie pamiętać, że niektóre z nich mogą nasilać lub osłabiać działanie leków przeciwzakrzepowych, nasennych, hormonalnych. Przy chorobach przewlekłych wymagana jest konsultacja lekarska przed rozpoczęciem suplementacji.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Majewska M., Czeczot H., Flawonoidy w profilaktyce i terapii, Farm Pol, 2009, 65(5): 369-377.
  2. Nurzyńska-Wierdak R., Wybrane aspekty aktywności biologicznej flawonoidów, Annales UMCS, 4/2016.
  3. Jasiński M., Mazurkiewicz E., Rodziewicz P., Figlerowicz M., Flawonoidy – budowa, właściwości i funkcja ze szczególnym uwzględnieniem roślin motylkowatych, Biotechnologia, 2/2009.

Może Cię zainteresować

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *